دفاع از سیاست ″نگاه به شرق″ در آستانه سفر رئیسی به روسیه | ایران | DW | 18.01.2022

صفحه جدید دویچه وله را ببینید.

نگاهی به نسخه بتا دویچه وله dw.com بیاندازید. این نسخه هنوز کامل نیست. نظر شما می‌تواند کار ما را بهبود بخشد.

  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
تبلیغات

ایران

دفاع از سیاست "نگاه به شرق" در آستانه سفر رئیسی به روسیه

در آستانه سفر ابراهیم رئیسی به مسکو مشاور رهبر جمهوری اسلامی این سفر را بخش مهمی از عملیاتی کردن "نگاه به شرق" خواند. همزمان، انتقاد از کسانی که این سیاست را مغایر شعار "نه شرقی نه غربی" می‌دانند ادامه دارد.

ابراهیم رئیسی چهارشنبه ۲۹ دی سفر دو روزه خود به روسیه را آغاز می‌کند. به گفته منابع روسی این سفر به دعوت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه انجام می‌شود.

به گزارش اسپوتنیک، پوتین در دیدار با رئیسی درباره طرح‌های مشترک اقتصادی، موضوع‌های بین‌المللی و اجرای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) با او گفت‌وگو خواهد کرد.

به نوشته این خبرگزاری، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه پیشتر این دیدار را "رویدادی بسیار مهم" خوانده و گفته روابط مسکو و تهران "نیازمند تعمیق بیشتر" است.

روابط عمومی کاخ کرملین در بیانیه‌ای "حضور و سخنرانی در نشست عمومی مجلس دوما، دیدار با ایرانیان مقیم روسیه و نشست هم‌اندیشی با فعالان اقتصادی روس" را از جمله برنامه‌های رئیس دولت سیزدهم در سفر به روسیه عنوان کرد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه دولت رئیسی نیز برای پیشبرد بخشی دیگر از سیاست‌های نگاه به شرق ۲۴ دی ماه به پکن سفر کرد. او یکی از هدف‌های مذاکرات خود با مقام‌های چینی را فراهم کردن مقدمات اجرای توافق‌نامه همکاری‌های جامع و ۲۵ ساله میان دو کشور عنوان کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این توافق‌نامه که جزئیات آن هنوز به طور رسمی فاش نشده هفتم فروردین ماه سال جاری در مراسمی در تهران میان محمد جواد ظریف، وزیر خارجه وقت ایران و وانگ ئی، همتای چینی او به امضا رسید.

"سند همکاری ۲۰ ساله با روسیه آماده نیست"

برخی رسانه‌ها پیش از این احتمال داده بودند در سفر رئیسی به مسکو سند راهبردی همکاری‌های ۲۰ ساله میان جمهوری اسلامی و روسیه نیز به امضا برسد.

محمود عباس‌زاده مشکینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی روز یک‌شنبه به خبرگزاری فارس گفت این سند هنوز در مرحله ابتدایی قرار دارد و امضای آن در دستور کار سفر رئیسی نیست.

"نگاه به شرق" و تعمیق روابط با مسکو و پکن به عنوان روی دیگر سکه دشمنی با غرب، به خصوص آمریکا، همواره مورد حمایت رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای بوده و به خواست او پیگیری می‌شود.

خامنه‌ای و نگاه "حکمت‌آمیز" به شرق

خامنه‌ای بهمن ماه ۹۴ در دیدار با رئیس جمهوری چین، شی جین‌پینگ گفته بود: «دولت و ملت ایران همواره به دنبال گسترش روابط با کشورهای مستقل و قابل اطمینان همچون چین بوده و هستند و بر همین اساس، توافق رؤسای جمهوری ایران و چین برای یک روابط استراتژیک ۲۵ ساله، کاملاً درست و حکمت‌آمیز است.»

سیاست نگاه به شرق در داخل ایران با انتقادهای زیادی روبرو شده و حتی برخی حامیان حکومت آن را مغایر با شعار "نه شرقی نه غربی" ارزیابی می‌کنند که قرار بود تعیین‌کننده سیاست خارجی جمهوری اسلامی باشد.

علی اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل خامنه‌ای از رئیسی به خاطر این که "به خوبی" به سیاست توسعه روابط با شرق توجه کرده تقدیر می‌کند و می‌گوید سفر او به مسکو "بخش مهمی از عملیاتی کردن نگاه به شرق است".

ولایتی روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم ایالات متحده را "دشمن مشترک ما و روسیه" خواند و در عین حال ادعا کرد این که ایران با آمریکا رابطه ندارد "به معنای این نیست که سیاست نه شرقی نه غربی زیر سؤال رفته است".

هشدار درباره تعامل با روسیه

حسین علایی، استاد دانشگاه در مقاله‌ای که ۱۱ دی در روزنامه جمهوری اسلامی منتشر شد به مسئولان توصیه می‌کند قبل از هر گونه تعامل با مسکو "به سوابق تاریخی و رفتار روسیه با ایران توجه کنند".

او  با اشاره به این که مسکو در سال‌های پیش به همه قطعنامه‌ها علیه جمهوری اسلامی رای موافق داده تاکید می‌کند روسیه "تا کنون هیچگاه ایران را متحد استراتژیک خود تلقی نکرده" و "همیشه از برگ ایران در حل مسائل خود با آمریکا استفاده کرده است".

علایی توصیه می‌کند: «بهتر است همچنان از سوی جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی "نه شرقی و نه غربی" دنبال شود تا برداشت جامعه از سیاست خارجی کشور "فقط شرقی نه غربی" نباشد. شرقی که از خراب بودن رابطه ایران با غرب سود‌های سرشار می‌برد.»

امیرعبداللهیان که پیش از سفر به پکن از قطر دیدار کرده بود در مصاحبه با شبکه الجزیره این موضوع را که ایران فقط به دنبال توسعه رابطه با روسیه و چین است، یک "اتهام و حرف نادرست" خواند و گفت: «ما سیاست خارجی متوازن با همه بخش‌های جهان و شرق و غرب عالم را می‌خواهیم.»

واکنش رسانه نزدیک به سپاه به سخنان امیرعبداللهیان

این سخنان با واکنش تند خبرگزاری تسنیم، رسانه نزدیک به سپاه پاسداران روبرو شده که می‌گوید اظهارات امیرعبداللهیان "احتمالاً نشانه عدم دقت نظر کافی در معنای کامل سیاست راهبردی نگاه به شرق است".

این خبرگزاری احتمال می‌دهد گفته‌های وزیر خارجه دولت رئیسی در واکنش به انتقادهایی بیان شده که در داخل و خارج علیه سیاست "نگاه به شرق" مطرح می‌شود.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

تسنیم می‌گوید سخنان امیرعبداللهیان می‌تواند این شبهه را ایجاد کند که سیاست نگاه به شرق "یک ایده و سیاست تاکتیکی و صرفاً برای امتیازگیری از غرب است".

رسانه نزدیک به سپاه ابراز نگرانی کرده که "چنین برداشت‌های اشتباهی می‌تواند مانع پیگیری جامع‌تر و با اعتماد متقابل کامل‌تر درباره نگاه به شرق باشد".

در حالی که وزیر خارجه پس از سفر به پکن از آغاز عملیاتی شدن توافق‌نامه ۲۵ ساله میان چین و جمهوری اسلامی خبر داد، احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد و دارایی می‌گوید هنوز مقدمات این کار فراهم نشده است.

"تجارت نیوز" ۲۶ دی از قول خاندوزی نوشت: «اجرایی شدن یک تفاهم بلند مدت ۲۵ ساله مستلزم آن است که در سطح پایین‌تر و در سطح قراردادهای دستگاهی و بخشی قرار بگیرد.»

وزیر اقتصاد خاطر نشان کرده که برای اجرایی شدن توافق‌نامه باید هر یک از وزارت‌خانه‌های مرتبط با طرف چینی مذاکره کنند تا به یک قرارداد برسند و تا جایی که او اطلاع دارد "تاکنون این قراردادها به مرحله انعقاد نهایی و آغاز اجرا نرسیده است".

در همین زمینه: