تلاش پاکستان برای از سرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا

رسانه‌های اسرائیلی گزارش داده‌اند که پاکستان همچنان در تماس با جمهوری اسلامی و ایالات متحده است تا دو طرف را به بازگشت به میز مذاکره ترغیب کند.

بر اساس این گزارش، مذاکرات طولانی روز شنبه بدون دستیابی به توافق پایان یافت و هیأت آمریکایی نیز امروز به کشور خود بازگشت.

گفته می‌شود مهم‌ترین اختلاف میان دو طرف بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و موضوع ادامه غنی‌سازی اورانیوم است.

به گفته منابع نزدیک به مذاکرات، در صورتی که بر سر پرونده هسته‌ای به توافقی دست یابند، سایر اختلاف‌ها از جمله برنامه موشک‌های بالستیک، وضعیت تنگه هرمز و گروه‌های نیابتی نیز قابل حل خواهد بود.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز یکشنبه ۲۳ فروردین، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد هرگونه تلاش ناوهای نظامی برای نزدیک شدن به تنگه هرمز به‌عنوان "نقض آتش‌بس" اعلام‌شده از سوی ایالات متحده تلقی خواهد شد.

در این بیانیه آمده است ایران در چنین شرایطی "قاطع و سخت" واکنش نشان خواهد داد. سپاه پاسداران همچنین تأکید کرد که این آبراه تحت کنترل و "مدیریت هوشمند" نیروی دریایی ایران قرار دارد.

در عین حال، اعلام شده است که تنگه هرمز برای عبور امن کشتی‌های غیرنظامی، مطابق با مقررات مشخص، باز است.

جمهوری اسلامی پیش‌تر نیز روز شنبه موضعی تقریباً مشابه در این باره اعلام کرده بود.

بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی در ایران، عباس مسجدی، رئیس سازمان پزشکی قانونی این کشور اعلام کرد هویت ۳ هزار و ۳۷۵ نفر از کشته‌شدگان جنگ با استفاده از روش‌های علمی و تخصصی شناسایی شده است.

او گفت از این تعداد، ۲ هزار و ۸۷۵ نفر مرد و ۴۹۶ نفر زن بوده‌اند. به گفته او، این آمار تا پایان روز ۲۱ فروردین ثبت شده و مرجع رسمی اعلام آن سازمان پزشکی قانونی کشور است.

مسجدی با اشاره به توزیع سنی قربانیان گفت ۷ نفر زیر یک سال، ۲۵۵ نفر بین یک تا ۱۲ سال و ۱۲۱ نفر در بازه ۱۳ تا ۱۸ سال قرار داشته‌اند.

همچنین بیشترین تعداد کشته‌شدگان در گروه سنی ۱۹ تا ۴۰ سال با ۱۷۶۱ نفر ثبت شده است. پس از آن، ۹۰۶ نفر در گروه سنی ۴۱ تا ۶۰ سال و ۲۲۳ نفر بالای ۶۱ سال بوده‌اند.

او افزود بیشتر کشته‌شدگان تابعیت ایرانی داشته‌اند، اما افرادی با تابعیت افغانستان، سوریه، ترکیه، پاکستان، چین، عراق و لبنان نیز در میان آن‌ها دیده می‌شوند.

به گفته مسجدی، بیشترین تعداد قربانیان مربوط به استان‌های تهران، هرمزگان و اصفهان بوده است.

رئیس سازمان پزشکی قانونی ایران همچنین توضیح داد که فرآیند شناسایی با استفاده از روش‌هایی مانند نمونه‌برداری بافتی، استخراج پروفایل دی‌ان‌ای تطبیق آن با بستگان درجه یک و دو انجام شده است.

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در گفت‌وگویی تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، اعلام کرد کشورش آماده دستیابی به توافقی است که "صلح پایدار منطقه‌ای" را تضمین کند.

بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی ایران، پزشکیان تأکید کرد که منافع ملی ایران "خط قرمز" است.

او همچنین استفاده ایالات متحده از پایگاه‌های نظامی در کشورهای حوزه خلیج فارس برای انجام حملات علیه ایران را مورد انتقاد قرار داد، اما در عین حال این کشورها را "برادر" خواند و گفت تهران آماده همکاری با آن‌ها برای تأمین امنیت منطقه‌ای، "بدون حضور قدرت‌های خارجی" است.

جمهوری اسلامی اعلام کرده است که از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه، بارها تأسیسات آمریکا در کشورهای همسایه حوزه خلیج فارس را هدف قرار داده است.

در مقابل، کشورهای این منطقه می‌گویند جمهوری اسلامی علاوه بر اهداف نظامی، زیرساخت‌ها و تأسیسات غیرنظامی را نیز هدف قرار داده است.

وزارت دارایی اسرائیل در یک برآورد اولیه اعلام کرد که جنگ با ایران حدود ۱۱.۵ میلیارد دلار، برای این کشور هزینه داشته است.

به گفته این وزارتخانه، جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران هزینه‌های اقتصادی قابل‌توجهی به همراه داشته، از جمله کاهش تولید ناخالص داخلی و افزایش هزینه‌های دولتی که بخشی از آن در آینده به‌طور کامل مشخص خواهد شد.

بخش عمده این هزینه‌ها مربوط به مخارج نظامی و دفاعی است و شامل هزینه‌های ارتش اسرائیل، وزارت دفاع، وزارت امنیت داخلی و سایر نهادهای امنیتی می‌شود.

همچنین هزینه طرح‌های جبران خسارت دولت برای آسیب‌های مستقیم ناشی از حملات موشکی، کاهش فعالیت اقتصادی کسب‌وکارها و مرخصی‌های اجباری کارکنان حدود ۴ میلیارد دلار برآورد شده است.

علاوه بر این، بنا به اعلام این وزارت‌خانه، حدود ۳۳۰ میلیون دلار نیز صرف هزینه‌های غیرنظامی از جمله فعالیت بیمارستان‌ها، خدمات اضطراری و هزینه‌های وزارت امور اجتماعی شده است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که پس از شش هفته جنگ با آمریکا و اسرائیل، بیش از ۶۰ درصد از ناوگان دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که برای کنترل و گشت‌زنی در تنگه هرمز به کار گرفته می‌شود، همچنان سالم و عملیاتی باقی مانده است.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پس از شکست مذاکرات آتش‌بس در پاکستان اعلام کرد که نیروی دریایی آمریکا تنگه هرمز را محاصره خواهد کرد.

بر اساس این گزارش، سپاه پاسداران برای کنترل این گذرگاه راهبردی از ناوگانی متشکل از قایق‌های تندرو و شناورهای هجومی کوچک استفاده می‌کند. این شناورها به موشک و مین مجهز هستند.

وال‌استریت ژورنال نوشته است که هدف قرار دادن این شناورها، در مقایسه با ناوهای متعارف نیروی دریایی ایران، دشوارتر است، زیرا به دلیل اندازه کوچک‌ترشان اغلب از دید ماهواره‌ها دور می‌مانند.

در این گزارش همچنین آمده است که سپاه بخشی از این شناورها را در تأسیسات زیرزمینی نگهداری می‌کند. به نوشته این روزنامه، این موضوع شناسایی و رهگیری آن‌ها را پیچیده‌تر کرده است.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، به همین دلیل حملات آمریکا و اسرائیل به توان دریایی ایران بیشتر متوجه نیروی دریایی متعارف این کشور بوده تا ناوگان دریایی سپاه پاسداران.

با این حال، گزارش می‌افزاید که برخی شناورهای سپاه نیز در این حملات از بین رفته‌اند، از جمله "ناو صیاد شیرازی" که توان شلیک موشک‌های ضدکشتی و زمین به هوا را داشته و همچنین "ناو بهمن باقری" که به عنوان بزرگ‌ترین ناو حامل پهپاد سپاه در خلیج فارس معرفی شده است.

با وجود این، وال‌استریت ژورنال نتیجه گرفته است که باقی ماندن بخش عمده قایق‌های تندرو و شناورهای هجومی سبک، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این امکان را می‌دهد که همچنان با سهولت نسبی کنترل تنگه هرمز را حفظ کند؛ از جمله از طریق مین‌گذاری در این آبراه باریک.

هشدار نیروی دریایی سپاه به ناوشکن آمریکایی

گزارش وال استریت ژورنال در حالیست که ویدئوی منتشرشده از رسانه‌های دولتی ایران در روز یکشنبه ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) نشان می‌دهد نیروی دریایی سپاه پاسداران به ناوشکن موشک‌انداز آمریکایی یواس‌اس فرانک ای. پیترسن جونیور هنگام ورود به تنگه هرمز هشدار داده مسیر خود را تغییر دهد و فورا به اقیانوس هند بازگردد.

در این ویدئو، یک نیروی سپاه تهدید می‌کند در صورت بی‌توجهی، ناو آمریکایی هدف قرار خواهد گرفت.

سنتکام پیش‌تر اعلام کرده بود دو ناوشکن آمریکایی در چارچوب مأموریتی برای اطمینان از پاکسازی کامل مین‌های دریایی منتسب به سپاه در تنگه هرمز وارد خلیج فارس شده‌اند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، هشدارهای تازه‌ای علیه جمهوری اسلامی مطرح کرده و گفت اگر رهبران ایران با کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای این کشور موافقت نکنند، آمریکا زیرساخت‌های غیرنظامی ایران را هدف قرار خواهد داد.

او روز یکشنبه ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت تهدید او باعث شد جمهوری اسلامی به پای میز مذاکره بیاید.

او ادامه داد: «آنها طوری وارد مذاکرات شدند، انگار که برگ برنده را در دست دارند، اما در واقع چنین چیزی ندارند.»

ترامپ افزود: «ما تنگه را پاکسازی خواهیم کرد. آنها در آینده‌ای نه‌چندان دور دیگر نخواهند توانست از این آبراه استفاده کنند.»

ترامپ همچنین گفت: «پیش‌بینی من این است که آنها بازمی‌گردند و هر آنچه ما می‌خواهیم را می‌پذیرند. من ۹۵ درصد را نمی‌خواهم؛ این را به آنها گفته‌ام. من همه‌چیز را می‌خواهم.»

ترامپ گفت: «در عرض نصف روز، حتی یک پل هم سر پا نخواهد ماند، حتی یک نیروگاه برق هم باقی نخواهد ماند و آن‌ها به عصر حجر بازخواهند گشت.» او بار دیگر ایران را تهدید کرد و گفت: «می‌توانم ظرف یک روز ایران را از پا درآورم و زیرساخت‌های انرژی این کشور را در یک ساعت نابود کنم.» هرچند تأکید کرد ترجیح می‌دهد این تهدید را عملی نکند.

رئیس جمهور آمریکا همچنین افزود جمهوری اسلامی نیز اظهاراتی حتی تندتر مطرح کرده است، از جمله "مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، آمریکا شیطان است".

او گفت که ناتو پیشنهاد داده است که به پاکسازی تنگه هرمز کمک کند. او همچنین گفت که ایالات متحده مین‌روب‌ها را به منطقه اعزام می‌کند و بریتانیا هم که عضو ناتو است همین کار را خواهد کرد.

ترامپ پیش‌تر روز سه‌شنبه ۷ آوریل (۱۸ فروردین) در پیامی در شبکه تروث سوشال خطاب به جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که "یک تمدن کامل امشب خواهد مرد و هرگز دوباره بازنخواهد گشت".

سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت نفت دولتی امارات "ادنوک"، اعلام کرد که تنگه هرمز هرگز در اختیار جمهوری اسلامی نبوده که آن را ببندد یا عبور و مرور در آن را محدود کند.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که هرگونه اختلال در این آبراه، امنیت انرژی، غذا و سلامت در سراسر جهان را تهدید می‌کند و تأکید کرد ایجاد چنین چیزی "خطرناک و غیرقابل‌قبول" است.

الجابر افزود، "جهان به‌سادگی توان تحمل چنین وضعیتی را ندارد و نباید اجازه دهد چنین اتفاقی رخ دهد".

یک مقام آمریکایی اعلام کرد که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور آمریکا، و تیم فنی این کشور پس از پایان مذاکرات با جمهوری اسلامی، پاکستان را ترک کرده‌اند.

بر اساس گزارش سی‌بی‌اس نیوز و به نقل از این مقام، تمامی اعضای هیأت آمریکایی اسلام‌آباد را ترک کرده‌اند.

این گزارش در تضاد با برخی گزارش‌های رسانه‌های عربی است که مدعی شده بودند ویتکاف و کوشنر همچنان در پاکستان حضور دارند.

خبرگزاری رویترز نیز با استناد به یک منبع رسمی آمریکایی، این موضوع را تأیید کرده است.

بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، پس از شکست دور اخیر مذاکرات در اسلام‌آباد، خواستار ادامه گفت‌وگوها میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده شد.

او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت "از طرفین می‌خواهم آتش‌بس تمدید شود و مذاکرات ادامه یابد".

وزیر خارجه عمان همچنین تأکید کرد که دو طرف باید "امتیازهای دردناک" بدهند و افزود "این در مقایسه با درد شکست و جنگ هیچ است."

انور العنونی، سخنگوی امور خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد "این اتحادیه همچنان بر این باور است که دیپلماسی کلید حل همه مسائل باقی‌مانده است".

او افزود، "اتحادیه اروپا در هماهنگی با شرکا، با در نظر گرفتن تمامی منافع و نگرانی‌های خود، در تمامی تلاش‌های دیپلماتیک مشارکت خواهد کرد."

او همچنین از نقش پاکستان در میانجی‌گری میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده تمجید کرد.

کشورهای اروپایی در برنامه‌ریزی حملات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مشارکت نداشتند و اکنون با پیامدهای این جنگ، از جمله افزایش شدید قیمت انرژی، مواجه هستند.

در همین حال، بریتانیا و فرانسه هدایت گفت‌وگوهایی را بر عهده دارند که هدف آن تشکیل ائتلافی برای تضمین امنیت تنگه هرمز پس از پایان درگیری‌های نظامی است.

این گذرگاه یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار می‌رود.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که در پی شکست مذاکرات میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده در پاکستان، سطح آماده‌باش خود را افزایش داده است.

طبق گزارش‌ها، ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، دستور داده است نیروها برای احتمال از سرگیری درگیری نظامی در آینده نزدیک آماده شوند.

بر اساس گزارش‌ها، بخش اطلاعاتی ارتش اسرائیل در حال گسترش فهرست اهداف احتمالی است و نیروی هوایی نیز در حال آماده‌سازی سناریوهای حمله است. با این حال، هنوز تصمیمی برای اقدام نظامی اتخاذ نشده است.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده با هدف پایان دادن به جنگ بدون دستیابی به توافق پایان یافته است. این وضعیت احتمال تشدید دوباره درگیری‌ها در منطقه را افزایش داده است.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اعلام کرد که کشورش آماده است برای پیشبرد تلاش‌های صلح در خاورمیانه نقش میانجی ایفا کند.

او این موضوع را در گفت‌وگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، مطرح کرده است.

پوتین بر ضرورت توقف فوری درگیری‌ها تأکید کرده و خواستار حل‌وفصل بحران از طریق راهکارهای سیاسی و دیپلماتیک شده است.

رئیس‌جمهور روسیه پیش‌تر نیز نسبت به ادامه خشونت‌ها و پیامدهای منطقه‌ای آن ابراز نگرانی کرده بود.

او در همین راستا با کشورهای حوزه خلیج فارس، در تماس بوده تا به کاهش تنش‌ها کمک کند.

در همین حال، میخائیل اولیانوف، دیپلمات ارشد روسیه، با اشاره به پیچیدگی مذاکرات میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، تأکید کرده است که دستیابی سریع به توافق در چنین موضوع چندلایه‌ای واقع‌بینانه نیست.

او گفته است دستیابی به توافق در عرض چند ساعت، تنها در صورتی ممکن است که یکی از طرف‌ها آماده تسلیم کامل باشد، که چنین وضعیتی در حال حاضر وجود ندارد.

به گفته او، روند دیپلماسی مستلزم برگزاری چندین دور مذاکره و نشست‌های کارشناسی است.

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، از جمهوری اسلامی و ایالات متحده خواست "راهی برای عبور از بن‌بست" پیدا کنند. این درخواست پس از آن مطرح شد که مذاکرات ۲۱ ساعته دو طرف در پاکستان بدون دستیابی به توافق پایان یافت.

استارمر در گفت‌وگویی با هیثم بن طارق آل سعید، سلطان عمان، درباره روند مذاکرات بحث کرد و دو طرف بر ضرورت ادامه آتش‌بس و پرهیز از هرگونه تشدید تنش توافق کردند.

در این گفت‌وگو همچنین بر اهمیت بازگشایی تنگه هرمز تأکید شد. این گذرگاه حیاتی انرژی به‌دلیل کنترل جمهوری اسلامی عملا بسته شده و باعث افزایش شدید قیمت انرژی در جهان شده است.

بریتانیا اعلام کرده است که هفته آینده میزبان نشست دیگری با حضور چندین کشور برای بررسی راه‌های بازگشایی این مسیر دریایی خواهد بود.

این نشست با هدف تضمین عبور ایمن کشتی‌ها و یافتن راه‌حلی پایدار برای پایان دادن به بحران برگزار می‌شود.

در این نشست گزینه‌هایی مانند اعمال فشارهای اقتصادی و سیاسی هماهنگ، از جمله تحریم‌ها، بررسی خواهد شد.

همچنین همکاری با سازمان بین‌المللی دریانوردی برای آزادسازی هزاران کشتی و ملوان که در تنگه هرمز گرفتار شده‌اند، در دستور کار قرار دارد. این سومین نشست بریتانیا در این ماه درباره بحران هرمز خواهد بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در شبکه تروث سوشال اعلام کرد که نیروی دریایی این کشور "به زودی" روند محاصره تنگه هرمز را آغاز خواهد کرد.

او این اقدام را در واکنش به عدم اجرای تعهد جمهوری اسلامی برای بازگشایی این آبراه بین‌المللی عنوان کرد.

ترامپ تأکید کرد که تنها موضوع کلیدی در مذاکرات، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی بوده که درباره آن توافقی حاصل نشده است.

رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه با لحنی تهدیدآمیز گفت ایران به‌خوبی می‌داند چگونه می‌تواند به این وضعیت پایان دهد و بار دیگر برنامه هسته‌ای تهران را عامل اصلی ویرانی‌های اخیر در این کشور دانست. او همچنین هشدار داد ایالات متحده و متحدانش در زمان مناسب کاملا آماده اقدام نظامی هستند و در صورت لزوم، آنچه به گفته او از "توان نظامی ایران" باقی مانده را نابود خواهند کرد.

ترامپ همچنین جمهوری اسلامی را به نقض قوانین موجود و ایجاد ناامنی در تنگه هرمز و مین‌گذاری احتمالی متهم و این اقدام را نوعی "اخاذی جهانی" توصیف کرده است.

او هشدار داد که هر کشوری که به جمهوری اسلامی برای عبور از این مسیر عوارض پرداخت کند، با محدودیت مواجه خواهد شد و نیروی دریایی آمریکا مأمور شده است چنین کشتی‌هایی را در آب‌های بین‌المللی شناسایی و متوقف کند. ترامپ تأکید کرد هیچ کشتی‌ای که عوارض غیرقانونی به ایران بپردازد، در آب‌های آزاد از امنیت برخوردار نخواهد بود. 

ترامپ ایران را متهم کرد که با عمل نکردن به وعده خود برای باز نگه داشتن این آبراه بین‌المللی، موجب اضطراب، آشفتگی و رنج برای کشورهای مختلف جهان شده است و افزود، ایران اعلام کرده که در آب‌های تنگه هرمز مین‌گذاری کرده است؛ اقدامی که به گفته او، حتی در صورت نامشخص بودن ابعاد آن، برای ایجاد ترس در میان مالکان کشتی‌ها کافی است.

او افزود: «چه مالک کشتی‌ای حاضر است چنین خطری را بپذیرد؟» رئیس‌جمهور آمریکا همچنین اعلام کرد که نیروهای این کشور عملیات پاک‌سازی مین‌ها در تنگه هرمز را آغاز خواهند کرد.

ترامپ در عین حال هشدار داد که هرگونه حمله از سوی جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی یا کشتی‌های غیرنظامی با پاسخ شدید نظامی روبه‌رو خواهد شد.

او تأکید کرد که ایالات متحده اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی از وضعیت کنونی برای کسب منافع اقتصادی یا پیشبرد برنامه هسته‌ای خود استفاده کند.