هشدار ایران درباره آغاز مأموریت "پروژه آزادی" در تنگه هرمز

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت در نشست هفتگی خبری خود گفت: «پاسخ آمریکا به پیشنهاد ۱۴ ماده‌ای ایران را از طریق پاکستان دریافت کردیم، در مورد جزئیات چیزی را مطرح نمی‌کنم چون در دست بررسی است.»

او آمریکا را به "زیاده‌خواهی و مطالبات نامحدود" متهم کرد و جزئیات مطرح‌شده در رسانه‌ها در مورد ابعاد برنامه هسته‌ای را "گمانه‌زنی" خواند. بقائی گفت: « گمانه‌زنی هم بر اساس دوره‌های قبلی مذاکرات است. آمریکا این اجازه را نداده که هیچکدام از دو فرایند دیپلماتیکی که سال گذشته شروع شد، به‌ نتیجه برسد. در این مرحله در مورد چیزی جز خاتمه جنگ صحبتی نداریم.»

او همچنین طرح "پروژه آزادی" دونالد ترامپ برای کمک به کشتی‌ها و خدمه کشورهای غیردرگیر در جنگ را محکوم کرده و ایران را "پاسدار امنیت" تنگه هرمز دانست. سخنگوی وزارت خارجه ایران اظهار داشت: «حتما کشتی‌ها و شرکت‌ها می‌دانند که اطمینان از امنیت، مستلزم هماهنگی با مراجع ذی صلاح ایران است.»

بقائی آمریکا را مسئول "ناایمن کردن" تنگه هرمز معرفی کرد و گفت، جامعه جهانی باید این کشور را به این خاطر پاسخگو کند.

او همچنین دلیل به نتیجه نرسیدن مذاکرات تهران و واشنگتن را "رفتارهای متناقض" آمریکا خواند و با اشاره به نقش اروپا در پایان جنگ علیه ایران اظهار داشت: «ما همیشه از هرگونه نقش‌آفرینی سازنده کشورهای اروپایی در موضوعاتی که می‌تواند به امنیت منطقه مرتبط شود استقبال کرده‌ایم. در خصوص موضوع هسته‌ای هم همین را گفتیم اما آنان روش دیگری را انتخاب کردند.»

بقائی از اروپا خواست تا "مواضعی مسئولانه‌تر" درباره منطقه اتخاذ کنند و افزود: «وقتش است اروپا نتایج تبعیت کورکورانه از آمریکا را ببیند.»

سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد که درخواست اعاده دادرسی پیمان فرح‌آور، زندانی سیاسی، در دیوان عالی کشور رد شد.

 این شاعر اهل گیلان شهریور سال ۱۴۰۳ بازداشت و پس از اتمام مراحل بازجویی به زندان لاکان رشت منتقل شده بود.

حکم اعدام پیمان فرح‌آور به اتهام "بغی و محاربه" توسط شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی احمد درویش گفتار صادر و اواسط سال ۱۴۰۴ توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تأیید شد.

یک منبع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی به هرانا گفته است که اتهامات مطرح شده علیه پیمان فرح‌آور به دلیل "اشعار و فعالیت‌های اعتراضی او در حوزه عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی‌" مطرح شده‌اند.

به نوشته هرانا، پیمان فرح‌آور دارای یک فرزند است و پیش‌تر نیز سابقه بازداشت را داشته است.

خواهر این زندانی پیش‌تر با انتشار ویدئویی در اینستاگرام به مناسبت تولد برادرش نوشته بود: «تویی که آزارت به کسی نمی‌رسید، تو محکوم به اعدامی؟! تو؟! اما اونایی که زندگیِ این همه مردم رو کُشتن!!! آزادند و خوشحال و کماکان به ظلمشون ادامه می‌دن؟»

ساعاتی پس از این که دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمریکا آغاز مأموریت "پروژه آزادی" برای خارج کردن امن کشتی‌ها و خدمه کشورهای غیردرگیر از تنگه هرمز را اعلام کرد، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء در پیامی به آمریکا و "هر نیروی مسلح بیگانه" هشدار داد، در صورت نزدیک شدن و ورود به تنگه هرمز، هدف حمله قرار خواهند گرفت.

علی عبداللهی در این پیام که صبح دوشنبه ۱۴ اردیبهشت در رسانه‌های ایران منتشر شد، بار دیگر تأکید کرد که تنگه هرمز توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی کنترل می‌شود و "در هر شرایطی هرگونه عبور و مرور امن، با هماهنگی نیروهای مسلح صورت می‌گیرد".

او گفت: «به تمام کشتی‌های تجاری و نفتکش اعلام می‌کنیم از هرگونه اقدامی برای تردد بدون هماهنگی نیروهای مسلح مستقر در تنگه هرمز خودداری نمایند تا امنیت آنها به خطر نیفتد.»

در همین حال سایت "نور نیوز" نزدیک به شورای عالی امنیت ملی نیز با انتشار پیامی در شبکه ایکس، مأموریت "پروژه آزادی" را "دزدی دریایی" خوانده و هشدار داد: «تنگه هرمز جای عربده کشی دزدان دریایی مدرن نیست؛ دریادلان ایرانی قرن‌هاست پاسدار این آبراه‌اند؛ راه گوشمالی دزدان را خوب می‌دانند.»

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز روز دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود، ایران را "پاسدار امنیت تنگه هرمز" معرفی کرد و اظهار داشت: «جامعه جهانی باید آمریکا را بابت ناایمن کردن تنگه پاسخگو کند. حتما کشتی‌ها و شرکت‌ها می‌دانند که اطمینان از امنیت، مستلزم هماهنگی با مراجع ذی صلاح ایران است.»

پیش‌تر ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در واکنش به اظهارات ترامپ برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز در شبکه ایکس هشدار داده بود: «هرگونه دخالت آمریکا در رژیم دریایی جدید تنگه هرمز، نقض آتش‌بس تلقی خواهد شد.»

وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیه‌ای اعلام کرد، محمد اسحاق دار، وزیر خارجه این کشور شامگاه یکشنبه سوم مه (۱۳ اردیبهشت) در تماسی تلفنی با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، در مورد "اوضاع منطقه‌ای و تلاش‌های دیپلماتیک جاری پاکستان برای صلح و ثبات در منطقه" گفت‌وگو کرد.

در این بیانیه گفته شده است که عراقچی از پاکستان به خاطر "نقش سازنده و تلاش‌های صادقانه میانجی‌گرانه‌اش میان طرفین" قدردانی کرد.

به گفته وزارت امور خارجه پاکستان، محمد اسحاق دار در این تماس تلفنی با تأکید بر تعهد مستمر پاکستان به ترویج تعامل سازنده، خاطرنشان ساخت که "گفت‌وگو و دیپلماسی تنها مسیر قابل‌اتکا برای حل و فصل مسالمت‌آمیز مسائل و دستیابی به صلح و ثبات پایدار در منطقه و فراتر از آن است".

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، پیش‌تر اعلام کرده بود که اسلام‌آباد کماکان به عنوان تنها میانجی رسمی مذاکرات بین تهران و واشنگتن خواهد بود.

انتقال ۲۲ خدمه کشتی توقیف‌شده ایرانی به پاکستان

در همین حال وزارت خارجه پاکستان روز دوشنبه چهارم مه اعلام کرد که ایالات متحده در "اقدامی در جهت اعتمادسازی" ۲۲ تن از خدمه یک کشتی ایرانی به نام "توسکا" را که توسط آمریکا توقیف شده بود، به پاکستان منتقل کرد.

طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت، این افراد شامگاه یکشنبه با هواپیما به پاکستان منتقل شدند و روز دوشنبه به مقامات ایرانی تحویل داده خواهند شد. او افزود، کشتی توسکا "به آب‌های سرزمینی پاکستان منتقل خواهد شد تا پس از انجام تعمیرات لازم به صاحبان اصلی خود بازگردانده شود".

این بیانیه ساعاتی پس از آن منتشر شد که شبکه خبری آمریکایی "ای‌بی‌سی" انتقال ملوانان ایرانی به پاکستان را گزارش کرده بود. در این گزارش آمده بود که این کشتی ایرانی پس از "عدم تبعیت" از محاصره دریایی اعمال شده توسط آمریکا علیه بنادر ایران توقیف شده بود.

تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام با اشاره به انتقال ۲۲ نفر از خدمه توسکا به پاکستان به این شبکه گفته بود که شش سرنشین دیگر نیز هفته گذشته برای بازگشت به کشورشان به یک کشور منطقه منتقل شده بودند. برخی رسانه‌های ایرانی گزارش کرده بودند که این شش تن، اعضای خانواده برخی از خدمه بوده‌اند.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) بامداد دوشنبه ۴ مه (۱۴ اردیبهشت) اعلام کرد، یک کشتی دیگر در تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفته است.

این مرکز با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت، عصر یکشنبه یک نفتکش در این آبراه راهبردی، در حدود ۱۴۵ کیلومتری شمال فجیره در امارات متحده عربی، مورد اصابت "پرتابه‌های ناشناس" قرار گرفت. طبق این گزارش، خدمه نفتکش در سلامت هستند و هیچ‌گونه آسیب زیست‌‌محیطی نیز در پی این واقعه رخ نداده است.

این نهاد تنها چند ساعت پیش از آن نیز اعلام کرده بود که یک کشتی فله‌بر در تنگه هرمز "از سوی چند قایق کوچک" مورد حمله قرار گرفته است. در آن گزارش گفته شده بود، این حادثه در حدود ۱۱ مایل دریایی در غرب سیریک، در استان هرمزگان، اتفاق افتاده است.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، حملات مکرری به کشتی‌ها در تنگه هرمز صورت گرفته است. پیش از جنگ، نفتکش‌ها حدود یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع معامله‌شده در جهان را از طریق این آبراه منتقل می‌کردند.

ایران از آغاز جنگ کنترل تنگه را در دست داشته و از طریق تهدیدها و حملات، عملاً کشتیرانی را تا حد زیادی متوقف کرده است. ایالات متحده نیز یک محاصره دریایی علیه ایران اعمال کرده است.

در حال حاضر آتش‌بس در جنگ ایران برقرار است، اما مذاکرات برای دستیابی به یک توافق پایدار و بازگشایی تنگه هرمز تاکنون به نتیجه ملموسی نرسیده است.

رسانه‌ها در ایران از اعدام سه تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته در شهر مشهد به نام‌های مهدی رسولی، محمدرضا میری و ابراهیم دولت‌آبادی، به اتهام "همکاری با موساد، قتل یک مأمور نیروی انتظامی و لیدری اغتشاشات" خبر دادند.

خبرگزاری تسنیم در گزارشی نوشت، این سه تن در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی‌ ۱۴۰۴ بازداشت شدند. در این گزارش ادعا شده است که رسولی و میری در "قتل حمیدرضا یوسفی‌نژاد نقش مستقیم" داشتند و ابراهیم دولت‌آبادی نیز در جریان اعتراضات در بلوار طبرسی مشهد "اقدام به لیدری و هدایت اغتشاشگران به سمت استانداری و صدا و سیما" کرده است.

به نوشته تسنیم، حکم اعدام این سه نفر پس از تأیید در دیوان عالی کشور، به اجرا گذاشته شد.

در همین حال سایت حقوق بشری هرانا در گزارشی به نقل از یک منبع مطلع از پرونده مهدی رسولی نوشت، او به نزدیکان خود گفته بود "در پی ضرب و شتم شدید و شکنجه" ناچار به قبول کردن اتهام قتل شده است.

به گفته این منبع، نهادهای امنیتی به خانواده مهدی رسولی و محمدرضا میری وعده داده بودند در صورت سکوت آنها و رسانه‌ای نکردن خبر دستگیری این دو، حکم‌شان تغییر خواهد کرد. از همین رو نیز، به نوشته هرانا، گروه‌های حقوق بشری از این پرونده اطلاعی نداشتند.

هرانا در گزارش خود نوشته است که حکم اعدام این دو، صبح یکشنبه ۱۳ اردیبهشت به اجرا گذاشته شد و پیکر مهدی رسولی عصر همان روز تحت تدابیر امنیتی در یکی از روستاهای کاشمر به خاک سپرده شد.

مرضیه محبی‌، وکیل دادگستری نیز با انتشار پیامی در شبکه ایکس حکم اعدام این سه تن را تأیید کرد.

پس از برقراری آتش‌بس میان آمریکا و ایران، موج اجرای احکام اعدام در ایران شدت گرفته و چندین تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته به اتهام "همکاری با اسرائیل" یا عضویت در سازمان مجاهدین خلق اعدام شدند.

بیشتر بخوانید: از اعترافات تلویزیونی تا بی‌قبری؛ نیم‌قرن اعدام سیاسی

دونالد ترامپ اعلام کرد، ایالات متحده از بامداد دوشنبه ۴ مه (۱۴ اردیبهشت) به وقت خاورمیانه "پروژه آزادی" را برای "خروج امن کشتی‌ها و خدمه آنان" که متعلق به کشورهای غیردرگیر در خاورمیانه هستند، از تنگه هرمز آغاز خواهد کرد.

رئیس جمهور آمریکا شامگاه یکشنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که کشورهای "بی‌طرف و بیگناه" تحت تأثیر جنگ با ایران قرار گرفته‌اند. او افزود: «ما به این کشورها گفته‌ایم که کشتی‌هایشان را به طور ایمن از این آبراه‌‌های محدود هدایت خواهیم کرد تا بتوانند آزادانه و به طور مؤثر به کار خود ادامه دهند.»

او نوشت، این کشورها گفته‌اند "تا زمانی که منطقه برای ناوبری و سایر امور ایمن نشود، بازنخواهند گشت".

به گفته ترامپ، نمایندگان آمریکا در حال انجام گفت‌وگوهایی با ایران هستند که می‌تواند به نتیجه‌ای "بسیار مثبت برای همه" منجر شود.

او "پروژه آزادی" را یک "اقدام بشردوستانه" از سوی ایالات متحده توصیف کرد و نوشت: «حرکت دادن کشتی‌‌ها صرفا با هدف آزادسازی مردم، شرکت‌ها و کشورهایی است که مطلقا هیچ کار اشتباهی انجام نداده‌اند، آن‌ها قربانی شرایط هستند.»

ترامپ در پایان هشدار داد، اگر به هر نحوی در این روند بشردوستانه مداخله شود، "برخوردی قاطعانه" از سوی آمریکا صورت خواهد گرفت.

در همین حال فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، نیز با انتشار پستی در شبکه ایکس اعلام کرد، ارتش آمریکا با ناوشکن‌های مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده، بیش از صد فروند هواپیما و ۱۵ هزار نیروی نظامی از "پروژه آزادی" حمایت خواهد کرد. به گزارش خبرگزاری رویترز، پنتاگون به پرسش‌ها درباره نحوه استقرار این نیروها در جریان این طرح هنوز پاسخی نداده است.

خبرگزاری ایرنا در مقاله‌ای‌ این طرح را بخشی از "هذیان‌گویی" ترامپ خواند و نوشت: «تحولات اخیر نشان داده که موازنه قدرت در منطقه، به‌ویژه در تنگه هرمز، پیچیده‌تر از آن است که با ادعاهای یک‌جانبه قابل مدیریت باشد.»

ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در واکنش به اظهارات ترامپ برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز در شبکه ایکس هشدار داد: «هرگونه دخالت آمریکا در رژیم دریایی جدید تنگه هرمز، نقض آتش‌بس تلقی خواهد شد.»