هاشمی رفسنجانی و سیاست «هم سیخ هم کباب» | ایران | DW | 06.05.2010
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
تبلیغات

ایران

هاشمی رفسنجانی و سیاست «هم سیخ هم کباب»

«آگاهی‌بخشی به مردم، جامعه را اصلاح می‌کند»: این تازه‌ترین سخنان رفسنجانی است که می‌شد آن را همه چیز به حساب آورد جز موضع. این سخنان را باید به حساب افول هرچه بیشتر ستاره بخت او گذاشت یا افول جنبش اعتراضی در ایران؟

default

گفت‌وگویی با دکتر حسین باقرزاده تحلیل‌گر مسایل سیاسی در لندن

دویچه‏وله: آقای هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، گفته‏اند «آگاهی توده‏های مردم جامعه را اصلاح می‏کند». در شرایطی که این همه مسائل مشخص وجود دارد، چرا آقای رفسنجانی چنین کلی‏گویی‏هایی می‏کند؟

حسین باقرزاده: آقای رفسنجانی اصولا به کلی‏گویی عادت کرده‏اند. ایشان وقتی می‏خواهند در ارتباط با مسائل سیاسی جامعه اظهارنظر کنند، معمولا طوری صحبت می‏کنند که نه سیخ بسوزد و نه کباب و جناح‏های مختلف حکومتی از ایشان رنجیده‏خاطر نشوند. بنابراین طبیعی است که در مسائلی از این قبیل هم ایشان به کلی‏گویی بپردازد.
اشاره‏ی این‏بار ایشان به مطبوعات است؛ چون همان‏طور که می‏دانید، مطبوعات اصلاح‏طلب در ایران زیرفشار قرار دارند و بسیاری از آنان تعطیل شده‏اند. ظاهراً اشاره‏ی ایشان به این بوده که این مطبوعات باید آزادتر باشند. منتها طبق معمول نمی‏خواستند این مساله را صریحا مطرح کنند و در لفافه بیان کرده‏اند.

ولی به نظر می‏رسد که سیاست «نه سیخ بسوزد، نه کباب» دارد تبدیل می‏شود به این که هم سیخ بسوزد و هم کباب! چون هم مطبوعات تحت فشار قرار دارند و هم خود آقای رفسنجانی زیر فشار است. چنین سیاستی به کجا خواهد رسید؟

طبیعی است که چنین سیاستی در درازمدت نمی‏‏تواند موفق باشد. افرادی مانند ایشان می‏توانند در موقعیت میانی قرار بگیرند و سعی کنند دو طرف را داشته باشند، ولی فشار روی ایشان به خصوص از سوی جناح آقای خامنه‏ای شدید است و هواداران آقای خامنه‏ای و آقای احمدی‏نژاد در رسانه‏های‏شان مرتب به ایشان حمله می‏کنند. بنابراین فشار زیاد است و موضع‏گیری این‏چنینی نمی‏تواند برای همیشه دوام داشته باشد.
صحنه‏ی سیاسی ایران، صحنه‏ی زدوخورد درونی داخل حاکمیت است که ممکن است تا مدتی ادامه پیدا کند. ولی سرانجام باید به نحوی حل شود. البته این که چگونه حل می‏شود، روشن نیست و آقای هاشمی رفسنجانی تلاش می‏کند که در نبرد نهایی، موقعیت خود را در داخل حکومت حفظ کند.

به نظر می‏رسد که آقای هاشمی رفسنجانی در ضعیف‏ترین موقعیت خود، طی ۳۰ سال گذشته، قرار دارد. فکر می‏کنید برای آقای رفسنجانی هنوز شانسی وجود دارد که بتواند موقعیت قبلی خود را به‏دست بیاورد؟

Dr. Hossein Bagherzadeh, iranischer Mathematiker und Menschenrechtler

دکتر حسین باقرزاده، تحلیل‌گرمسایل سیاسی

من فکر می‏کنم آقای رفسنجانی به تدریج دارند اعتبار خود را در بین نیروهای اصلاح‏طلب از دست می‏دهند. ایشان پس از انتخابات سال گذشته به خصوص بعد از نماز جمعه‏‏ای که برگزار کردند، از سوی جناح‏های اصلاح‏طلب تا حد زیادی مورد استقبال قرار گرفتند. انتظار اصلاح‏طلبان این بود که آقای رفسنجانی از نفوذ خود در حاکمیت بیشتر استفاده کند و فشار بیشتری به آقای خامنه‏ای و جناح ایشان وارد کند. ولی ایشان ترجیح داده که همان موضع میانی را حفظ کند.
هرچند آقای رفسنجانی دارد موقعیت خود را در درون جناح اصلاح‏طلب به‏تدریج از دست می‏دهد، ولی همان‏طور که اشاره کردم ایشان سیاست‏مدار زیرکی است و اگر احساس کند شرایط به این شکل نمی‏تواند ادامه پیدا کند، ممکن است با موضع‏گیری‏هایی به این یا آن سمت، تغییر جهت بدهد.

اگر آن‏طور که گفتید، موقعیت آقای رفسنجانی دائماً رو به تضعیف باشد و ایشان موقعیت کنونی خود را از دست بدهند، مفهوم آن برای اپوزیسیون در ایران، چه خواهد بود؟

اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران به طور کلی از درگیری‏های داخل حاکمیت سود برده است و تا حدی توانسته است از این درگیری‏ها به نفع خود بهره‏برداری کند. اگر منظور شما اپوزیسیون اصلاح‏طلب باشد، این اپوزیسیون در نهایت سعی می‏کند با گفت‏وگوها و برخوردهایی در داخل حاکمیت، امتیازهایی به‏دست بیاورد.
ولی اگر منظور اپوزیسیون دمکرات باشد، طبیعی است که این اپوزیسیون نمی‏تواند بهره‏برداری زیادی از موقعیت آقای رفسنجانی داشته باشد. اپوزیسیون دمکرات امید خود را به آقای رفسنجانی نمی‏بندد و ایشان را زیاد در محاسبات خود وارد نمی‏کند.
ولی اصلاح‏طلبان هم‏چنان به آقای رفسنجانی اعتماد دارند و هنوز امیدوارند که ایشان بتواند در شرایطی، به‏نفع آنان وارد عمل شود و برای‏شان به‏طور مؤثر کاری انجام بدهد.

برخی تحلیل‏گران صحبت‏های آقای رفسنجانی را به‏حساب اُفت جنبش سبز می‏گذارند. نظر شما چیست؟

در ارتباط با جنبش علائم و شواهد دیگری وجود دارند که می‏توان بیشتر بر اساس آن‏ها قضاوت کرد که این جنبش در چه موقعیتی قرار گرفته است. به نظر من، اظهارات آقای رفسنجانی زیاد در این مورد تعیین کننده نخواهد بود.
جنبش سبز بعد از اُفت و خیزهایی که در سال گذشته داشته است، به یک جریان سیاسی آرام تبدیل شده که سعی می‏کند به تدریج با بسیج نیروهای‏اش در آینده‏ی حاکمیت تاثیر بگذارد. ولی ممکن است در آینده‏ی نزدیک چندان اثری از تظاهرات خیابانی دیده نشود.
شرایط امروز جنبش سبز به این شکل است و دلایل‏اش را هم می‏توان در جاهای دیگر جست‏وجو کرد. موقعیت آقای رفسنجانی ممکن است واکنش به این شرایط باشد، ولی من فکر نمی‏کنم که اظهارات آقای رفسنجانی بتواند به ما کمک کند که بر اساس آن تحلیل بهتری از جنبش سبز داشته باشیم.

گفت‌وگو: نیلوفر خسروی
تحریریه: مصطفی ملکان

در همین زمینه:

  • تاریخ 06.05.2010
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده https://p.dw.com/p/NG9z

مطالب مرتبط

  • تاریخ 06.05.2010
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده https://p.dw.com/p/NG9z