هفتمین روز اعتراضات؛ گسترش تظاهرات در شهرهای مختلف کشور

در هفتمین روز اعتراضات سراسری در ایران علیه جمهوری اسلامی، تظاهرات اعتراضی در چندین شهر کشور ادامه پیدا کرد و گروه‌های بیشتری به اعتراضات پیوستند. همزمان، با وجود تهدید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی علیه معترضان، بازاریان تهران فراخوان دیگری برای برگزاری تجمع صادر کردند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بر اساس تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، شامگاه شنبه ۱۳ دی ماه تجمعات پراکنده در شهرهایی چون شیراز، کازرون و کرمانشاه شکل گرفت.

در ویدئوهایی از خیابان راهنمایی مشهد، گروهی از معترضان دیده می‌شوند که در شامگاه شنبه شعار "مرگ بر دیکتاتور" سر می‌دهند.

در تهران، از نازی آباد و همچنین از خوابگاه دانشگاه خواجه نصیر و محوطه این دانشگاه تصاویر ویدئویی از تجمع و شعارهای اعتراضی منتشر شده است. از شهر دلیجان نیز ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که از حضور معترضان در خیابان‌ها حکایت دارد.

در کرمانشاه، از منطقه جعفرآباد و در شیراز و همدان نیز تصاویری از تجمع‌های شبانه انتشار یافته و در قسمتی از این ویدئوها صدای شلیک گلوله و تصاویری از استفاده از گاز اشک‌آور دیده و شنیده می‌شود.

بنا بر تصاویر و گزارش‌های منتشرشده، در شهرستان ملکشاهی در استان ایلام، گروهی از مردم با شعارهایی مانند "مرگ بر خامنه‌ای" دست به تجمع اعتراضی زدند.

گزارش‌ کاربران در شبکه‌های اجتماعی از واکنش خشونت‌آمیز نیروهای حکومتی و شلیک مستقیم به سوی معترضان حکایت دارد. منابع غیررسمی از کشته شدن دست کم پنج معترض در ملکشاهی خبر می‌دهند اما هنوز امکان تایید مستقل این آمارها وجود ندارد.

رسانه‌های حکومتی کشته شدن عده‌ای از معترضان را تایید کردند

خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، کشته شدن دست کم سه نفر و زخمی شدن تعدادی دیگر در ملکشاهی را تایید کرده است. خبرگزاری حکومتی تسنیم وابسته به سپاه پاسداران نیز با تکرار ادبیات رسمی حکومت، کشته شدگان را "اغتشاشگر" خوانده و نوشته که در این درگیری‌ها یک مامور به نام لطیف کریمی نیز جان خود را از دست داده است.

به نظر می‌رسد که تفاوت میان روایت‌های محلی و روایت رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی، بر ابهام در خصوص شمار واقعی قربانیان و چگونگی به کارگیری سلاح جنگی علیه معترضان افزوده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

علاوه بر این، قم که در روز ششم یکی از کانون‌های اعتراضات بود، همچنان در صدر گزارش‌های خشونت نیروهای حکومتی قرار دارد. معاون استاندار قم کشته شدن دو تن را در جریان اعتراضات شامگاه جمعه ۱۲ دی ماه تایید کرده، اما در عین حال، بدون اعلام هویت آن‌ها، مدعی شده که یکی از کشته‌شدگان وابسته به جریان‌های "تروریستی" بوده و فرد دیگر، نوجوانی ۱۷ ساله است که با شلیک مستقیم عناصر "معاند" کشته شده است.

شامگاه جمعه، ساعاتی پس از انتشار ویدئویی که پیکر بی‌جان مردی را با دست منفجر شده در یکی از خیابان‌های قم نشان می‌داد، شورای تامین استان قم با صدور بیانیه‌ای او را یکی از "عناصر گروهک تروریستی "معرفی و ادعا کرد که این فرد، با حمل "نارنجک" قصد "کشته‌سازی" داشته، اما با انفجار همان نارنجک کشته شده است. در این بیانیه، نام فرد کشته شده ذکر نشده و اشاره‌ای به نام گروهی که ادعا شده این فرد به آن تعلق دارد نیز نشده است.

در ویدئوهای دیگری از قم، معترضان از کشته شدن شهروند دیگری در این شهر خبر می‌دهند. تا لحظه تنظیم این خبر، جزئیات و هویت این فرد از سوی مقام‌های حکومتی اعلام نشده است.

به رغم انتشار گزارش‌ها مبنی بر کشته شدن معترضان در چند شهر و تایید بخشی از این این گزارش‌ها از سوی رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی، مقام‌های رسمی حکومت همچنان از ارائه آمار، هویت قربانیان و توضیح درباره نحوه به کارگیری سلاح علیه معترضان خودداری می‌کنند.

تاکید خامنه‌ای بر تفکیک اعتراض از آنچه که او "اغتشاش" می‌نامد، و صحبت از ضرورت "سر جای خود نشاندن" معترضان، این نگرانی را در میان ناظران و فعالان حقوق بشر تشدید کرده است که امکان توسل گسترده‌تر به خشونت در روزهای آتی وجود دارد. در عین حال هنوز تصویر روشنی از شمار کشته‌شدگان و بازداشت‌شدگان اعتراضات تا این لحظه در دسترس نیست.

لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه از ایالت کارولینای جنوبی و از متحدان نزدیک دونالد ترامپ، در گفت‌وگو با وب‌سایت آمریکایی آکسیوس هشدار داده است که پس از عملیات آمریکا برای بازداشت نیکولاس مادورو، رهبران ایران و کوبا نیز باید خود را در معرض تهدید ببینند.

گراهام با اشاره به سیاست تازه دولت ترامپ در قبال آمریکای لاتین گفته است که به باور او، این رویکرد، جانی دوباره به "دکترین مونرو" داده است؛ دکترینی که از قرن نوزدهم به عنوان مبنای مخالفت واشنگتن با نفوذ قدرت‌های رقیب در نیمکره غربی شناخته می‌شود.

این سناتور جمهوری‌خواه در توصیف وضعیت جدید گفته است: «یک کلانتر جدید در شهر است. او به دکترین مونرو جان داده است.»

گراهام سپس مستقیما رهبران حکومت ایران را مخاطب قرار داد و افزود اگر جای عالی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی بود "به مسجد می‌رفت و دعا می‌کرد".

لیندسی گراهام همچنین در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حملات بیشتر در ونزوئلا گفته است که "همه گزینه‌ها روی میز خواهد بود". این عبارت در ادبیات سیاسی آمریکا معمولا به معنای باز گذاشتن راه برای استفاده از ابزارهای نظامی در کنار فشارهای دیپلماتیک و اقتصادی تلقی می‌شود.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو با استناد به گزارش‌های رسیده از ملکشاهی در استان ایلام اعلام کرد که روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ نیروهای حکومتی در این شهر با سلاح جنگی به سوی معترضان شلیک کرده‌اند و بر اساس این گزارش‌ها، چندین نفر کشته و زخمی شده‌اند.

کانال تلگرامی "اعتراض مدنی بازار" نیز در یک گزارش فوری از "وضعیت به‌شدت متشنج" در نقاط مختلف ملکشاهی خبر داده و نوشته است حال دست‌کم ۳۰ نفر وخیم گزارش شده و منابع محلی از افزایش شمار جان‌باختگان تا ۱۱ نفر صحبت می‌کنند. این آمارها تاکنون از سوی منابع مستقل یا مراجع رسمی تایید نشده است.

در همین گزارش آمده است که اورژانس ایلام با استقرار نزدیک به ۲۰۰ نیروی امدادی موتورسوار در منطقه در حالت آماده‌باش قرار دارد و فضای شهر بسیار ملتهب توصیف شده است. به گفته این منبع، خشم عمومی در میان شهروندان گسترده است و برخی از مردم در واکنش به این خشونت‌ها "قسم به انتقام" خورده‌اند.

سازمان عفو بین‌الملل با ابراز نگرانی شدید از گزارش‌های مربوط به کشته شدن معترضان در ایران، از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست حقوق آزادی بیان و تجمعات مسالمت‌آمیز را رعایت کنند و از به‌کارگیری خشونت و نیروی مرگبار و غیرقانونی علیه معترضان خودداری کنند.

این نهاد حقوق بشری اعلام کرد که در حال بررسی جزئیات حوادث اخیر است و از خواست خانواده‌ها و قربانیان برای "حقیقت، عدالت و جبران خسارت" حمایت می‌کند.

پیشتر، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که اعتراضاتجاری در ایران و گزارش‌های مربوط به خشونت را با نگرانی دنبال می‌کند و از مقام‌های جمهوری اسلامی خواسته بود به حقوق بنیادین شهروندان احترام بگذارند.

او با تاکید بر حق اعتراض مسالمت‌آمیز گفته بود: «همه افراد باید بتوانند به‌صورت مسالمت‌آمیز اعتراض کنند و دیدگاه‌ها و مطالبات خود را آزادانه بیان کنند.»

یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائيل با هشدار به جمهوری اسلامی با لحنی تهدیدآمیز گفت که رژیم ایران باید به تحولات ونزوئلا توجه کند.

لاپید پس از دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا توسط نیروهای ویژه آمریکا، در حساب اکس خود (توییتر سابق) نوشت که «رژیم ایران باید به آنچه در ونزوئلا می‌گذرد، با دقت توجه داشته باشد.»

دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور ایالات متحده اعلام کرد که مادرو به همراه همسرش در یک حمله گسترده نیروهای آمریکایی، دستگیر و از ونزوئلا خارج شده‌اند.

پت فالون، نماینده جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان ایالات متحده در پیامی در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) از اعتراضات مردمی در ایران اعلام حمایت کرد. او با انتقاد تند از حاکمیت جمهوری اسلامی نوشت: «ملاهای وحشی که بر ایران حکومت می‌کنند، هرگز منافع مردم ایران را در نظر نداشته‌اند و نشان داده‌اند برای حفظ قدرت خود هر کاری خواهند کرد.»

او در ادامه نوشت که «من قویا از ببر پارسی که در حال قیام است و با نیرومندترین تلاش تاکنون برای رهایی به خیابان‌ها می‌آید، حمایت می‌کنم.»

بر اساس ویدئوهای منتشرشده در کانال تلگرامی اعتراض مدنی بازار، شماری از شهروندان کازرون در هفتمین روز اعتراضات مردمی به خیابان‌ها آمدند.

این ویدئوها نشان می‌دهد روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴، گروهی از معترضان در میدان شهدای کازرون با سردادن شعار و راه‌پیمایی تجمع اعتراضی برگزار کرده‌اند. در این تجمع، شعار "ما تماشاگر نمی‌خواهیم، به ما ملحق شوید" شنیده می‌شود.

کازرون در شمال‌غرب استان فارس واقع است. بر اساس گزارش‌ها، اعتراضات در ایران تاکنون دست‌کم در ۱۱۳ نقطه، در ۴۶ شهر از ۲۲ استان کشور گزارش شده است. اعتراضات در حالی ادامه دارد که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی معترضان را اغتشاگر خواند که باید آن‌ها را سرجای خود نشاند.

دادستان همدان از بازداشت تعدادی از معترضان در این استان خبر داده است. عباس نجفی مدعی شد شماری از بازداشت‌شدگان "سرشبکه‌ها و هسته‌های اغتشاش" بوده‌اند و "به‌ صورت سازمان‌یافته آموزش دیده و مأموریت تحریک نیروهای انتظامی" را داشته‌اند.

به گفته دادستان مرکز استان همدان، این افراد "با اقدامات تحریک‌آمیز، از جمله نزدیک شدن به مراکز مذهبی و حساس مانند مساجد و کلانتری‌ها، تلاش داشته‌اند واکنش نیروهای انتظامی را برانگیزند و فضای جامعه را ملتهب کنند."

در جریاناعتراضات مردمی در ایران، تاکنون شمار زیادی از معترضان بازداشت شده‌اند. دادستان عمومی و انقلاب همدان اعتراضات جاری را "اغتشاش" توصیف کرده و از تشکیل پرونده‌های قضایی و برخورد قاطع با آنچه "آشوبگران" خوانده، خبر داده است.

نجفی هشدار داد «هرگونه اقدام منجر به اخلال در نظم عمومی، تخریب اموال عمومی و خصوصی یا ایجاد ناامنی، با برخورد قانونی مواجه خواهد شد.» او همچنین عملکرد نیروهای بسیج و انتظامی در مواجهه با این اعتراضات را "حرفه‌ای، هوشمندانه و همراه با سعه‌صدر" توصیف کرد.

دادبان، مرکز مشاوره و آموزش حقوقی ویژه کنش‌گران گزارش داده است نهادهای اطلاعاتی و امنیتی از جمله سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، اقدام به ارسال پیامک‌های تهدیدآمیز به شهروندان کرده‌اند.

بر اساس تصاویر رسیده به دادبان، در این پیامک‌ها به شهروندان هشدار داده شده که مشارکت آن‌ها در اعتراضات تحت رصد است و از آنان خواسته شده از حضور خود و نزدیکانشان در "تجمعات غیرقانونی" خودداری کنند.

بیشتر بخوانید: اعتراضات مردمی ۱۴۰۴

دادبان نوشته است که این پیامک‌ها به‌صورت گسترده و تصادفی ارسال شده و به معنای رصد شخصی افراد نیست، بلکه هدف آن ایجاد ترس و اعمال فشار برای کاهش مشارکت در اعتراضات است.

از نظر حقوقی، مشارکت در اعتراضات و اعتصابات معیشتی و اقتصادی جرم محسوب نمی‌شود و طبق اصول ۲۶ و ۲۷ قانون اساسی، تجمعات مسالمت‌آمیز حق شهروندان است.

دادبان همچنین به شهروندان توصیه می‌کند در صورت دریافت چنین پیامک‌هایی، دچار هراس نشوند و نسبت به آن‌ها بی‌اعتنا باشند.

 

کانال اعتراض مدنی بازار خبر داده است بر اساس اطلاعات و روایت‌های میدانی، در جریان اعتراضات شهر مرودشت، یک جوان ۲۲ ساله به نام امیر اعظمی جان خود را از دست داد.

به گفته شاهدان عینی، امیر اعظمی دانشجوی رشته برق بوده و اصالتا اهل محدوده تخت‌جمشید معرفی شده است. این دانشجو پس از حضور در مراسم تشییع یکی از جان‌باختگان اعتراضات، همراه با جمعی از شهروندان در خیابان‌های مرودشت حضور پیدا می‌کند.

گزارش‌ها حاکی است که در ادامه، به سمت او تیراندازی مستقیم صورت گرفته و در محل یا اندکی بعد جان باخته است.

بیشتر بخوانید: اعتراضات مردمی ۱۴۰۴

طبق داده‌های کانال اعتراض مدنی بازار مقام‌های رسمی توضیح شفافی تا کنون درباره جان باختن این دانشجو ارائه نکرده‌اند و "بنا بر تجربه موارد مشابه، بیم آن می‌رود که روایت‌های غیرواقعی یا تحریف‌شده‌ای در این‌باره منتشر شود."

در پایان این خبر آمده است که فعلا به خانواده این دانشجوی جان‌باخته اطلاع داده شده است که جنازه فرزند خود را از بیمارستان تحویل بگیرند.

امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت، در واکنش به هشدار ترامپ به ایران در ارتباط با کشتار معترضان گفت "آمریکا مسئولیت کامل هرگونه پیامد ناشی از تهدیدهای غیرقانونی و هرگونه تشدید"  را باید برعهده بگیرد.

بیشتر بخوانید: اعتراضات مردمی ۱۴۰۴

ایروانی اظهارات اخیر ترامپ را "بی‌پروایانه، تحریک‌آمیز و ناقض آشکار حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد" دانست.

نماینده ایران همچنین هشدار داده است که هرگونه تهدید یا اقدام نظامی، نقض صریح حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال سیاسی جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود.

ایروانی در این نامه، آمریکا را مسئول کامل هرگونه پیامد ناشی از این تهدیدها و تشدید تنش‌ها دانسته شده است.

دونالد ترامپ بامداد اول ژانویه ۲۰۲۶ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «اگر [حکومت] ایران به معترضان مسالمت‌آمیز شلیک کند و آن‌ها را به‌طور خشونت‌آمیز بکشد، که این رویه همیشگی آن‌هاست، ایالات متحده آمریکا به کمک آن‌ها خواهد آمد. ما آماده و مسلح هستیم و برای اقدام کاملا آماده‌ایم.»

این موضوع خشم رهبران ایران را برانگیخت. اعتراضات ایران اکنون به بیش از ۴۴ شهر کشانده شده و در هفتمین روز نیز ادامه دارد.

صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا روز شنبه ۱۳ دی (۳ ژانویه) در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) در حمایت از معترضان ایران، شماری از ویدیوهای مرتبط با برخورد نیروهای امنیتی را بازنشر کرده است.

در یکی از این ویدیوها، نیروهای امنیتی مردی را با زور و در برابر دیدگان پسر خردسال و اعضای خانواده‌اش بازداشت می‌کنند.

وب‌سایت فارسی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به این تصاویر نوشته است که "این قدرت نیست؛ این قساوت بی‌حد و مرز است" و تاکید کرده که چنین رفتارهایی خشونت حکومت جمهوری اسلامی را آشکار می‌کند.

در این پیام آمده است که آسیب ناشی از این بازداشت‌ها تنها به لحظه دستگیری محدود نمی‌شود، بلکه در خانواده‌ها، کودکان و حتی نسل‌های آینده ریشه می‌دواند.

وزارت خارجه آمریکا افزوده است که مردم ایران شایسته عزت و جامعه‌ای هستند که در آن کودکان با ترس بزرگ نشوند.

صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا در پیامی دیگر بر "شجاعت غیرقابل انکار مردم ایران" تاکید کرده و نوشته است که با وجود خشونت نیروهای امنیتی، شهروندان همچنان به اعتراض و بیان مطالبات خود ادامه می‌دهند.

به گفته این نهاد، دستگیری، ضرب‌وشتم و حتی کشتن معترضان نتوانسته خواسته‌های مردم ایران برای رفاه، کرامت و برخورداری از حقوق ابتدایی را خاموش کند و اراده آن‌ها در برابر سرکوب، شایسته توجه جامعه جهانی است.