آژانس: ایران دسترسی بازرسان هستهای را مسدود کرده است
انتشار ۱۴۰۵ خرداد ۱۴, پنجشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ خرداد ۱۴, پنجشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را "شکننده" میدانند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
"موساد و سیا قصد داشتند نیروهای کرد را علیه جمهوری اسلامی مسلح کنند"
بر اساس گزارشهای منتشر شده در رسانههای اسرائیلی، سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل (موساد)، با همکاری سازمان امنیت آمریکا، سیا، در چارچوب تلاشی برای سرنگونی حکومت ایران، طرحی را برای مسلح کردن نیروهای شبهنظامی کرد با سلاحهایی که در درگیریها با حماس و حزبالله ضبط شده بودند، اجرا کرده بود.
این گزارشها که از سوی شبکه ۱۲ اسرائیل و واینت منتشر شده و منبع مشخصی را ذکر نکردهاند، چند روز پس از کنارهگیری دیوید بارنیا از ریاست موساد پس از پنج سال خدمت در این سمت منتشر شدند.
بر اساس این طرح، نیروهای کُرد، کمک مالی و خودرو دریافت کردند و به سلاحهای سبک، پرتابگرهای ضدتانک، نارنجک و خمپاره مجهز شدند. این گزارشها میگویند مسئولیت انتقال سلاحها و مهمات به نیروهای کُرد بر عهده موساد بوده است.
بیشتر بخوانید: حکایت "گوسالە طلایی"؛ ترامپ از کردها چه میخواهد؟
از اواخر ماه مارس نیز گزارشهایی درباره طرح مشترک آمریکا و اسرائیل منتشر شده بود که بر اساس آن نیروهای شبهنظامی کرد قرار بود در مراحل ابتدایی عملیات علیه جمهوری اسلامی وارد ایران شوند. هدف از این اقدام، "تحریک یک شورش برای سرنگونی جمهوری اسلامی عنوان شده بود."
اما بنا بر این گزارشها، افشای اطلاعات در رسانهها، لابیگری برخی بازیگران بینالمللی از جمله رجبطیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و همچنین تردیدهای خود نیروهای کرد باعث شد ترامپ این طرح را متوقف کند.
ترامپ نیز پیشتر گفته بود که ایالات متحده تلاش کرده است از طریق نیروهای کرد سلاحهایی را به معترضان مخالف حکومت ایران منتقل کند، اما بعد از آن، بدون اشاره به نام گروه خاصی، نیروهای کرد را به این متهم کرده بود که این سلاحها را برای خود نگه داشتهاند.
چهار نفتکش ایرانی برای نخستین بار از ماه آوریل از تنگه هرمز عبور کردند
بر اساس اعلام شرکت ردیابی دریایی کپلر، چهار نفتکش با پرچم جمهوری اسلامی، روز دوشنبه اول ژوئن از تنگه هرمز عبور کردند.
از ۱۵ آوریل و پس از محاصره بنادر ایران از سوی ایالات متحده، این نخستین باری است که چنین اتفاقی میافتد. این شرکت با انتشار دادههای ماهوارهای در روز پنجشنبه عبور نفتکشهای هیلدا ۱ (Hilda 1)، سیلویا ۱ (Silvia I) و آمبر (Amber) و هپینس ۱ (Happiness I) را شناسایی کرد. این نفتکشها در مجموع هفت میلیون بشکه نفت حمل میکردند.
بر اساس این گزارش، همه این نفتکشها محموله خود را در اواسط آوریل در جزیره خارک، مهمترین پایانه نفتی ایران، بارگیری کرده بودند. در شرایط عادی ۹۰ درصد نفت خام ایران از طریق این پایانه صادر میشود.
این کشتیها روز دوشنبه در حالی از تنگه هرمز عبور کردند که فرستندههای شناسایی خودکار (AIS) آنها خاموش بود.
شرکت کپلر برای ردیابی کشتیهای حامل مواد خام، عمدتا از تصاویر ماهوارهای استفاده میکند. این چهار نفتکش معمولا نفت خام ایران را به منطقهای دریایی در سواحل مالزی و سنگاپور منتقل میکنند. در آنجا محموله در دریا به نفتکشهای دیگری منتقل میشود تا به مشتری نهایی، که اغلب در چین قرار دارد، تحویل داده شود.
جمهوری اسلامی این روش را برای دور زدن تحریمهای بینالمللی در پیش گرفته است. بر اساس اعلام کپلر، سه نفتکش دیگر مرتبط با ایران نیز پیشتر در ۱۵ آوریل از این محاصره عبور کرده بودند. از آن زمان تاکنون هیچ نفتکش دیگری برای انجام چنین اقدامی تلاش نکرده بود.
نتیجه روحالله خمینی: ایران دلیلی برای سازش با ایالات متحده ندارد
سید احمد خمینی فرزند سید حسن خمینی، در مصاحبهای با سیاِناِن در روز پنجشنبه با اشاره به مذاکرات جاری جمهوری اسلامی و ایالات متحده گفت ایران "نباید برای پایان دادن به جنگ از خواستههای خود عقبنشینی کند".
به گزارش سیانان، او در حاشیه مراسم بزرگداشت سیوهفتمین سالمرگ روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی به این شبکه خبری گفت: «ما هیچ دلیلی نداریم از موضع خود عقبنشینی کنیم.»
نتیجه روحالله خمینی در ادامه به سیانان گفت: «از این به بعد باید از ما بپرسید چگونه ممکن است دوباره حاضر شویم به ایالات متحده اعتماد کنیم. آن وقت به شما خواهیم گفت که آمریکاییها این بار چه کارهایی باید انجام دهند.»
سیانان گزارش داده که در مراسم امسال سالمرگ روحالله خمینی، اشارههای فراوانی به جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران وجود داشت و بسیاری از شرکتکنندگان خواستار "انتقام" بودند. برخی نیز پرچمهای قرمزی را در دست داشتند که واژه "انتقام" بر روی آنها به فارسی نوشته شده بود.
طبق این گزارش، احمد خمینی در گفتوگویی کوتاه پس از مراسم گفت: «ایران هرگز از گفتوگو رویگردان نبوده است. حتی زمانی که در میانه مذاکرات هدف حمله قرار گرفت، ایران ایستادگی کرد و به میز مذاکره بازگشت.»
نتیجه روحالله خمینی در عین حال گفته است حکومت ایران در صورت ضرورت، برای دور دیگری از اقدام نظامی آماده است تا "از طریق مقاومت، از طریق جنگ یا از طریق موشک" پاسخ دهد.
او در ادامه مصاحبه با سیانان مدعی شد که جمهوری اسلامی "هرگز با مردم آمریکا دشمنی نداشته که لازم باشد روابط خود را با آنها بهبود ببخشد".
احمد خمینی افزود: «دشمنی ما با سیاستمداران آمریکایی بوده است و همچنان نیز خواهد بود. هیچ چیز نمیتواند آن را از بین ببرد.»
سه نهاد زیرنظر سید حسن خمینی، پدر سید احمد خمینی، از بودجه دولتی تامین مالی میشوند و مجموع بودجه این سه نهاد، به نامهای "آستان مقدس"، "موسسه تنظیم و نشر" آثار خمینی و "پژوهشکده" موسوم به امام خمینی در قانون بودجه امسال، در مجموع حدود ۸۶۰ میلیارد تومان بوده است.
آژانس: ایران دسترسی بازرسان هستهای را مسدود کرده است
آژانس بینالمللی انرژی اتمی با بیان این که ایران دسترسی بازرسان هستهای را مسدود کرده (IAEA) خواستار دسترسی فوری به تاسیسات هستهای در ایران شده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، امروز با انتشار گزارشی اعلام کرد که جمهوری اسلامی در ماههای گذشته "تنها اجازه بازرسی یک مرکز هستهای را صادر کرده است".
گروسی در ادامه تاکید کرده که انجام بازرسیهای بیشتر از برنامه هستهای ایران، "ضروری و اجتنابناپذیر" است.
در این سند غیرعلنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین که خبرگزاری آلمان (dpa) به آن دسترسی داشته است، آمده که آژانس در حال حاضر قادر نیست بررسی کند آیا ایران برنامه غنیسازی اورانیوم خود را متوقف کرده است یا خیر، و همچنین نمیتواند مشخص کند چه میزان اورانیوم غنیشده در حال حاضر در ایران وجود دارد.
حکومت ایران پس از جنگ با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، همکاری خود با بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تا حد زیادی متوقف کرده است. چند روز پیش از انتشار گزارش گروسی و پیش از نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در روز دوشنبه، حکومت ایران این هفته اجازه بازرسی نیروگاه هستهای بوشهر را صادر کرده است.
ایران در مجموع ۲۲ تاسیسات هستهای در اختیار دارد که بخش بزرگی از آنها در جریان جنگ هدف حمله قرار گرفتهاند.
"هیچ تغییر عمدهای در برنامه هستهای ایران مشاهده نمیکنیم"
در گزارش محرمانه آژانس به کشورهای عضو در روز پنجشنبه که خبرگزاری رویترز به آن دسترسی پیدا کرده است، آژانس در عین حال اعلام کرده که هیچ تغییر عمدهای در برنامه هستهای ایران مشاهده نمیکند.
بیشتر بخوانید: بلومبرگ: خطر هستهای ایران از زمان پیش از جنگ بیشتر است
این نخستین ارزیابی از وضعیت تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در پایان ماه فوریه به شمار میرود. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نابودی برنامه هستهای را یکی از اهداف اصلی خود در این جنگ عنوان کرده بودند.
در این سند، آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر از حکومت ایران میخواهد سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده را روشن کند. از زمان بمباران پیشین مهمترین تاسیسات هستهای ایران توسط ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در ژوئن گذشته، هیچ اثری از این مواد در دست نیست.
در این گزارش آمده است که آژانس نزدیک به یک سال است دیگر دسترسی لازم برای بررسی ذخایر اورانیوم با غنای پایین و غنای بالا را نداشته است. این گزارش همچنین با اشاره به نگرانی درباره گسترش سلاحهای هستهای، خواستار نظارت کامل و بدون وقفه بر مواد هستهای شده و اعلام کرده است: «پایبندی به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای ضروری است و تحت هیچ شرایطی نباید متوقف شود.»
ترامپ پیش از این اصرار داشت که ایران این مواد را به آمریکا تحویل دهد. با این حال، تلاشهای اخیر تیم مذاکرهکننده ترامپ، عمدتا بر دستیابی به یک توافق موقت متمرکز شدهاند که روشن شدن مسائل هستهای را به زمان دیگری موکول خواهد کرد.
گزارش آژانس، پیش از نشست فصلی شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هفته آینده تهیه شده است.
سپاه: اسرائیل با فوریت حملات خود به لبنان را متوقف کند
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور بیانیهای از اسرائیل خواست "با فوریت حملات خود به مردم لبنان را متوقف کند".
در بیانیه سپاه که در خبرگزاری ایرنا منتشر شده آمده که اسرائیل باید "سریعا با تخلیه سرزمینهای اشغال شده لبنانبه پشت مرزهای بینالمللی عقب نشینی و تمامیت ارضی لبنان را به رسمیت بشناسد".
پایگاه اطلاع رسانی سپاه، اسرائیل را متهم کرده که با "پشتیبانی بیپایان آمریکا و دول اروپایی"، "بر سرزمینهای سوخته حکومت کرده است".
سپاه در بیانیه خود مدعی شده که ملت لبنان اجازه نمیدهد آنچه را که اسرائیل "نتوانسته در جنگ به دست آورد" با حمایت آمریکا و "با قرارداد تحمیلی به دست آورد".
بیانیه سپاه همچنین میافزاید: «ما با تمام وجود از آنها حمایت خواهیم کرد و هیچ آرامشی در منطقه بدون عقب نشینی از مناطق اشغالی لبنان برقرار نخواهد شد.»
در بخش دیگری از بیانیه سپاه آمده است: «شرط اولیه ما برای پذیرش آتشبس در جنگمنطقهای، آتشبس در تمامی جبههها از جمله لبنان بوده است.»
همزمان در تازهترین تحولات، دبیرکل حزبالله لبنان گفته است که این گروه از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهد کرد.
در همین راستا نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان گفته است که این گروه تا زمانی که حملات در لبنان ادامه داشته باشد، به حمله به شمال اسرائیل ادامه خواهد داد.
به گفته کارشناسان به نظر میرسد اظهارات نعیم قاسم، توافق آتشبس با میانجیگری ایالات متحده آمریکا میان اسرائیل و بیروت را رد میکند.
جلسه کابینه امنیتی اسرائیل درباره آتشبس با لبنان امروز برگزار میشود
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، قرار است امروز ساعت ۵ بعدازظهر به وقت محلی، جلسه کابینه امنیتی را در مقر کریا در تلآویو برگزار کند. این خبر را یک مقام اسرائیلی به تایمز اسرائیل گفته است.
این جلسه پس از آن برگزار میشود که واشنگتن بامداد امروز اعلام کرد اسرائیل و لبنان، مشروط بر آنکه حزبالله نیز به این آتشبس بپیوند، با ازسرگیری آتشبس در لبنان موافقت کردهاند.
نتانیاهو هنوز به طور رسمی درباره بیانیه مشترک شب گذشته با لبنان اظهار نظر نکرده است. در آن بیانیه آمده بود که دو طرف توافق کردهاند چند منطقه امنیتی آزمایشی در جنوب لبنان ایجاد کنند که حضور حزبالله در آنها ممنوع خواهد بود.
دو طرف اعلام کردند این آتشبس "مشروط به توقف کامل آتش حزبالله و خروج همه نیروهای حزبالله" از مناطق واقع در جنوب رود لیتانی است؛ موضوعی که طبق آخرین گزارشها نعیم قاسم، رهبر حزبالله، آن را رد کرده است.
یک مقام دولت اسرائیل از ارائه جزئیات بیشتر درباره مفاد این توافق خودداری کرد و تنها گفت: «مذاکرات میان اسرائیل و لبنان درباره آتشبس در حال پیشرفت است. این روند بر پایه درک متقابل از این موضوع است که حزبالله باید خلع سلاح شود و جنوب لبنان باید غیرنظامی شود.»
ادعای تسنیم: تصاویر حمله به فرودگاه کویت "صحنهسازی دروغین دشمن" است
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از "یک منبع نظامی"، اظهارات مقامات کویت و آمریکا در خصوص حمله پهپادی جمهوری اسلامی به فرودگاه مسافری کویت را رد کردند.
این منبع، در گفتگو با تسنیم با اشاره به عکسهایی از فرودگاه کویت که اصابت پهپاد ایرانی به آن را نشان میدهد گفته است: «این تصاویر، صحنهسازی دروغین دشمن است.»
این منبع همچنین بدون ارائه سند و مدرکی به تسنیم گفته است: «پرتاب پهپادهای هوافضای سپاه به سوی اهداف آمریکایی در کویت، در نیمه شب و اصابت هم در نیمه شب (و در تاریکی هوا) صورت گرفته است درحالی که در فیلم و عکسهای ادعایی که از پهپاد در فرودگاه منتشر شده، هوا کاملاً روشن و مربوط به روز است.»
تسنیم به نقل از این منبع نظامی نوشته است: «فاصله هدف پهپادهای هوافضای سپاه تا فرودگاه کویت بیش از ۴۰ کیلومتر است و این نیز نشان میدهد که اصابت به فرودگاه کویت ارتباطی به پهپادهای ایران ندارد.»
این در حالی است که دوربینهای مداربسته فرودگاه بینالمللی کویت لحظه انفجار در ترمینال شماره یک را ثبت کردهاند. این حملهکه به جمهوری اسلامی نسبت داده شده، یک کشته و بیش از ۶۰ زخمی بر جا گذاشته است.
ترامپ رای مجلس نمایندگان برای محدود کردن اختیارات جنگی علیه ایران را "بیمعنا" خواند
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا گفت رای نمادین مجلس نمایندگان آمریکا به قطعنامه محدودسازی اختیارات جنگی او، "بیمعنا" است.
ترامپ در عین حال نسبت به جمهوریخواهانی که همراه با دموکراتها از این طرح حمایت کردند ابراز خشم کرد و تلویحا گفت که این اقدام میتواند به مذاکرات جاری با ایران برای پایان دادن به جنگ آسیب بزند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «چه کسی چنین کار غیرمیهنپرستانهای انجام میدهد؟ آنها میدانند مذاکرات در چه مرحلهای قرار دارد.»
رئیس جمهور آمریکا در ادامه پیام خود افزود: «دموکراتها گرفتار سندرم جنون ترامپ هستند. آنها ترجیح میدهند کشور ما شکست بخورد تا اینکه به من یک پیروزی دیگر، از میان پیروزیهای فراوانم، بدهند. آن چهار جمهوریخواه هم داستان دیگری دارند؛ آنها فقط به دنبال جلب توجه هستند! باید از خودشان خجالت بکشند.»
افزایش فشار سیاسی بر ترامپ
واکنش ترامپ به اقدام مجلس نمایندگان آمریکا در شرایطی صورت میگیرد که مجلس نمایندگان با تصویب قطعنامه توقف جنگ با ایران، فشار سیاسی بر رئیس جمهور آمریکا را افزایش داده است.
در قطعنامه مذکور آمده است که انجام یک عملیات رزمی و اعلام رسمی جنگ با ایران منوط به موافقت و صدور مجوز از سوی کنگره است. با این حال عملیاتهایی که برای دفاع از ایالات متحده یا یکی از متحدان آن در برابر حملات قریبالوقوع لازم باشند، از این قاعده مستثنی هستند.
این قطعنامه شامگاه چهارشنبه ۱۴ خرداد (۴ ژوئن) با ۲۱۵ رای موافق و ۲۰۸ رای مخالف تصویب شد. چهار نماینده از حزب جمهوریخواه در همراهی با نمایندگان دموکرات به این قطعنامه رای موافق دادند و به این ترتیب باعث تصویب آن شدند.
این قطعنامه پیامد فوری برای سیاست آمریکا در قبال ایران ندارد، اما نشاندهنده افزایش فشار سیاسی بر ترامپ است؛ بهویژه با توجه به اینکه پنج ماه دیگر انتخابات میاندورهای کنگره برگزار خواهد شد.
شمار بیشتری از جمهوریخواهان اکنون آشکارا علیه راهبرد جنگی دونالد ترامپ موضع میگیرند. در حال حاضر میان آمریکا و جمهوری اسلامی، آتشبسی برقرار است و مذاکراتی درباره یک توافق احتمالی برای پایان دادن به جنگدر جریان است. با این وجود، در روزهای گذشته بارها حملات متقابل میان طرفهای درگیر رخ داده است.
این قطعنامه اکنون باید به تصویب سنا، دیگر مجلس قانونگذاری آمریکا، نیز برسد. اما حتی اگر این اتفاق هم رخ دهد، رئیسجمهور میتواند مصوبه هر دو مجلس را وتو کند. برای بیاثر کردن وتوی رئیسجمهور، اکثریت دو سوم آرا لازم است؛ امری که بسیار بعید به نظر میرسد.
حزبالله پیشنهاد آتشبس با اسرائیل را رد کرد
خبرگزاریها به نقل از بیانیهای مکتوب که روز پنجشنبه از شبکه المنار حزبالله قرائت شد، گزارش دادند که دبیرکل حزبالله لبنان گفته است که این گروه از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهد کرد.
بر اساس این خبر، نعیم قاسم گفته است حزبالله تا زمانی که حملات در لبنان ادامه داشته باشد، به حمله به شمال اسرائیل ادامه خواهد داد.
به گفته کارشناسان به نظر میرسد اظهارات او توافق آتشبس با میانجیگری ایالات متحده آمریکا میان اسرائیل و بیروت را رد میکند.
نعیم قاسم در این بیانیه گفته است درخواست این توافق مبنی بر خروج نیروهای حزبالله از جنوب لبنان، در شرایطی که این منطقه زیر آتش قرار دارد، به معنای "تسلیم شدن، شکست و تحقق اهداف دشمن" خواهد بود.
او همچنین گفته است "تا زمانی که روستاهای لبنان بمباران میشوند و مردم کشته میشوند، شمال اسرائیل امن نخواهد بود".
بر اساس گزارشهای منتشر شده نعیم قاسم در این بیانیه گفته است: «آنچه برای ما اهمیت دارد پایان تجاوز، آتشبس و خروج اسرائیل است. ما به هیچ طرفی تعهدی ندادهایم که تا زمانی که اشغالگری وجود دارد، مقاومت را متوقف کنیم.»
او همچنین از دولت لبنان خواسته است به "نمایش مضحک" گفتوگوهای مستقیم با اسرائیل پایان دهد.
"آخرین فرصت" برای آتشبس جامع
انتشار این خبر در شرایطی صورت میگیرد که جوزف عون، رئیس جمهور لبنان گفته است توافق آتشبس با اسرائیل، "آخرین فرصت" برای دستیابی به یک آتشبس جامع است.
بر اساس بیانیه دفتر رئیس جمهور لبنان، او گفته است: «نتایج دور چهارم مذاکرات و بیانیه صادرشده از آن، که شامل نکات بسیار مهمی به نفع لبنان بود، آخرین فرصت برای ورود به یک آتشبس نهایی و جامع به شمار میرود. اگر هر طرفی به طور مثبت به آن پاسخ ندهد، مسئولیت آن بر عهده همان طرف خواهد بود.»
جوزف عون همچنین گفته است لبنان "به محض دریافت پاسخها از طرفهای داخلی ذیربط، به ویژه حزبالله" موضع خود را به ایالات متحده آمریکا اعلام خواهد کرد.
رئیس جمهور لبنان همچنین گفته است ایالات متحده آمریکا، تاریخ آغاز آتشبس را تعیین خواهد کرد و "دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ضامن مستقیم اجرای آن خواهد بود".
پیام کتبی منسوب به مجتبی خامنهای: دشمن به جنگ ترکیبی روی آورده است
مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی روز پنجشنبه با انتشار بیانیهای به مناسبت ۱۴ خرداد، سالروز مرگ روحالله خمینی با بیان این ادعا که "دشمن خبیث" به خاطر مواجهه با "ضربه قاطع"، "چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان" شکست خورده است گفت دشمن به همین خاطر، تلاش خود را روی "جنگ ترکیبی متمرکز ساخته است".
مجتبی خامنهای با بیان این که دو محور این جنگ ترکیبی، شامل "تابآوری مردم" و "ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور" میشود گفت: «ابزار اصلی او در این هر دو، کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی، و اختلاف است. لذا در مقام مقابله با این بدخواهیها باید همگان با ایستادگی و روشنبینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و همصدایی نکردن با دشمن، نقشه شوم او را خنثی نمایند.»
در این پیام منسوب به مجتبی خامنهای همچنین ضمن هشدار نسبت به "هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود" آمده است که چنین اقداماتی، "نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب میگردد".
به باور برخی از کارشناسان، اشارههای مجتبی خامنهای در این پیام، ممکن است تلاشی برای آمادهکردن افکار عمومی برای پذیرش یک توافق با ایالات متحده آمریکا باشد.
پیام منسوب به رهبر جدید جمهوری اسلامی در شرایطی منتشر شده است که او از زمان آغاز جنگو کشته شدن پدرش، نه تنها در انظار عمومی ظاهر نشده بلکه هیچ تصویر یا صدایی نیز از او انتشار نیافته است.
با وجود آن که برخی گمانهزنیها در آغاز از احتمال مرگ او در جریان حملات آمریکا خبر داده بودند اما برخی از رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که مجتبی خامنهای در جریان حملات، جراحات جدی را پشت سر گذاشته و چند عمل جراحی روی او انجام شده است.
پیش از این پیت هگست، وزیر جنگ (دفاع) ایالات متحده آمریکا با اشاره به این گمانهزنیها گفته بود که خامنهای "احتمالا دچار تغییر شکل ظاهری شده است".
با وجود این، نهادها یا مقامات رسمی جمهوری اسلامی تاکنون این گزارشها را تایید نکردهاند و تنها در پارهای از موارد به جراحتهای جزئی جسمی مجتبی خامنهای اشاره کردهاند.
تمایل ترامپ برای دیدار با مجتبی خامنهای
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا اخیرا ضمن ابراز تمایل برای دیدار با مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی گفته است خامنهای در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران دخالت دارد.
رئیس جمهور آمریکا در گفتوگو با پادکست "پاد فورس وان" نشریه نیویورک پست با بیان این که خامنهای در مذاکرات "قطعا دخالت دارد" درباره وضعیت سلامت رهبر جمهوری اسلامی ابراز بیاطلاعی کرد.
ترامپ با اشاره به شایعات درباره وضعیت مجتبی خامنهای گفته بود: «اگر روایتها را باور کنید، میدانید، [میگویند] او بسیاری از اعضای مختلف بدنش را از دست داده است.»
هنگامی که از ترامپ پرسیده شد آیا با خامنهای دیدار خواهد کرد یا خیر، او پاسخ داد: «بله، مایلم با او دیدار کنم. من مایلم با همه ملاقات کنم... بسته به این که شرایط چطور پیش برود، احتمالا در مقطعی با یکدیگر دیدار خواهیم کرد.»
سفر "اعلامنشده" وزیر کشور پاکستان به تهران
محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان روز شنبه برای ادامه گفتوگوها با مقامهای ارشد جمهوری اسلامی وارد تهران شد.
انتشار این خبر در حالی صورت میگیرد که پاکستان پس از شکست مذاکراتی که پیش از این در پایتخت این کشور برگزار شده بود، تلاشهای میانجیگرانه خود را برای دستیابی به یک آتشبسپایدار میان ایالات متحده آمریکا و ایران افزایش داده است.
این اقدام تازهترین ابتکار دیپلماتیک اسلامآباد در میانه تلاشهای جاری برای میانجیگری در منطقه به شمار میرود. رسانههای دولتی ایران چند ساعت پیشتر ورود او را گزارش کرده بودند و این سفر را "اعلامنشده" خواندند.
با وجود این، سخنگوی وزارت کشور پاکستان به خبرگزاری آناتولی گفته است که این سفر "از پیش برنامهریزی شده" بود، هرچند جزئیات مشخص آن تا زمان برگزاری نشستهای رسمی محرمانه باقی مانده است.
این وزارتخانه همچنین اعلام کرد پس از دیدار میان نقوی و مقامهای جمهوری اسلامی، بیانیهای منتشر خواهد کرد، اما درباره دستور کار این دیدار توضیح بیشتری نداد.
اسلامآباد به برقراری آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی که از ۸ آوریل اجرایی شد کمک کرده بود، اما مذاکرات بعدی در پایتخت پاکستان نتوانست به یک توافق پایدار منجر شود.
کاتس از آتشبس اسرائیل با لبنان استقبال کرد
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، از آتشبس میان این کشور و لبنان با میانجیگری ایالات متحده استقبال کرد و گفت که "اعضای اپوزیسیون باید عذرخواهی کنند و این دستاورد بزرگ در لبنان را در سطح میدانی و دیپلماتیک بپذیرند."
وزیر دفاع اسرائیل در بیانیهای این توافق را "بازتاب واقعیتی دانست که اسرائیل در لبنان ایجاد کرده؛ واقعیتی که میتواند به توافق صلح با دولت لبنان منجر شود."
کاتس در ادامه تاکید کرد: «ما به ساکنان شمال امنیت وعده دادیم و آن را محقق کردیم.»
بیشتر بخوانید: جنگ در خاورمیانه
به گفته وزیر دفاع اسرائیل این توافق شامل "تصریح روشن درباره خلع سلاح حزبالله، خروج نیروهای حزبالله از جنوب رود لیتانی، ادامه حضور ارتش اسرائیل در منطقه امنیتی و آزادی عمل اسرائیل" است.
در بیانیه مشترک اسرائیل و لبنان که روز چهارشنبه ۱۳ خرداد (۳ ژوئن) در واشنگتن منتشر شد، آمده است که آتشبس مشروط به توقف حملات حزبالله و عقبنشینی نیروهای آن به شمال رود لیتانی است.
با این حال، از زمان اعلام آتشبس، اسرائیل یک هدف هوایی مشکوک را در نزدیکی مرز خود با لبنان رهگیری کرده و رسانههای لبنانی نیز از حملات پهپادی اسرائیل در جنوب این کشور خبر دادهاند.
جروزالم پست: اصرار ایران برای آزادی داراییهای مسدودشده مذاکرات را به بنبست کشانده است
روزنامه اسرائیلی "جروزالم پست" روز پنجشنبه ۱۴ خرداد (۴ ژوئن) گزارش داد مذاکرات میان ایالات متحده آمریکا و ایران با بنبست جدی روبرو شده، زیرا تهران بر این موضع پافشاری میکند که میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده باید در همان مرحله نخست هرگونه توافق اولیه آزاد شود.
به گزارش منابع آگاه از روند گفتوگوها، این اختلاف به یکی از موانع اصلی در مسیر پیشرفت به سوی تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است؛ تفاهمی که قرار است نخستین گام برای یک توافق گستردهتر هستهای باشد.
در ادامه این گزارش آمده است در روزهای اخیر، میانجیهای منطقهای تلاش کردهاند شکاف میان دو طرف را کاهش دهند و چندین طرح مصالحه ارائه کردهاند. یکی از این پیشنهادها ایجاد یک "صندوق بشردوستانه" چند میلیارد دلاری بوده که تنها برای خرید دارو، غذا و کالاهای کشاورزی در اختیار ایران قرار گیرد.
مذاکرهکنندگان ایرانی اما خواستار دسترسی فوری به منابع نقدی و بلوکهشده خود بهعنوان بخشی از مرحله نخست توافق هستند، پیش از آنکه هرگونه اقدام اساسی در عمل اجرا شود.
در مقابل، مقامهای آمریکایی ضمن رد این درخواست تاکید کردهاند که رفع تحریمها و آزادسازی داراییها باید مستقیما به اقدامات قابل راستیآزمایی ایران در حوزه هستهای مرتبط باشد.
مقامهای ارشد دولت آمریکا همچنین به میانجیها گفتند که واشنگتن در آغاز هرگونه توافقی، بدون دریافت "امتیازات مشخص" از سوی ایران در زمینه برنامه هستهای و "ترتیبات امنیتی مرتبط با تنگه هرمز"، هیچگونه منابع مالی مسدودشده را آزاد نخواهد کرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، آزادسازی زودهنگام داراییها میتواند اهرم فشار واشنگتن را تضعیف کرده و دستیابی به یک توافق هستهای پایدار را نیز دشوارتر کند.
ایتامار بنگویر: آتشبس اسرائیل با لبنان یک اشتباه فاحش است
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، آتشبس میان لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا را محکوم کرد و آن را "یک اشتباه فاحش" دانست.
او در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که حزبالله لبنان از منطقه جنوب رود لیتانی خارج نشده و ارتش لبنان نیز توانایی اجرای خروج این گروه را ندارد.
این سیاستمدار راستگرای افراطی همچنین ادعا کرد که "دولت لبنان شریک حزبالله است" و در کابینه این کشور وزیرانی حضور دارند که نماینده حزبالله هستند و اعضای خانواده نیروهای حزبالله نیز در ارتش لبنان خدمت میکنند.
بنگویر همچنین پیشبینی کرد که حزبالله لبنان قدرتمندتر خواهد شد و اسرائیل به جای شکست دادن این گروه، موجودیت آن را پذیرفته است.
او همچنین هشدار داد که گاهی باید حتی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مخالفت کرد و افزود در غیر این صورت، اسرائیل در آینده با حزبالله در حالیکه قویتر و خطرناکتر شده، روبهرو خواهد شد.
وزیر امنیت ملی اسرائیل در پایان خواستار برگزاری نشست کامل کابینه و رایگیری درباره توافق آتشبس شد.
لبنان و اسرائیل عصر روز چهارشنبه ۱۳ خرداد (۳ ژوئن) در پایان مذاکرات دو روزه خود در واشنگتن توافق کردند آتشبس میان خود را تمدید کنند.
هر دو طرف در یک بیانیه مشترک تاکید کردند که اجرای آتشبس منوط به "توقف کامل حملات حزبالله علیه اسرائیل و خروج نیروهای این گروه از بخش جنوبی رود لیتانی در نزدیکی مرز اسرائیل است".
کاندولیزا رایس: نداشتن توافق، بهتر از یک توافق بد با تهران است
کاندولیزا رایس، وزیر خارجه پیشین آمریکا در سخنانی در کنفرانس BNY Insite 2026 از اقدامهای اخیر آمریکا علیه ایران حمایت کرد و گفت این تصمیم "عاقلانه" بوده و باید توان ایران برای اعمال نفوذ در خاورمیانه را تضعیف کرد.
به گفته او، اولویت فوری باید باز شدن تنگه هرمز و بازگشت جریان تجارت جهانی باشد. رایس تاکید کرد ترجیح میدهد هیچ توافقی حاصل نشود تا اینکه توافقی بد با تهران امضا شود.
او همچنین گفت با وجود آنکه ایران سطح غنیسازی اورانیوم را به حدود ۶۰ درصد رسانده، اما هنوز تا سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح فاصله دارد و به باور او، حملات اخیر به زیرساختهای کلیدی ایران نیز این مسیر را دشوارتر کرده است. رایس در جمعبندی این بخش گفت هنوز "زمان" وجود دارد.
رایس در بخشی دیگر از سخنانش به مدل جهانیشدن مبتنی بر تجارت آزاد پرداخت و افزود زنجیرههای تأمین کارآمد و جریان نسبتا آزاد کالا و سرمایه، اکنون زیر فشار رقابتهای ژئوپولیتیک، ملیگرایی اقتصادی و دغدغههای امنیتی در حال فرسایش است.
رایس چین را یکی از اصلیترین محرکهای این تحول دانست و گفت پکن دیگر صرفا بخشی از نظام بینالمللی نیست، بلکه به یک "رقیب" تبدیل شده است. او هشدار داد آمریکاییها نباید تصور کنند هر آنچه چین در حوزه فناوری انجام میدهد فقط کپیبرداری است.
او گفت محدودیتهای آمریکا بر صادرات نیمههادیهای پیشرفته، روند توسعه هوش مصنوعی در چین را کند کرده، اما این به معنای عقبماندن کامل پکن نیست. به گفته او، چین در برخی حوزهها از جمله گسترش سریع استفاده از فناوری و عرضه مدلهای ارزانتر هوش مصنوعی، حتی ممکن است از آمریکا جلوتر باشد.
رایس رقابت در حوزه هوش مصنوعی را مهمترین رقابت فناورانه این قرن توصیف کرد و گفت ترجیح میدهد این رقابت را یک دموکراسی ببرد، نه یک حکومت اقتدارگرا. او همچنین خواستار پرهیز از مقررات سنگینی شد که نوآوری را خفه کند و گفت دولت و شرکتهای بزرگ فعال در این حوزه باید برای کاهش ریسکها و حفظ رهبری آمریکا با هم همکاری کنند.