برنامه نشست ترامپ با کابینه در کاخ سفید؛ ایران محور بحث‌ها

بانک مرکزی اروپا هشدار داده است که جنگ ایران و ادامه تنش‌های تجاری در جهان می‌تواند رشد اقتصادی منطقه یورو را کاهش دهد، هزینه استقراض را افزایش دهد و فشار بیشتری بر بودجه دولت‌های اروپایی وارد کند.

این هشدار در جدیدترین گزارش ثبات مالی بانک مرکزی اروپا منتشر شده؛ گزارشی که می‌گوید بازارهای مالی تاکنون واکنش شدیدی به جنگ ایران نشان نداده‌اند و همین موضوع نگرانی‌هایی درباره "کم‌اهمیت جلوه دادن خطرها" از سوی سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است.

بانک مرکزی اروپا هشدار داده که "سناریویی از رشد که به طور قابل توجهی ضعیف‌تر باشد و در همراهی با یک شوک انرژی پایدارتر باشد، می‌تواند باعث ارزیابی مجدد پایداری مالی و تغییر ناگهانی قیمت‌ها در بازارهای اوراق قرضه دولتی شود".

طبق این برآورد، اینگونه قیمت‌گذاری مجدد می‌تواند "هزینه‌های استقراض شرکت‌ها را افزایش دهد و یک حلقه بازخورد ایجاد کند که می‌تواند ثبات مالی را با خطر مواجه سازد و به اقتصاد واقعی ضربه بزند".

در این گزارش آمده است، دولت‌های اروپایی هم‌زمان با مواردی همچون افزایش هزینه‌های دفاعی، سرمایه‌گذاری برای گذار سبز و حمایت از خانوارها در برابر افزایش قیمت انرژی، با فشار مالی بیشتری روبه‌رو هستند.

بانک مرکزی اروپا همچنین نسبت به نقش صندوق‌های پوشش ریسک و نهادهای مالی غیربانکی هشدار داده و گفته است، وابستگی بالای این نهادها به بدهی و اهرم مالی، می‌تواند نوسانات بازار را تشدید کند.

در بخش دیگری از گزارش، نگرانی‌ها درباره وضعیت بدهی آمریکا نیز مطرح شده است. بانک مرکزی اروپا هشدار داده کاهش اعتماد به سیاست‌های بودجه‌ای واشنگتن ممکن است فراتر از آمریکا، بازارهای جهانی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

این نهاد همچنین گفته بازارها نشانه‌هایی از نگرانی‌ نسبت به افزایش وابستگی شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی به تامین مالی از طریق بدهی، بروز داده‌اند.

علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است، "تماس‌های غیرمستقیم" میان تهران و واشنگتن ادامه دارد، اما "موضوع ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران در مذاکرات جاری مطرح نیست".

باقری که برای شرکت در کنفرانس امنیتی مسکو به روسیه سفر کرده، اعلام کرد که ایران و عمان در حال مذاکره برای تعیین "سازوکاری جدید" برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز هستند.

او با بیان اینکه شرایط عبور و مرور در تنگه هرمز پس از جنگ اخیر "با گذشته متفاوت خواهد بود"، به خبرنگاران گفت: «تا زمانی که در همه مسائل به توافق نرسیم، معتقدیم که در هیچ‌چیز به توافق نرسیده‌ایم.»

اظهارات باقری در حالی مطرح می‌شود که تهران و واشنگتن در هفته‌های اخیر، با میانجیگری پاکستان، مذاکراتی را برای دستیابی به تفاهم‌نامه پایان جنگ دنبال کرده‌اند.

بر اساس گزارش‌ها، موضوعاتی مانند بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران و توقف درگیری‌های نظامی، از محورهای اصلی این گفت‌وگوها بوده است.

واشنگتن تایید کرده که قرار است دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه ۲۷ مه در کاخ سفید با اعضای کابینه خود دیدار کند؛ نشستی که یک روز پس از اظهارات مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره نزدیک بودن توافق برگزار می‌شود.

با این حال، هنوز مشخص نیست که توافق احتمالی چه دستاورد سیاسی مشخصی برای دولت ترامپ خواهد داشت. پیشتر گزارش شده بود که این نشست قرار است در کمپ دیوید برگزار شود اما به دلیل شرایط آب‌وهوایی، مکان برگزاری این نشست به کاخ سفید تغییر یافت.

یکی از محورهای اصلی این توافق، بازگشایی تنگه هرمز عنوان شده است؛ مسیری راهبردی برای انتقال نفت و گاز که در جریان جنگ اخیر با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است توافق آتش‌بس میان ایران و آمریکا "تا حد زیادی" نهایی شده، هرچند به گفته او، جزئیات پایانی همچنان در حال بررسی است.

گزارش‌ها از ایران حاکی از آن است که دست‌کم ۳۰ دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف در ارتباط با فعالیت‌های مجازی و پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری سال گذشته، با احکام انضباطی روبه‌رو شده‌اند.

خبرگزاری هرانا به نقل از شورای صنفی دانشگاه صنعتی شریف نوشته است که ؛حکم بدوی دست‌کم شش دانشجو، اخراج از دانشگاه همراه با پنج سال محرومیت از تحصیل در تمامی دانشگاه‌های کشور بوده است؛.

بر اساس این گزارش، برای شماری دیگر از دانشجویان نیز احکامی مانند "منع موقت از تحصیل" برای یک یا چند نیم‌سال صادر شده است.

در گزارش منتشر شده آمده که برخی از این دانشجویان با اتهام‌هایی مانند "برنامه‌ریزی برای ایجاد آشوب در دانشگاه" به کمیته انضباطی احضار شده‌اند.

همچنین گفته شده، بخش قابل توجهی از پرونده‌ها به ؛فعالیت دانشجویان در فضای مجازی، از جمله محتوای پروفایل، پیام در گروه‌های خصوصی یا بازنشر مطالب در شبکه‌های اجتماعی؛ مربوط بوده است.

شورای صنفی دانشگاه شریف همچنین اعلام کرده که کمیته انضباطی این دانشگاه بار دیگر رصد صفحات مجازی دانشجویان را آغاز کرده و همزمان، پرونده‌های مرتبط با تجمعات سال گذشته (دی ۱۴۰۴) را پیگیری می‌کند.

در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، شمار زیادی از دانشجویان دانشگاه‌های ایران با احضار، تعلیق، محرومیت از تحصیل و برخوردهای امنیتی و انضباطی مواجه شده‌اند.

علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی در امور بین‌الملل، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که "ضامن عینی بقای توافق، تنگه هرمزاست". او تاکید کرده که ایران این بار تنها به "کاغذها و امضاها" تکیه نخواهد کرد.

او همچنین نوشت، "ملت بودن" ریشه‌ای تمدنی دارد و "کالایی نیست که با دلار نفتی بتوان خرید یا اجاره کرد".

اظهارات ولایتی در حالی مطرح می‌شود که تنش‌ها در منطقه و بحث درباره امنیت تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت جهان، بار دیگر افزایش یافته است. شمار زیادی از مقام‌های حکومت ایران، از جمله مجتبی خامنه‌ای، رهبر کنونی جمهوری اسلامی، در ادبیاتی تهدیدآمیز گفته‌اند که وضعیت تنگه هرمز به گذشته بازنخواهد گشت. 

مدیر پیشین شرکت انرژی وینترشال آلمان هشدار داده است که حتی در صورت بازگشایی تنگه هرمز، بازگشت زنجیره‌های تأمین جهانی به وضعیت عادی "ماه‌ها" زمان خواهد برد.

راینر زیله، مدیر پیشین وینترشال و از مدیران ارشد کنونی شرکت نفتی ادنوک امارات، در گفت‌وگو با روزنامه "هاندلزبلات" گفته است که اختلال‌های ایجادشده در انتقال نفت و گاز، به سرعت جبران نخواهد شد.

او گفت: «احیای زنجیره‌های تامین یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد، بلکه ماه‌ها طول خواهد کشید.»

به گفته او، حتی پس از بازگشایی مسیر حیاتی تنگه هرمز، نفتکش‌ها زمان زیادی نیاز خواهند داشت تا محموله‌ها را به بازارهای آسیایی برسانند. او همچنین افزود، بسیاری از کشورها ابتدا تلاش خواهند کرد ذخایر راهبردی نفت و گاز خود را دوباره پر کنند.

این مدیر صنعت انرژی هشدار داد که "کمبود مواد خام و فشار بر زنجیره تامین احتمالا تا پایان سال ادامه خواهد داشت و این موضوع به‌ویژه بر صنایع شیمیایی آسیا تاثیر خواهد گذاشت".

با این حال، او پیش‌بینی کرده که قیمت انرژی سریع‌تر کاهش می‌یابد.

به گفته او، بخش مهمی از افزایش فعلی قیمت‌ها ناشی از "احتمال دوباره وقوع جنگ" است و در صورت کاهش تنش‌ها، قیمت نفت ممکن است دوباره به حدود ۸۰ دلار برای هر بشکه بازگردد.

سردار محمد اکبرزاده، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران، با اشاره به تنش‌های اخیر میان ایران و آمریکا گفته است در صورت هرگونه حمله، "از چابهار تا ماهشهر را برای متجاوزان آمریکایی به قبرستان تبدیل خواهیم کرد".

او این اظهارات را در تجمعی در شهر زنجان مطرح کرد و گفت، نیروهای مسلح ایران در تنگه هرمز و خطوط ساحلی "به طور کامل" مستقر هستند.

اکبرزاده همچنین آمریکا را به "خطای محاسباتی" متهم کرد و گفت: «گویا هنوز نیاموخته‌اند که با "ایرانی جماعت" نباید با زبان تهدید صحبت کرد.»

معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه در بخش دیگری از سخنانش مدعی شد که آمریکا در جریان جنگ اخیر، از طریق میانجی‌ها خواهان آتش‌بس شده بود و ایران "با موشک" به حملات پاسخ داده است.

او همچنین گفت نیروهای مسلح ایران با "خشاب پُر" آماده مقابله با هرگونه اقدام نظامی هستند.

مقام‌های آمریکایی تاکنون واکنشی به این اظهارات نشان نداده‌اند.

براساس گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، وریشه مرادی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، "به صورت تنبیهی از دسترسی به تلفن زندان محروم شده است".

هرانا به نقل از یک منبع مطلع نوشته، این محدودیت پس از آن اعمال شد که او در محوطه هواخوری زندان، در اعتراض به اجرای احکام اعدام شعار اعتراضی سر داده بود.

بر اساس این گزارش، وریشه مرادی پیش از این نیز از ملاقات با خانواده و وکلای خود محروم شده بود و این محدودیت همچنان ادامه دارد.

این زندانی سیاسی که در بند زنان زندان اوین نگهداری می‌شود، پیش‌تر توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی، با اتهام "بغی" به اعدام محکوم شده بود. این حکم بعداً از سوی دیوان عالی کشور نقض و پرونده برای رسیدگی دوباره به شعبه هم‌عرض ارجاع شد.

او همچنین در پرونده‌های دیگر، از جمله به اتهام "تبلیغ علیه نظام" و "تمرد و درگیری با ماموران"، به احکام جداگانه حبس محکوم شده است.

مرادی در مرداد ۱۴۰۲ توسط نیروهای امنیتی در حومه سنندج بازداشت و پس از ماه‌ها بازجویی در بند ۲۰۹ زندان اوین، به بند زنان این زندان منتقل شد.

در ماه‌های اخیر، نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به افزایش محدودیت‌ها و فشار بر زندانیان سیاسی زن در زندان اوین هشدار داده‌اند؛ محدودیت‌هایی که شامل محرومیت از تماس تلفنی، ملاقات و برخوردهای تنبیهی پس از اعتراض‌های مسالمت‌آمیز بوده است.

علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در دیدار با قاسم الاعرجی، مشاور امنیت ملی عراق، خواستار اقدام "قاطع" بغداد برای جلوگیری از تبدیل خاک عراق به "منشا تهدید" علیه جمهوری اسلامی شد.

به گزارش رسانه‌های دولتی در ایران، این دیدار در حاشیه چهاردهمین کنفرانس بین‌المللی امنیتی مسکو برگزار شده است.

باقری در این دیدار تاکید کرده است که "ریشه این تهدیدها باید خشکانده شود" و جمهوری اسلامی برای همکاری با عراق در این زمینه آمادگی دارد.

رسانه‌های نزدیک به دولت ایران جزئیات بیشتری درباره ماهیت این تهدیدها منتشر نکرده‌اند، اما تهران در سال‌های گذشته بارها گروه‌های مسلح مخالف جمهوری اسلامی در اقلیم کردستان عراق را به فعالیت علیه ایران متهم کرده است.

قاسم الاعرجی، مشاور امنیت ملی عراق، تا کنون جزئیاتی از این گفت‌وگو منتشر نکرده است.

علی باقری برای شرکت در کنفرانس امنیتی مسکو به روسیه سفر کرده؛ نشستی که هر سال با حضور مقامات امنیتی و سیاسی کشورهای مختلف برگزار می‌شود.

لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا، با انتقاد از نقش پاکستان در تحولات اخیر خاورمیانه، گفته است که ایفای نقش میانجی از سوی اسلام‌آباد [در مذاکرات میان تهران و واشنگتن] "بیش از حد مسئله‌ساز" به نظر می‌رسد و خصومت این کشور با اسرائیل، سابقه‌ای طولانی دارد.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «غیرقابل انکار است که هواپیماهای نظامی ایران در پایگاه‌های هوایی پاکستان نگهداری می‌شوند.»

او همچنین به اظهارات گذشته مقامات پاکستانی علیه اسرائیل اشاره کرد و آن‌ها را "نگران‌کننده" خواند.

این سناتور جمهوری‌خواه در ادامه به سخنان پیشین وزیر دفاع پاکستان درباره توافق‌ ابراهیم اشاره کرد؛ توافقی که در سال‌های اخیر به عادی‌سازی روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل منجر شده است.

گراهام نوشت اگرچه ویدیوی مربوط به اظهارات وزیر دفاع، پاکستان مربوط به حدود یک سال پیش است، اما به گفته او، "احتمالا این نگاه همچنان پابرجاست".

او در ادامه از پاکستان خواست به درخواست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پیوستن به توافق‌ ابراهیم پاسخ دهد.

پاکستان تا کنون به اظهارات لیندسی گراهام واکنشی نشان نداده است.

اسلام‌آباد پیش‌تر بارها اعلام کرد که تا زمان تشکیل کشور مستقل فلسطینی، اسرائیل را به رسمیت نخواهد شناخت.

شورای امنیت سازمان ملل حمله به نیروگاه هسته‌ای براکه در امارات متحده عربی را محکوم کرده و آن را نقض قوانین بین‌المللی دانست.

در بیانیه‌ای که روز سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ (۲۶ مه) منتشر شد، شورای امنیت بدون اشاره مستقیم به عامل حمله اعلام کرد، هدف قرار دادن تاسیسات هسته‌ای غیرنظامی، "مغایر با حقوق بین‌الملل است".

امارات متحده عربی هفته گذشته اعلام کرده بود شش پهپاد از خاک عراق به سوی این کشور پرتاب شده‌اند که یکی از آن‌ها نیروگاه هسته‌ای براکه در خلیج فارس را هدف قرار داده است.

عراق محل فعالیت گروه‌های مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی است؛ گروه‌هایی که در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، مسئولیت حمله به آنچه "پایگاه‌های دشمن در عراق و منطقه" خوانده‌اند را برعهده گرفته بودند.

نیروگاه براکه نخستین نیروگاه هسته‌ای جهان عرب به شمار می‌رود و حمله به آن نگرانی‌هایی درباره امنیت تاسیسات هسته‌ای در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای را افزایش داده است.

نت‌بلاکس، نهاد ناظر بر اینترنت اعلام کرده است که دسترسی به اینترنت جهانی در ایران، پس از هفته‌ها محدودیت و اختلال گسترده، دوباره در حال افزایش است؛ هرچند همچنان بخشی از کاربران با محدودیت یا قطع ارتباط روبه‌رو هستند.

نت‌بلاکس در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت، شاخص‌های فنی نشان می‌دهد اتصال شبکه‌های موبایل و برخی بخش‌های دیگر اینترنت ایران به شبکه جهانی، بار دیگر در حال برقراری است.

با این حال، این نهاد تاکید کرده که فیلترینگ همچنان برقرار است و کاربران برای دسترسی به برخی وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، ناچار به استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیت‌ها هستند.

بر اساس این گزارش، دسترسی به واتس‌اپ نیز اکنون با محدودیت روبه‌رو شده و استفاده از این پیام‌رسان بدون ابزارهای عبور از فیلترینگ، برای بسیاری از کاربران ممکن نیست.

نت‌بلاکس همچنین گفته است که بخشی از کاربران در ایران همچنان به اینترنت جهانی دسترسی ندارند.

ایران در ماه‌های گذشته، پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴ و به دنبال آن جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، طولانی‌ترین دوره‌های اختلال و قطع گسترده اینترنت را تجربه کرد؛ وضعیتی که به گفته نهادهای ناظر، تاثیر قابل توجهی بر ارتباطات، کسب‌وکارهای آنلاین و دسترسی شهروندان به اطلاعات گذاشته است.

سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرده فرودگاه بین‌المللی تبریز، پس از آسیب‌دیدگی در جریان جنگ ۱۲ روزه، دوباره بازگشایی شده و از چهارشنبه ۶ خرداد فعالیت خود را از سر می‌گیرد.

مجید اخوان، سخنگوی این سازمان، اعلام کرده است که بخش‌هایی از فرودگاه، از جمله باند پروازی و برج مراقبت، در جریان جنگ آسیب دیده بودند، اما عملیات بازسازی انجام شده و فرودگاه اکنون آماده پذیرش پروازهای داخلی و خارجی است.

هم‌زمان، سازمان هواپیمایی کشوری از ۲۴ ساعته شدن فعالیت ۱۰ فرودگاه کشور، از جمله "مهرآباد، امام خمینی و مشهد" خبر داده است.

فرودگاه بین‌المللی تبریز یکی از مهم‌ترین مراکز هوانوردی شمال‌غرب ایران و از فرودگاه‌های پرتردد کشور به شمار می‌رود. پیش از جنگ، این فرودگاه پروازهایی به چند مقصد داخلی و خارجی، از جمله استانبول، نجف، باکو و دبی داشت.