مذاکره با ایران؛ سفر نتانیاهو به واشنگتن برای دیدار با ترامپ

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل روز چهارشنبهٔ آینده به واشنگتن سفر خواهد کرد تا با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دربارهٔ مذاکرات با ایران گفت‌وگو کند.

دفتر نتانیاهو روز شنبه ۷ فوریه (۱۸ بهمن) اعلام کرد که او در دیدار با ترامپ تأکید خواهد کرد مذاکرات باید شامل "محدودیت‌هایی" بر برنامهٔ موشکی ایران و همچنین حمایت تهران از شبه‌نظامیان هم‌پیمان خود در منطقه باشد.

ایالات متحده و جمهوری اسلامی روز جمعه در عمان گفت‌وگوهای غیرمستقیمی دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای تهران برگزار کردند.

ترامپ این گفت‌وگوها را "بسیار خوب" توصیف کرد و از برگزاری دور دیگری از مذاکرات در اوایل هفتهٔ آینده خبر داد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی نیز بر آمادگی تهران برای دستیابی سریع به یک توافق هسته‌ای تأکید کرد.

گفت‌وگوهای انجام‌شده درمسقط، پایتخت عمان نخستین مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی از زمانی بود که ایالات متحده در جنگ دوازده‌ روزه میان  اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران مداخله و در ماه ژوئن گذشته سه تأسیسات مهم هسته‌ای ایران را بمباران کرد. 

مذاکرات مسقط همچنین در شرایطی برگزار شد که خطر تشدید تنش میان ایران و آمریکا وجود دارد.

این گفت‌وگوها حدود یک ماه پس از سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات در ایران انجام شد که بنا بر گزارش‌ها هزاران معترض در آن کشته شدند. پس از آن، ترامپ فشار بر تهران را به‌طور چشمگیری افزایش داد، به مداخلهٔ نظامی تهدید کرد و از جمله ناو هواپیمابر "یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن" را به منطقه اعزام نمود.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو اعلام کرده است که تاکنون هویت ۲۵۷ شهروند کُرد را که در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی جان باخته‌اند، احراز و تأیید کرده است.

بر اساس این گزارش، در میان قربانیان دست‌کم ۱۹ زن و ۲۰ کودک زیر ۱۸ سال حضور دارند.

به گزارش هه‌نگاو، اطلاعات مربوط به این جان‌باختگان پس از بررسی و راستی‌آزمایی توسط تیم تخصصی این نهاد تأیید شده و قرار است در آینده نزدیک، پروفایل اختصاصی هر یک از آنان به‌همراه اطلاعات سایر قربانیان اعتراضات در سراسر ایران، در بخش "پایگاه داده‌های جان‌باختگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴" منتشر شود.

بررسی ترکیب جمعیتی این افراد نشان می‌دهد که در میان جان‌باختگان شناسایی‌شده، علاوه بر کودکان و زنان، دست‌کم ۲۹ نفر از پیروان آیین یارسان، ۱۰ دانشجو، پنج نفر از کادر درمان شامل پزشک، پرستار و دندانپزشک، همچنین دو مهندس و یک معلم نیز حضور داشته‌اند.

از نظر پراکندگی جغرافیایی، قربانیان از ۶۷ شهر مختلف کشور بوده‌اند. بیشترین شمار جان‌باختگان در محل وقوع، با ثبت ۸۹ مورد، در استان کرمانشاه گزارش شده است. همچنین از نظر محل سکونت، ۱۴۵ نفر از جان‌باختگان اهل استان کرمانشاه بوده‌اند.

بر پایه این گزارش، شدت سرکوب در دو روز ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه به اوج رسیده و در همین بازه زمانی دست‌کم ۲۲۴ نفر جان خود را از دست داده‌اند.

از نظر محل کشته‌شدن، پس از استان کرمانشاه که بالاترین آمار را داشته، استان تهران با ۷۰ جان‌باخته و استان البرز با ۳۲ جان‌باخته در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در استان خراسان رضوی ۱۶ نفر، در ایلام ۱۳ نفر، در خراسان شمالی ۱۰ نفر و در قزوین پنج نفر جان باخته‌اند. همچنین در استان‌های کُردستان، گیلان و لرستان هرکدام چهار نفر کشته شده‌اند.

در استان‌های اصفهان، مرکزی، هرمزگان و همدان نیز هرکدام دو مورد کشته ثبت شده و در استان‌های مازندران و خوزستان هرکدام یک نفر جان خود را از دست داده است.

از منظر استان زادگاه، بیشترین شمار قربانیان متعلق به استان کرمانشاه بوده است. پس از آن، استان ایلام با ۲۲ جان‌باخته، استان کُردستان با ۲۰ نفر، استان خراسان رضوی با ۱۹ نفر و استان خراسان شمالی با ۱۳ نفر قرار دارند.

همچنین ۹ نفر از جان‌باختگان اهل استان آذربایجان غربی و ۹ نفر اهل استان همدان بوده‌اند. در استان لرستان هفت نفر، در قزوین پنج نفر، در گیلان چهار نفر، در تهران سه نفر و در استان البرز یک نفر از قربانیان شناسایی شده‌اند.

بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی در ایران، عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی هشدار داد هرگونه اقدام نظامی یا تلاش برای تحمیل جنگ علیه جمهوری اسلامی، "پیامدهایی فراتر از مرزهای کشور" خواهد داشت و می‌تواند کل منطقه را وارد چرخه‌ای گسترده از بحران و درگیری کند.

او در پیامی به مناسبت روز نیروی هوایی ارتش تأکید کرد که "طراحان و حامیان هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران، با هزینه‌هایی سنگین و جبران‌ناپذیر روبه‌رو خواهند شد."

به گفته او، چنین اقداماتی "نه‌تنها با شکست راهبردی همراه خواهد بود، بلکه به گسترش جنگ و بی‌ثباتی در سطح منطقه" منجر می‌شود.

موسوی در این پیام با اشاره به شرایط حساس کنونی و تحولات پیچیده داخلی و منطقه‌ای، نقش نیروی هوایی ارتش را در تقویت بازدارندگی فعال و افزایش آمادگی دفاعی کشور برجسته دانست.

به گزارش سی ان ان، استیو ویتکاف، فرستادهٔ دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در امور خاورمیانه، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، صبح روز شنبه ۷ فوریه (۱۸ بهمن) پس از پایان گفت‌وگوها با ایران در روز جمعه، از ناو هواپیمابر "یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن" بازدید کردند.

این خبر را یک مقام ارشد آمریکایی و دو منبع منطقه‌ای آگاه از موضوع اعلام کردند.

به گفتهٔ این مقام ارشد، کوشنر و ویتکاف به دعوت دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از این ناو که بخشی از "گروه رزمی ناو هواپیمابر لینکلن" است، دیدن کردند.

هدف از این سفر، "قدردانی" از نیروهای نظامی آمریکایی مستقر در منطقه عنوان شده است.

پیش‌تر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در هواپیمای ایر فورس وان گفت: «به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی واقعاً می‌خواهد به‌شدت به یک توافق برسد. باید ببینیم آن توافق چه خواهد بود.»

پس از پایان گفت‌وگوهای دو طرف در عمان، آمریکا برای حفظ فشار اقتصادی، تحریم‌های جدیدی علیه صنعت نفت ایران و ۱۴ کشتی حامل آن اعمال کرد.

به گفتهٔ منبعی آگاه از مذاکرات، دو طرف پس از رایزنی با پایتخت‌های خود توافق کرده‌اند گفت‌وگوهای بعدی را ادامه دهند.

ترامپ اعلام کرد دور دیگری از مذاکرات "اوایل هفتهٔ آینده" برگزار خواهد شد، اما عراقچی گفت هنوز تاریخی برای مذاکرات آینده تعیین نشده است.

شروین حاجی‌پور، خواننده ایرانی ترانه جدید خود به نام "من ایرانم" در اینستاگرامش را به "جانباختگان و قلب‌های داغدار بازماندگان دی ماه خونین" تقدیم کرد.

شروین حاجی‌پور که در اعتراضات سال ۱۴۰۱ قطعه "برای" را خواند و به یکی از مشهورترین چهره‌های اعتراضات زن، زندگی، آزادی تبدیل شد، با انتشار آهنگ جدید خود در صفحه اینستاگرامش به مردم ایران تسلیت گفت.

او همچنین در توضیح انتشار این قطعه نوشت: «این قطعه بدون هماهنگی با دوستان، خانواده و تهیه‌کننده به تنهایی تولید و اجرا شده و هیچ شخصی به جز اینجانب هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال انتشار این اثر ندارد.»

حاجی‌پور پیش‌تر برای آهنگ "برای" جایزه معتبر جهانی گرمی را دریافت کرد.

هزاران نفر در برلین در حمایت و همبستگی با مردم ایران تظاهرات کردند. این تجمع با عنوان "آزادی برای ایران"  برگزار شد. 

حدود ۳۴۰ سازمان بین‌المللی و شخصیت‌های سیاسی از این تظاهرات حمایت کردند؛ تظاهراتی که فراخوان آن از طریق شبکه‌های اجتماعی و روزنامه‌ها منتشر شده بود.

به گفته برگزارکنندگان، شمار زیادی از شرکت‌کنندگان از بستگان افرادی بودند که در جریان اعتراضات اخیر در ایران کشته یا بازداشت شده‌اند. 

بنا بر اعلام پلیس برلین در آغاز این مراسم حدود هشت هزار نفر گرد هم آمده بودند اما اعلام شد که تظاهرکنندگان بیشتری نیز به جمعیت پیوسته‌اند. 

پلیس همچنین روند این تظاهرات را مسالمت‌آمیز توصیف و اعلام کرد که این گردهمایی را با حدود ۳۸۰ نیرو همراهی کرده است.

مریم رجوی، رهبر شورای ملی مقاومت نیز در این تظاهرات حضور داشت و سخنرانی کرد. 

از دیگر سخنرانان اعلام‌شده می‌توان به رئیس پیشین دفتر صدراعظم از حزب دموکرات مسیحی و وزیر دادگستری پیشین آلمان از حزب دموکرات آزاد اشاره کرد.

با تروریستی خوانده شدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی اتحادیه اروپا، روزنامه جمهوری اسلامی در گزارشی به این موضوع پرداخته است که "آیا ساختار کنونی نیروهای مسلح ایران، متناسب با الزامات امنیت ملی و منافع بلندمدت کشور است یا نه؟"

تصمیم پارلمان اروپا برای تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران تاکنون با واکنش‌های تهدیدآمیز مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی همراه بوده و نگرانی‌ها درباره پیامدهای عملی این اقدام را افزایش داده است.

در این گزارش چنین نوشته شده است: «لشکرکشی ارتش آمریکا به منطقه، تشدید تهدیدات امنیتی و هم‌زمان فشارهای سنگین اقتصادی بر جامعه ایران، یک مطالبه بدیهی اما مغفول را دوباره به صدر بحث‌های ملی آورده است.»

در گزارش مذکور آمده: «این مسئله‌ چند دهه‌ در لایه‌های پنهان سیاست دفاعی باقی مانده و امروز زیر فشار تحولات پرشتاب منطقه‌ای، بحران‌های اقتصادی و تصمیم‌های پرهزینه بین‌المللی، به یک پرسش راهبردی بدل شده است.»

در  این گزارش با اشاره به اینکه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی پس از درگذشت روح‌الله خمینی دستور توقف طرح ادغام ارتش و سپاه را اعلام کرد، نوشته شده است: «این تصمیم، در مقطع خود، برای حفظ ثبات و آرامش در نیروهای مسلح قابل فهم و حتی ضروری بود اما مشکل از جایی آغاز شد که تفکیک ماموریت‌ها، به‌تدریج از متن قانون و سیاست‌های کلان فاصله گرفت و در عرصه عمل، به‌طورکامل و منضبط اجرا نشد. حضور فزاینده در حوزه‌هایی فراتر از ماموریت‌های صرفا نظامی، از اقتصاد و سیاست گرفته تا رسانه و حتی اشکالی از دیپلماسی.»

در گزارش روزنامه جمهوری همچنین به این نکته اشاره شده که بخش مهمی از مشکلات امروز ایران، از اقتصاد تا سیاست خارجی، محصول درهم‌ریختگی همین نقش‌هاست؛ جایی که نهاد نظامی وارد میدان‌هایی می‌شود که نه برای آن طراحی شده و نه پاسخگوی تبعاتش است.

طبق گزارش هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر ایران، بازداشت معترضان در نقاط مختلف کشور همچنان ادامه دارد و از آغاز اعتراضات مردمی در اوایل دی‌ماه تاکنون دست‌کم به ۵۰ هزار و ۲۵۱ نفر رسیده است.

خبرگزاری هرانا همچنین به نقل از اداره کل اطلاعات استان آذربایجان شرقی اعلام کرده ۴۸ نفر در ارتباط با اعتراضات سراسری اخیر در این استان و در شهرهای تبریز، سهند، میانه، باسمنج و جلفا بازداشت شده‌اند.

در اطلاعیه اداره کل اطلاعات این استان، بازداشت‌شدگان به اتهاماتی از جمله وابستگی به "گروهک منافقین، ایجاد راه‌بندان، تخریب و آسیب به اموال عمومی، ارتباط با جریان‌های اپوزیسیون خارج از کشور، نقش داشتن به عنوان عناصر اصلی اعتراضات و نگهداری سلاح غیرمجاز" متهم شده‌اند.

این نهاد امنیتی استان آذربایجان شرقی به شناسایی "چند صد" تن دیگر هم اشاره کرده و تاکید کرده است که پیگیری پرونده‌های آنان ادامه دارد. هویت و محل نگهداری بازداشت‌شدگان تاکنون اعلام نشده است.

در همین راستا، کانال تلگرامی "دانشجویان متحد" با انتشار فهرست بازداشت‌شدگان، از برگزاری یک "توفان توییتری" در حمایت از دانشجویان و دانش‌آموختگان بازداشتی خبر داده است. هدف از این اقدام جلوگیری از سکوت در برابر بازداشت‌ها و فشار برای رسیدگی به وضعیت بازداشت‌شدگان اعلام شده است.

بازداشت کنشگران محیط زیست نیز در روزهای گذشته ادامه داشته است.

فریبرز حیدری، عکاس محیط زیست و طبیعت‌نگار، روز سه‌شنبه ۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، در منزل خود در تهران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است.

آرش نیکخو، معلم و کنشگر محیط‌زیست هم پیش ازاین در یاسوج توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. او در حفاظت از جنگل‌های زاگرس و اطفای آتش‌سوزی‌های جنگل‌های هیرکانی نقش فعالی داشته است.

محمد رئیس‌زاده، رئیس سازمان نظام پزشکی ایران با اعلام آماری از مجروحان سرکوب خونین دی ماه اعلام کرده است، کادر درمان، از جمله دندانپزشک، داروساز، فیزیوتراپیست، متخصص جراحی، طب اورژانس و پزشکی عمومی در میان بازداشت‌شدگان هستند.

به گفته این مقام مسئول پس از روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، تعداد افراد بازداشتی مرتبط با جامعه پزشکی به دست‌کم ۲۳ نفر رسیده است.

رئیس‌زاده همچنین مدعی شده است، در روزهای اخیر تعدادی از این افراد آزاد شده‌اند و شمار بازداشت‌شدگان فعلی به حدود ۱۷ نفر رسیده است.

در روزها و هفته‌های اخیر اخبار مختلفی مبنی بر بازداشت گسترده کادر به دلیل درمان مجروحان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

رئيس سازمان نظام پزشکی ایران در گفت‌وگو با اعتماد مدعی شده است: «در اطلاع‌رسانی‌های اولیه، آمارها، بازداشت بیش از ۵۰ نفر را نشان می‌داد اما بررسی‌های اولیه نشان داد که برخی از این افراد یا پزشک نیستند یا از خانواده‌های دیگر جامعه پزشکی و پیراپزشکی مثل پرستاری هستند که نظام پزشکی تولیت آنها را بر عهده ندارد.»

منابع حقوق بشری آمار رسمی که جمهوری اسلامی در مورد تعداد بازداشت‌شدگان اعلام کرده است را دقیق نمی‌دانند و اعلام کرده‌اند، آمارها بسیار بیشتر است.

شکوفه شجاعی، قهرمان مچ‌اندازی ایران با انتشار پستی در پیج اینستاگرامی خود از شرکت در مسابقات ملی و بین‌المللی کنار رفت.

این ورزشکار رشته مچ‌اندازی اعلام کرد که به‌دلیل "حوادث اخیر" و اندوه عمیقی که نسبت به وضعیت هموطنان خود دارد، تصمیم گرفته است دیگر پیراهن تیم ملی را بر تن نکند و در هیچ‌یک از رقابت‌های ملی و بین‌المللی شرکت نداشته باشد.

بیشتر بخوانید: اعتراضات مردمی ۱۴۰۴

شجاعی با اشاره به این‌که پیش‌تر چهار بار به تیم ملی راه یافته بود، تاکید کرد که از نظر روحی دیگر توان ادامه فعالیت ورزشی و حضور در رقابت‌ها را ندارد و انگیزه لازم برای ورزش حرفه‌ای را از دست داده است.

ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با رد اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی، مدعی شد که جمهوری اسلامی نه‌تنها از خطوط قرمز خود کوتاه نیامده، بلکه در آینده نیز از حقوق و اصول خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.

ترامپ شامگاه جمعه ۶ فوریه (۱۷ بهمن) در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست‌جمهوری "ایرفورس وان" در مسیر سفر به ایالت فلوریدا گفت: «ما گفت‌وگوهای بسیار خوبی درباره ایران داشتیم. به نظر می‌رسد ایران علاقه زیادی به دستیابی به یک توافق دارد.»

ترامپ همچنین تاکید کرد که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و هشدار داد در صورتی که توافقی حاصل نشود، پیامدهایی در انتظار تهران خواهد بود.

بیشتر بخوانید: ترامپ: مذاکرات با ایران خوب بود؛ تهران خواهان توافق است

این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در پیامی که روز شنبه ۱۸ بهمن در پلتفرم اکس منتشر کرده، تاکید می‌کند که گزینه‌های نظامی، اقتصادی و اقدامات دیگر برای واشنگتن به نتیجه نرسیده و «اکنون دولت آمریکا چاره‌ای جز پذیرش چارچوب‌ها و حقوق ملت ایران ندارد.«

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز پس از پایان مذاکرات، در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی ایران، فضای گفت‌وگوها را "بسیار مثبت" توصیف کرد و گفت: «این شروع خوبی بود.»

بنا بر اعلام شبکه تلویزیونی الجزیره، در حال حاضر تاریخ جدیدی برای دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا تعیین نشده است.

الجزیره این خبر را به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی منتشر کرده و همچنین آورده است: «دو طرف در عین حال بر ضرورت برگزاری آن در آینده نزدیک توافق دارند.»

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا نیز در تازه‌ترین واکنش به مذاکرات، از روند آن ابراز رضایت کرده و گفته است: «این گفت‌وگوها بسیار خوب پیش رفته است.»

گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است، دور بعدی مذاکرات اوایل هفته آینده برگزار خواهد شد اما جزئیات بیشتری در این باره تاکنون منتشر نشده است.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در نخستین اظهارات رسمی پس از دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، خواستار تحریم اسرائيل شد.

عباس عراقچی همچنین از "دکترین سلطه" که به ادعای او به اسرائیل اجازه می‌دهد زرادخانه نظامی خود را گسترش دهد، انتقاد کرد و گفت: « این در حالی است که سایر کشورهای منطقه برای خلع سلاح تحت فشار قرار می‌گیرند.»

عراقچی شامگاه جمعه ۱۷ بهمن و پس از پایان مذاکرات با ایالات متحده راهی قطر شد و این سخنان را در افتتاحیه "مجمع الجزیره ۲۰۲۶" بیان کرد.

او در سخنانش اعلام کرد: «ما خواستار اعمال تحریم‌های جامع و هدفمند علیه اسرائیل هستیم، از جمله تحریم فوری تسلیحاتی، تعلیق همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی، اعمال محدودیت علیه مقامات و ممنوعیت تجارت.»

عراقچی که ریاست هیئت جمهوری اسلامی را در مذاکرات هسته‌ای غیرمستقیم با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در مسقط را بر عهده داشت، تاکنون تنها "فضای مذاکرات را بسیار مثبت توصیف کرده" و از اظهارات بیشتر خودداری کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا نیز گفته، "این گفت‌وگوها بسیار خوب بوده است." 

همچنین اعلام شده است، دو طرف توافق کردند مذاکرات بیشتری انجام شود.