خبرگاه؛ صدور حکم یک سال زندان برای جعفر پناهی

فولکر تورک، کمیسر حقوق بشر سازمان ملل متحد امیدوار است که در آینده پرونده‌ای علیه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه تشکیل شود و او روزی در برابر دادگاه بین‌المللی کیفری قرار گیرد.

تورک در گفت‌وگویی با روزنامه "تاگس‌اشپیگل" با یادآوری این که رودریگو دوترته، رئیس‌جمهور پیشین فیلیپین در بهار سال جاری به دادگاه کیفری در لاهه تحویل داده شد، گفت "هرگز انتظار نداشته است که این امر واقعا رخ دهد."

او گفت روسای دولت‌ها از جمله چارلز تیلور از لیبریا، اسلوبودان میلوشویچ از صربستان و خیو سامفان از کامبوج نیز باید در برابر دادگاه‌های مختلف پاسخگو می‌شدند.

او با بیان این که به عدالت بین‌المللی امیدوار است تاکید کرد که "تنها دادگاه کیفری نیست، بلکه اصل صلاحیت جهانی هم وجود دارد."

کمیسر حقوق بشر سازمان ملل متحد همچنین افرود که بر اساس این اصل، جنایات سنگینی مانند نسل‌کشی، جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت در همه جا قابل پیگیری است.

 روسیه از فوریه ۲۰۲۲ تا کنون از طریق حملات موشکی و پهپادی، به‌ویژه شبانه شهرهای اوکراین را هدف قرار می‌دهد. این حملات تا کنون هزاران کشته و مجروح به جا گذاشته است.

در حال حاضر و در پی ارائه طرح ۲۸ ماده‌ای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، گفت‌وگوهایی میان اوکراین، متحدان اروپایی آن و ایالات متحده برای دستیابی به یک راه‌حل احتمالی صلح در جریان است. اما اینکه مصالحه پایدار با روسیه به چه ترتیبی می‌تواند باشد، همچنان نامشخص است.

مصطفی نیلی، وکیل جعفر پناهی روز دوشنبه ۱۰ آذر با انتشار پستی در حساب کاربری اکس (توییتر سابق) خود از صدور حکم یک سال زندان از سوی دادگاه انقلاب اسلامی برای پناهی خبر داد.

نیلی در پیام خود با اشاره به این که شعبه ٢۶ دادگاه انقلاب اسلامی تهران، این کارگردان سرشناس را به طور غیابی به علت "فعالیت تبلیغی علیه نظام" به ۱ سال حبس و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت عضویت در گروه‌ها یا دستجات سیاسی و اجتماعی محکوم کرده است نوشت: «در فرصت قانونی اقدامات لازم جهت اعتراض به این حکم را انجام خواهیم داد.»

پناهی پیش از این در تابستان سال ۱۴۰۱ پس از دستگیری در حدود ۷ ماه در زندان اوین زندانی شد و نهایتا در پی اعتصاب غذای خشک، با قرار وثیقه به‌طور موقت آزاد شد.

فیلم "یک تصادف ساده" این کارگردان ۶۵ ساله، در خردادماه سال جاری برند نخل طلای هفتاد‌وهشتمین جشنواره فیلم کن شده بود.

پناهی این فیلم را بدون اخذ مجوز از حکومت ساخته و بازیگران زن در آن حجاب اجباری ندارند. پیش از این فرانسه این فیلم را به عنوان فیلم نماینده خود به منظور شرکت در رقابت در بخش بهترین فیلم‌های بین‌المللی جوایز اسکار انتخاب کرده بود.

اهدای نخل طلا به پناهی در آن زمان با واکنش‌های بین‌المللی همراه شد. ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، این رویداد را "اقدامی نمادین از مقاومت در برابر سرکوب رژیم ایران" توصیف کرد؛ اظهاراتی که با احضار کاردار فرانسه از سوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی و واکنش عباس عراقچی، وزیر خارجه حکومت ایران همراه شد.

طبق گزارش سازمان‌های امدادی، مین‌های زمینی در سال گذشته میلادی (۲۰۲۴) بیش از شش هزار کشته و مجروح بر جای گذاشته‌اند؛ رقمی که بالاترین میزان از سال ۲۰۲۰ تاکنون را نشان می‌دهد.

به گزارش سازمان امدادی "هندی‌کپ اینترنشنال"، سال گذشته ۶۲۷۹ نفر در سراسر جهان قربانی مین‌های زمینی شده‌اند. این رقم بالاترین میزان ثبت‌شده در چهار سال گذشته است. بیش از ۹۰ درصد قربانیان ثبت‌شده غیرنظامی بوده‌اند و تقریباً نیمی از آنان را کودکان تشکیل می‌داده‌اند.

گزارش می‌گوید افزایش تلفات عمدتاً نتیجه استفاده گسترده از مین‌ها در مناطق درگیر مناقشه‌های مسلحانه است. طبق این آمار، قربانیان مین‌های زمینی در ۵۲ کشور و منطقه ثبت شده‌اند. بیشترین تعداد قربانیان در میانمار با  ۲۰۲۹ نفر و سپس سوریه با ۱۰۱۵ نفر بوده است. افغانستان نیز با ۶۲۴ قربانی یکی از بالاترین آمارها را به خود اختصاص داده است.

در اوکراین ۲۹۳ قربانی مین‌های زمینی ثبت شده است. از آغاز تجاوز نظامی روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، مسکو به استفاده گسترده از مین‌های ضد نفر متهم بوده است. سازمان "هندی‌کپ اینترنشنال" همچنین نشانه‌هایی از استفاده اوکراین از مین در مقیاسی نامشخص مشاهده کرده است.

با وجود ممنوعیت بین‌المللی، بسیاری از ارتش‌های جهان همچنان از مین‌های زمینی استفاده می‌کنند. بر اساس "پیمان اتاوا" مصوب سال ۱۹۹۷، استفاده، تولید و انباشت این مین‌ها ممنوع است. تاکنون بیش از ۱۶۰ دولت این معاهده را امضا کرده‌اند. حدود ۳۰ کشور از جمله آمریکا، روسیه، چین، هند، پاکستان و اسرائیل همچنان خارج از این معاهده هستند.

پایگاه خبری مستقل "ال پیتاسو"، امروز دوشنبه اول دسامبر (۱۰ آذر) بر اساس گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری، احزاب اپوزیسیون و اتحادیه‌های کارگری، از موج بازداشت‌ها در چندین منطقه ونزوئلا خبر داد.

طبق این گزارش، نیروهای امنیتی نه دلیلی برای بازداشت‌ها اعلام کرده‌اند و نه توضیحی درباره محل نگهداری بازداشت‌شدگان ارائه داده‌اند.

ایالات متحده روز گذشته، از نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری ونزوئلا، خواست تا کشور را ترک کند. واشنگتن او را متهم به دست داشتن در قاچاق مواد مخدر به آمریکا می‌کند.

دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برای ارائه اطلاعاتی که به بازداشت مادورو منجر شود، جایزه‌ای ۵۰ میلیون دلاری تعیین کرده است. ارتش آمریکا به شکل منظم قایق‌هایی را که به ادعای واشنگتن حامل قاچاقچیان مواد مخدر ونزوئلایی هستند، مورد حمله قرار می‌دهد.

دادگاهی در بنگلادش، خواهر و خواهرزاده شیخ حسینه، نخست‌وزیر برکنارشده این کشور، را به اتهام فساد مالی به چندین سال زندان محکوم کرد.

دادستان ضد فساد بنگلادش، امروز دوشنبه اول دسامبر (۱۰ آذر) اعلام کرد که شیخ ریحانه، خواهر نخست‌وزیر پیشین بنگلادش، در این دادگاه به عنوان متهم اصلی به هفت سال زندان، و دختر او، تولیپ صدیق که نماینده پارلمان بریتانیاست، در همین پرونده به دو سال زندان محکوم شده است. اعلام شده است که دولت موقت بنگلادش مقام‌های بریتانیایی را از صدور این حکم مطلع خواهد کرد.

شیخ حسینه که مورد حمایت دولت هند بود، به مدت ۱۵ سال با مشت آهنین بر بنگلادش حکومت کرد. به گزارش سازمان ملل، در جریان سرکوب خونین اعتراض‌های دانشجویی علیه حسینه در تابستان ۲۰۲۴ میلادی، حدود ۱۴۰۰ نفر کشته شدند. حسینه سپس در آگوست ۲۰۲۴ با هلی‌کوپتر به هند گریخت و از آن زمان در خفا به سر می‌برد. محل اختفای خواهرش ریحانه نیز همچنان نامعلوم است.

به گفته دادستانی ضد فساد بنگلادش، این پرونده از جمله به خرید زمین‌های پرسود در حومه داکا مربوط می‌شود. طبق گزارش‌ها، رئیس دفتر سابق حسینه مکاتبات خود با خانم صدیق را در اختیار مقام‌های بنگلادش قرار داده است.

تولیپ صدیق اتهامات علیه خود را بی‌اساس خوانده و در واکنش به رای دادگاه گفته است که اجازه نمی‌دهد "سیاست‌‌های آلوده بنگلادش" کارش در مجلس عوام بریتانیا را تحت‌الشعاع قرار دهد.

این نماینده حزب کارگر تا اوایل سال جاری وزیر مشاور در امور مبارزه با فساد در بریتانیا بود و در ژانویه، پس از شروع تحقیقات کمیسیون ضد فساد بنگلادش، از مقام خود استعفا کرد. او روند قضایی علیه خود و خانواده‌اش را "نمایشی مضحک" توصیف کرده است.

کرملین اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، بعدازظهر فردا سه‌شنبه دوم دسامبر (۱۱ آذر) در مسکو، با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، درباره اوکراین گفت‌وگو خواهد کرد.

این دیدار پس از آن انجام می‌شود که مقام‌های آمریکایی و اوکراینی مذاکراتی را درباره طرح پیشنهادی ترامپ برگزار کردند؛ طرحی که واشنگتن می‌خواهد مبنایی برای پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین باشد.

دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، امروز دوشنبه در نشستی مطبوعاتی، از دیدار برنامه‌ریزی‌شده پوتین و ویتکاف "در نیمه دوم روز" سه‌شنبه خبر داد.

پوتین هفته گذشته بار دیگر خواسته‌های حداکثری خود را برای توقف حمله روسیه تکرار کرد؛ از جمله اینکه کی‌یف باید سرزمین‌هایی را که مسکو آنها را متعلق به خود می‌داند واگذار کند. او تهدید کرد که در غیر این صورت، ارتش روسیه آنها را با زور تصرف خواهد کرد. ویتکاف تاکنون چندین بار در کرملین با پوتین دیدار کرده است.

به گفته اپراتورهای فرودگاه ویلنیوس، پایتخت لیتوانی، پروازها در این فرودگاه بار دیگر در روز یکشنبه ۳۰ نوامبر (۹ آذر) به دلیل مشاهده بالن‌های مشکوک به‌طور موقت متوقف شدند. این تعطیلی موقت اینک لغو شده است.

فرودگاه ویلنیوس از اوایل اکتبر تاکنون دست‌کم ده بار به دلیل تهدید حریم هوایی‌اش بسته شده است. علاوه بر این، در ماه‌های گذشته پروازها در سراسر اروپا، از جمله در کپنهاگ و بروکسل، بارها به دلیل مشاهده پهپاد مختل شده است.

مقام‌های لیتوانی کشور بلاروس را متهم می‌کنند که اجازه می‌دهد قاچاقچیان از بالن‌های هواشناسی برای انتقال سیگار از مرز استفاده کنند. به گفته آنان، الکساندر لوکاشنکو، رئیس جمهوری بلاروس، با این کار نوعی "حمله ترکیبی" علیه لیتوانی انجام می‌دهد.

دولت لیتوانی به همین دلیل هر دو گذرگاه مرزی با بلاروس را بسته بود، اما اخیراً دوباره آنها را بازگشایی کرد. لوکاشنکو بستن مرزها را "ترفندی دیوانه‌وار" توصیف کرده و غرب را به راه‌اندازی "جنگی ترکیبی علیه کشور خود و روسیه متهم کرده بود."

درخواست بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از رئیس جمهوری این کشور برای عفو در "پرونده‌های فساد"، موجی از اعتراض‌ها را برانگیخته است.

معترضان در برابر خانه اسحاق هرتسوگ، رئیس جمهوری اسرائیل، علیه عفو نتانیاهو تجمع کردند. آنها با در دست داشتن موز، نگرانی خود را از این امر ابراز کردند که در صورت پذیرش این درخواست، اسرائیل به "جمهوری موز" تبدیل شود.

اصطلاح "جمهوری موز" به کشورهایی اطلاق می‌شود که ساختار سیاسی و اقتصادی‌شان به شدت شکننده، فسادزا و وابسته به منافع گروه‌های محدود قدرت یا نیروهای خارجی است. این اصطلاح کنایه‌ای است به نظامی که در آن قانون‌مندی، شفافیت و تفکیک قوا تضعیف شده و تصمیم‌های سیاسی برای حفظ منافع شخصی یا گروهی کوچک اتخاذ می‌شود.

اپوزیسیون اسرائیل نیز در پارلمان این کشور (کنست) درخواست عفو نتانیاهو را رد کرد. به گفته یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، نمی‌توان کسی که جرم خود را نمی‌پذیرد، مورد عفو قرار داد. سازمان "جنبش برای حکمرانی خوب" هم اعلام کرد که هیچ شهروندی نباید بالاتر از قانون قرار بگیرد.

نتانیاهو این درخواست را روز گذشته (یکشنبه ۳۰ نوامبر / ۹ آذر) ارائه کرده بود. دفتر ریاست جمهوری اسرائیل اعلام کرد که این درخواست را با دقت بررسی خواهد کرد.

دادگاه نتانیاهو سال‌هاست به اتهام "فساد مالی" و "اعمال نفوذ" در جریان است. او و همسرش متهم‌اند که در مقیاسی گسترده هدایایی دریافت کرده‌اند. نتانیاهو این اتهامات را رد می‌کند. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، اخیراً از هرتسوگ خواسته بود تا نتانیاهو را عفو کند.

دولت آمریکا پس از حمله مرگبار به دو عضو گارد ملی این کشور در واشنگتن، روند رسیدگی به همه پرونده‌های پناهندگی را متوقف کرده است؛ اقدامی که به گفته دونالد ترامپ ممکن است "برای مدت طولانی" ادامه یابد.

رئیس‌جمهوری آمریکا در همین زمینه با تاکید بر اینکه برای این تعلیق "هیچ زمان مشخصی" تعیین نشده، گفت: «ما نمی‌خواهیم این افراد را بپذیریم.»

این تصمیم در حالی گرفته شد که یک سرباز ۲۰ ساله گارد ملی بر اثر تیراندازی روز چهارشنبه در واشنگتن جان خود را از دست داد و همکارش نیز به‌شدت مجروح شد. مهاجم ۲۹ ساله، تبعه افغانستان، بازداشت و به قتل متهم شده است. انگیزه او هنوز روشن نیست.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که فرد مظنون در سال ۲۰۲۱ و پس از خروج نیروهای آمریکا از افغانستان، در چارچوب برنامه ویژه اسکان همکاران افغان وارد آمریکا شد و در سال ۲۰۲۵ پناهندگی دریافت کرد.

پس از این حادثه، اداره مهاجرت آمریکا اعلام کرد که تا زمان تقویت فرایندهای کنترل امنیتی، تمامی تصمیم‌های مربوط به پناهندگی را به حالت تعلیق درمی‌آورد. وزارت خارجه ایالات متحده نیز صدور روادید برای دارندگان گذرنامه افغانستان را متوقف کرد. دولت آمریکا هم‌زمان دستور داده است که گرین‌کارت‌های اتباع ۱۹ کشور از جمله ایران، کوبا، ونزوئلا، هائیتی، اریتره و میانمار دوباره مورد بررسی امنیتی قرار گیرد.

نیروهای آمریکایی اعلام کردند که در همکاری با دولت موقت سوریه، چندین مخفیگاه مهمات متعلق به داعش را در جنوب این کشور نابود کرده‌اند.

فرماندهی مرکزی نیروهای ارتش آمریکا در منطقه، سنتکام، روز یک‌شنبه ۹ آذر (۳۰ نوامبر) خبر داد که در این عملیات، بیش از ۱۵ محل نگهداری سلاح شامل راکت، خمپاره، مین ضدتانک و تجهیزات ساخت بمب شناسایی و منهدم شده است.

این عملیات که از سوم تا ششم آذر در استان ریف دمشق انجام شده، بخشی از همکاری‌های تازه واشنگتن و دولت احمد شرع است؛ دولتی که پس از سرنگونی بشار اسد و تغییر توازن قدرت در سوریه، مسیر نزدیکی به آمریکا و فاصله گرفتن از جمهوری اسلامی را انتخاب کرده است.

بنا بر اعلام سنتکام، این اقدام در ادامه توافق‌های امنیتی اخیر انجام شده و با حملات هوایی و انفجارات زمینی همراه بوده است.

دو هفته پیش نیز نماینده ویژه دونالد ترامپ گفته بود که دولت احمد شرع نقش پررنگ‌تری در مقابله با "گروه‌های مسلح از جمله داعش، سپاه پاسداران، حماس و حزب‌الله" بر عهده خواهد گرفت.

سوریه از میانه آبان به ائتلاف بین‌المللی ضد داعش به رهبری آمریکا پیوست، اقدامی که هم‌زمان با دیدار تاریخی احمد شرع با ترامپ در کاخ سفید صورت گرفت.