خبرگاه؛ دستیابی به توافق میان کردها و دولت انتقالی سوریه

بر اساس گزارش رسانه‌ها، "نیروهای دموکراتیک سوریه" (SDF) به رهبری کردها و دولت انتقالی سوریه به یک توافق جامع آتش‌بس دست یافته‌اند.

طبق گزارش‌ها، هر دو طرف تأیید کردند که این توافق شامل نقشه راهی برای ادغام کامل نیروهای SDF در ساختار دولت سوریه است. در هفته‌های گذشته، در شمال و شمال‌شرق سوریه درگیری‌هایی میان نیروهای دولت انتقالی و SDF رخ داده بود.

مناطقی که درگیر این تنش‌ها بودند، پیش‌تر تحت اداره خودگردان کردها قرار داشتند. پس از سقوط دولت بشار اسد، رهبری جدید در دمشق به ریاست رئیس‌جمهور موقت، احمد شرع، اعلام کرده است که قصد دارد تمامی مناطق کشوری را که سال‌ها بر اثر جنگ داخلی دچار تفرقه شده، بار دیگر تحت کنترل دولت مرکزی درآورد.

توافقی برای ادغام مناطق تحت اداره کردها از مارس سال گذشته وجود داشت، اما دو طرف نتوانسته بودند بر سر گام‌های عملی اجرای آن به تفاهم برسند. نگرانی اصلی کردها، از دست رفتن نفوذ سیاسی و حقوق خودگردانی‌شان بود.

پس از آنکه مذاکرات درباره توافق ماه مارس به نتیجه نرسید، نیروهای دولت انتقالی که رهبری آن در دست اسلام‌گرایان سنی است، در ابتدای سال جاری به مناطق کردنشین پیشروی کردند. با این حال، در روزهای اخیر آتش‌بسی برقرار شد که راه را برای مذاکرات تازه و توافق کنونی هموار کرد.

به گفته "نیروهای دموکراتیک سوریه"، محور اصلی توافق جدید یک روند تدریجی ادغام در سطوح نظامی و اداری است.

خبرگزاری دولتی سوریه نیز از این توافق گزارش داد و اعلام کرد که بر اساس آن، تمامی درگیری‌های نظامی متوقف خواهد شد و گام‌های مشخصی برای ادغام تعیین شده است.

ادغام نیروهای کرد در ارتش سوریه سال‌ها یکی از اصلی‌ترین نقاط اختلاف میان دو طرف و عامل مهم در درگیری‌های اخیر بوده است.

در همین رابطه تام باراک، فرستاده ویژه ایالات متحده، این توافق را در شبکه اجتماعی ایکس "نقطه عطفی تاریخی در مسیر آشتی ملی، وحدت و ثبات پایدار سوریه" توصیف کرد. به گفته او، این گام بر پایه توافق‌های پیشین بنا شده و قرار است به نمایندگان ارشد SDF امکان داده شود در بالاترین سطوح در روند سیاسی مشارکت داشته باشند.

به گفته منابع کردی، فرانسه و ایالات متحده از جمله کشورهایی بودند که در دستیابی به این توافق نقش میانجی را ایفا کردند.

الهام احمد، مسئول روابط خارجی اداره خودگردان شمال و شرق سوریه، اعلام کرد: «امیدواریم این کشورها نقش تضمین‌کننده را در روند ادغام بر عهده بگیرند.»

به گزارش خبرگزاری فرانسه، کرملین تأیید کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواستار توقف کوتاه‌مدت حملات روسیه به کی‌یف شده است.

به گفته دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ترامپ از ولادیمیر پوتین درخواست کرده بود حملات به پایتخت اوکراین "به مدت یک هفته، تا اول فوریه"، متوقف شود تا "شرایط مساعدتری برای مذاکرات" فراهم آید.

پسکوف روز جمعه ۳۰ ژانویه این موضوع را اعلام کرد، اما مشخص نکرد ترامپ چه زمانی این درخواست را به پوتین منتقل کرده است. خود ترامپ نیز پیش‌تر جزئیات زمانی این درخواست را مطرح نکرده بود.

رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه گفته بود: «من شخصاً از رئیس‌جمهور پوتین خواستم که به مدت یک هفته به کی‌یف و دیگر شهرها شلیک نکند.» ترامپ افزوده بود که پوتین با این درخواست موافقت کرده است؛ موضوعی که سخنگوی کرملین نیز آن را تأیید کرده است.

ترامپ دلیل این درخواست را "سرمای شدید" در کی‌یف عنوان کرده بود. با این حال، بنا بر اعلام سازمان هواشناسی اوکراین، شدیدترین موج سرما هنوز در راه است و از اول فوریه، دما در برخی مناطق این کشور ممکن است تا منفی ۳۰ درجه سانتی‌گراد کاهش یابد. اوکراین همچنین گزارش داده است که روسیه در شب منتهی به جمعه حملاتی را علیه کی‌یف انجام داده است.

در همین حال، نمایندگان اوکراین، روسیه و ایالات متحده آخر هفته گذشته برای نخستین بار به‌طور مستقیم در ابوظبی درباره طرح آمریکا برای پایان دادن به درگیری‌ها در اوکراین گفت‌وگو کردند. قرار است این مذاکرات روز یکشنبه در پایتخت امارات متحده عربی ادامه یابد، اما هنوز برپایی این نشست قطعی نیست.

دونالد ترامپ کانادا را به وضع تعرفه تنبیهی ۵۰ درصدی برای هواپیماهای فروخته‌شده این کشور در ایالات متحده تهدید کرد. او با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی "تروث سوشال" همچنین اعلام کرد گواهی تأیید تمام هواپیماهای شرکت کانادایی "بمباردیه" و دیگر جت‌هایی که در کانادا تولید می‌شوند، در آمریکا لغو خواهد شد.

رئیس‌جمهور آمریکا دلیل این تهدید را نحوه مقامات کانادایی با شرکت آمریکایی "گلف استریم"، تولیدکننده‌ هواپیماهای تجاری، عنوان کرد. به گفتهٔ او، کانادا برای چند مدل از رقیب بمباردیه مجوز بهره‌برداری صادر نکرده و در عمل فروش آنها را در این کشور ممنوع کرده است.

ترامپ تهدید کرد، اگر این وضعیت "فوراً اصلاح نشود"، یک تعرفهٔ اضافی ۵۰ درصدی بر واردات هواپیماهای کانادایی وضع خواهد کرد.

او چند روز پیش نیز با هدف ممانعت از گسترش همکاری‌های تجاری کانادا با چین، دولت اتاوا را تهدید کرده و در سوشال تروث نوشته بود، اگر کانادا با چین توافق‌نامه‌ای امضا کند تمامی واردات از کانادا را مشمول تعرفه صددرصدی خواهد کرد.

مایک کارنی، نخست‌وزیر کانادا اوساط ژانویه در سفری به پکن با شی‌ جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین دیدار و گفت‌وگو کرد. در این سفر که هدف آن افزایش همکاری‌‌های اقتصادی میان اتاوا و پکن اعلام شده بود، کانادا موافقت کرد تا بخشی از تعرفه‌های خود بر خودروهای برقی چینی را لغو کند و در مقابل چین نیز با کاهش موانع تجاری برای کالاهای کشاورزی کانادایی موافت کرد.

کارنی سپس در یک سخنرانی قاطع و خبرساز در نشست مجمع جهانی اقتصاد در شهر داووس سوئیس از "گسست در نظم جهان" سخن گفت و از سیاست‌های آمریکا به تندی انتقاد کرد.

در واکنش به تیراندازی‌های مرگبار مأموران اداره مهاجرت فدرال آمریکا در شهر مینیاپولیس، بروس اسپرینگستین، خواننده سرشناس، ترانه‌ای با نام "خیابان‌های مینیاپولیس" منتشر کرد. در این ترانه به مرگ رنه نیکول گود، مادر ۳۷ ساله و الکس پرتی، پرستار بخش مراقبت‌های ویژه که او نیز ۳۷ سال داشت، اشاره شده که در جریان عملیات مأموران کشته شدند.

اسپرینگستین با انتشار متنی در وبسایت خود، این ترانه را به "مردم مینیاپولیس، همسایگان بیگناه مهاجرمان و الکس پرتی و رنه نیکول گود" تقدیم کرده است. او نوشته است آهنگ "خیابان‌های مینیاپولیس" را روز شنبه ۲۴ ژانویه نوشته، روز سه‌شنبه ضبط و روز چهارشنبه منتشر کرده است تا پاسخی به "تروریسم دولتی" باشد که در خیابان‌های این شهر رخ داده است.

این خواننده راک مشهور در ترانه جدید خود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا را "یک پادشاه" می‌خواند که ارتش‌ شخصی‌اش "بر روی حقوق ما [آمریکایی‌ها] پا می‌گذارد."

عنوان این ترانه یادآور آهنگ مشهور اسپرینگستین به نام "خیابان‌های فیلادلفیا" است که در سال ۱۹۹۳ برای فیلمی به نام "فیلادلفیا" ساخته و منتشر شد. این ترانه که درباره بحران بیماری ایدز ساخته شده بود، با استقبال گسترده روبرو شد و اسپرینگستین چندین جایزه از جمله اسکار بهترین ترانه فیلم را از آن خود کرد.

اسپرینگستین یکی از منتقدان سرسخت دونالد ترامپ به شمار می‌رود و بارها از او به دلیل سیاست‌های مهاجرتی سختگیرانه، نادیده گرفتن ارزش‌های دموکراتیک و قطبی‌سازی جامعه انتقاد کرده است.

دو سناتور آمریکایی از دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات، لایحه‌ای به نام "نجات کردها" (Save the Kurds Act) معرفی کردند که تحریم‌هایی علیه دولت سوریه، مقامات آن و حامیان خارجی‌اش وضع می‌کند. این اقدام در واکنش به حملات مکرر نیروهای دولتی سوریه به نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) تحت رهبری کردها انجام شده است.

لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه و ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات این لایحه دوحزبی را ارائه دادند. لایحه تحریم‌هایی را علیه مقامات و نهادهای مالی دولت سوریه و همچنین هر فرد یا نهاد خارجی که با دمشق معامله نظامی یا مالی انجام دهد اعمال می‌کند.

این لایحه همچنین نقش نیروهای دموکراتیک سوریه را در همکاری با آمریکا برای شکست گروه داعش به رسمیت می‌شناسد، گروه حیات تحریر الشام (HTS) را مجدداً به عنوان سازمان تروریستی خارجی تعیین می‌کند و حذف "تعیین" سوریه به عنوان دولت حامی تروریسم را منوط به تأیید کنگره می‌کند.

رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند بر اساس این لایحه، تحریم‌ها را در صورتی معلق کند که برای کنگره روشن شود که دولت سوریه تمام حملات به نیروهای سوریه دمکراتیک و شرکایش را متوقف کرده است. اگر حملات از سر گرفته شود، تحریم‌ها به طور خودکار و فوری بازمی‌گردند.

گراهام در بیانیه‌ای اظهار داشت: «حمایت دوحزبی قوی برای حفاظت از کردها در سوریه وجود دارد، چون آنها متحد قابل اعتمادی برای آمریکا بوده‌اند. نیروهای دموکراتیک سوریه بە رهبری کردها اصلی‌ترین نقش را در شکست داعش در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ ایفا کردند.»

او افزود: «حمله به کردها اعتبار آمریکا را تضعیف می‌کند و رشد سوریه را مختل خواهد کرد. هر کس فکر کند می‌تواند بدون عواقب به کردهای سوریه حمله کند، سخت در اشتباه است.»

بلومنتال نیز گفت: «باید کردهای سوریه را حفاظت کنیم و اقداماتی انجام دهیم تا از انتقام‌جویی یا تلافی‌جویی دولت سوریه در امان بمانند.»

ایالات متحده تحریم‌ها علیه صنعت نفت ونزوئلا را کاهش داد و مجوز عمومی برای معاملات با دولت کاراکاس و شرکت دولتی نفتی PDVSA را صادر کرد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجشنبه ٢٩ ژانویه مجوز عمومی صادر کرد که معاملات لازم برای فروش، حمل‌ونقل و پالایش نفت ونزوئلا را پوشش می‌دهد. این اقدام عقب‌نشینی از برنامه اولیه واشنگتن برای صدور تنها مجوزهای موردی است. پیش از این چندین شرکت آمریکایی علاقه خود را به افزایش حضور در صنعت نفت ونزوئلا اعلام کرده بودند.

بیشتر بخوانید: فرمان اجرایی ترامپ برای حفاظت از دارایی‌های نفتی ونزوئلا

در همین حال پارلمان ونزوئلا قانونی را تصویب کرد که اصلاحاتی برای تقویت بخش انرژی داخلی به همراه دارد و راه را برای سرمایه‌گذاری خارجی بیشتر در صنعت نفت این کشور باز می‌کند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت چالش‌های جهانی را نمی‌توان با سلطه یک قدرت واحد یا تقسیم جهان به حوزه‌های نفوذ رقابتی حل کرد و به طور خاص به ایالات متحده و چین اشاره کرد و بر لزوم چندقطبی شدن جهان تأکید ورزید.

گوترش که سال دهم و آخر دوره خود را آغاز کرده روز پنجشنبه ٢٩ ژانویه در یک کنفرانس خبری، اظهار داشت: «ما می‌بینیم که بسیاری ایده دو قطبی متمرکز بر ایالات متحده و چین را مطرح می‌کنند. اما اگر ما جهان باثباتی بخواهیم که در آن صلح پایدار باشد، توسعه فراگیر شود و ارزش‌های ما در نهایت غالب گردد، باید از جهانی چندقطبی حمایت کنیم.»

دبیرکل سازمان ملل تأکید کرد که مسئولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بین‌المللی بر عهده شورای امنیت است و تنها این شورا می‌تواند تصمیمات الزام‌آور برای همه کشورها اتخاذ کند. او افزود هیچ نهاد یا ائتلاف دیگری نمی‌تواند به طور قانونی الزام رعایت تصمیمات مربوط به صلح و امنیت را برای همه اعضا ایجاد کند.

این اظهارات گوترش یک هفته پس از آن بیان شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده "هیئت صلح" را برای  غزه راه‌اندازی کرد. این هیئت ابتدا بر اساس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل برای نظارت بر آتش‌بس در غزه و بازسازی آن تشکیل شده بود، اما ترامپ دامنه آن را گسترش داد و ایده جایگزینی احتمالی آن با سازمان ملل را مطرح کردە است.

گوترش بار دیگر خواستار اصلاح شورای امنیت با ۱۵ عضو، از جمله پنج عضو دائم شد و گفت برخی از کشورهایی که سازمان ملل را به ناکارآمدی متهم می‌کنند، خود مخالف اصلاح این شورا هستند و این امر یکی از دلایل محدودیت کارایی سازمان ملل است.