"توافق اولیه تهران و واشنگتن برای تمدید ۶۰ روزه آتشبس"
انتشار ۱۴۰۵ خرداد ۷, پنجشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ خرداد ۷, پنجشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را "شکننده" میدانند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
تسنیم: متن توافق ایران و آمریکا هنوز نهایی نشده است
یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران گفت که برخلاف ادعای برخی منابع غربی مبنی بر نهایی شدن متن یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، برای تمدید ۶۰ روزه آتشبس، "این موضوع واقعیت ندارد و هنوز متن قطعی نشده است."
این منبع آگاه افزود ایران "تا این لحظه به میانجی پاکستانی اعلام نهایی شدن متن را انجام نداده است."
او همچنین تاکید کرد که در صورت نهایی شدن واقعی متن، جمهوری اسلامی این موضوع را هم به میانجی پاکستانی و هم به افکار عمومی اعلام خواهد کرد و "تا آن زمان هرگونه روایت منابع غربی درباره نهایی شدن موضوع نادرست است."
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر چهار منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفته بودند ایالات متحده و ایران بر سر یک "یادداشت تفاهم اولیه" برای تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز به توافق رسیدهاند، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هنوز آن را تأیید نکرده است.
وبسایت آکسیوس، که نخستین بار خبر توافق احتمالی را منتشر کرده بود، گزارش داده بود که در این تفاهم، نحوه رسیدگی به ذخایر اورانیوم با غنیسازی بالای ایران مشخص خواهد شد.
پیام نسرین ستوده: افشای جزئیات شکنجه و تاکید بر "نه به جنگ، نه به استبداد"
نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال سرشناس حقوق بشر روز پنجشنبه هفتم خرداد با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در فیسبوک، جزئیات تکاندهندهای از بازداشت اخیر خود توسط مأموران وزارت اطلاعات، اعمال خشونت فیزیکی به دلیل مخالفت با حجاب اجباری و وضعیت بحرانی بازداشتگاههای امنیتی در ایران را افشا کرد.
نسرین ستوده که به تازگی به طور موقت آزاد شده است، در این پیام تاکید کرده که آزادی خود را مدیون همبستگی بینالمللی است.
این فعال حقوق بشر با تشریح روز نخست بازداشت خود نوشت: «۱۲ فروردین سال جاری، مأموران اطلاعات با یورش به منزلمان مرا دستگیر و به محل بازداشتگاه این وزارتخانه بردند. در بدو ورود به بازداشتگاه دست و پایم را بستند و مرا بابت حجاب اجباری کتک زدند.»
او در ادامه به آسیبهای جسمی ناشی از این برخوردها اشاره کرد و افزود: «روزهای پس از آن نشانههای کبودی روی پا و صورتم که در اثر چسبی که به دهانم زده بودند، زخم شده بود، خود را نشان دادند.»
نسرین ستوده وضعیت حاکم بر بازداشتگاه وزارت اطلاعات را بسیار وخیم توصیف کرد و گفت: «شرایط بازداشتگاه غیرانسانی بود و غذایی که میدادند غیرقابل خوردن بود. بازار ضربوشتم و گرفتن اعتراف اجباری داغ بود و آزادی افراد به دادن فیلم اعتراف اجباری موکول میشد.»
این وکیل دادگستری درباره وضعیت فعلی پرونده خود و زمان آزادیاش تصریح کرد: «من پس از آزادی موقتام در تاریخ ۲۳ اردیبهشت با تشکیل پرونده جدید آزاد شدم.»
ستوده آزادی خود را ثمره توجه مستمر افکار عمومی جهانی به وضعیت زندانیان سیاسی در ایران دانست و نوشت: «آزادیام را به لطف کسانی به دست آوردهام که همیشه به ما زندانیان سیاسی در ایران توجه داشتهاند؛ دوستان زیادی که در سراسر دنیا داریم. از ایرانیان تا غیرایرانیانی که دلشان به حال انسان امروزی میسوزد، کسانی که برای داشتن یک زندگی معمولی و شرافتمندانه مدام ناگزیر از پرداخت هزینهاند.»
او در پایان خاطرنشان کرد که این حمایتها مایه ایستادگی او در برابر رفتارهای غیرقانونی بازجویان در دوران حبس بوده است: «این لطف و محبت ضمنا به من این قدرت را میداد تا هر گاه صدای شکنجه و ضربوشتم را در بازداشتگاه میشنیدم، اعتراضم را با صدای بلند فریاد میزدم. این یک وظیفهی انسانی بود. نه به جنگ، نه به استبداد.»
"توافق اولیه تهران و واشنگتن برای تمدید ۶۰ روزه آتشبس"
چهار منبع آگاه به رویترز گفتند که ایالات متحده و ایران بر سر یک یادداشت تفاهم اولیه برای تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز به توافق رسیدهاند، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هنوز آن را تایید نکرده است.
مقامات جمهوری اسلامی نیز تاکنون هرگونه توافق اولیه با ایالات متحده را تائيد نکردهاند.
بر اساس گزارش پیشین وبسایت آکسیوس که برای نخستینبار این خبر را فاش کرد، در این توافق مشخص خواهد شد که چگونه به مسئله ذخایر اورانیوم با غنیسازی بالای ایران رسیدگی شود؛ موضوعی که در میان اولین مسائلی خواهد بود که در طول این بازه زمانی ۶۰ روزه مورد بحث و گفتگو قرار میگیرد.
کاخ سفید تا به این لحظه از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرده است.
این توافق اولیه که میان دو طرف تنظیم شده، در شرایطی حاصل شده است که به نظر میرسید آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران در حال تزلزل است.
ارتش آمریکا روز پنجشنبه ۲۸ ماه مه ایران را به نقض آتشبس متهم کرد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که کویت گزارش داد در پی حمله آمریکا به بندرعباس، از سوی ایران هدف حمله قرار گرفته است. این تازهترین دور از درگیریها بود که مذاکرات جاری برای پایان دادن به جنگ را تهدید میکرد.
واشنگتن و تهران بارها یکدیگر را به نقض آتشبس هفتهفتهای متهم کردهاند و حملاتی را علیه هم انجام دادهاند. با این حال ترامپ تاکید کرده که اطمینان دارد دولتش در این مذاکرات در حال پیشرفت است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که خاورمیانه در آستانه بحرانی بزرگ قرار دارد و مذاکرات برای پایان دادن به جنگ همچنان در وضعیت نامشخصی است.
ترامپ به دنبال توافقی است که تنگه هرمز را دوباره بازگشایی کند؛ گذرگاهی که پیشتر حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی تجارتشده جهان از آن عبور میکرد. او همچنین میخواهد ایران از ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود صرفنظر کند. این جنگ در آمریکا محبوبیتی نداشته و بسته شدن تنگه توسط ایران باعث جهش شدید قیمت نفت و افزایش هزینه سوخت در سراسر جهان شده است.
جمهوری اسلامی اما خواهان لغو تحریمهای اقتصادی و آزادسازی داراییهای مسدودشده برای کمک به اقتصاد آسیبدیده خود است. ایران همچنین اصرار دارد که هر توافقی باید شامل پایان عملیات نظامی اسرائیل در لبنان علیه حزبالله باشد.
ادامه حملات اسرائيل به بیروت؛ منابع لبنانی از دستکم ۱۴ کشته خبر دادند
ارتش اسرائیل اعلام کرد روز پنجشنبه ۲۸ مه (هفتم خرداد) یک حمله هوایی در منطقهای در بیروت انجام داده است. این دومین حمله از این نوع از زمان اعلام آتشبس در ماه آوریل ۲۰۲۶ است.
مقامهای لبنانی اعلام کردند که در پی این حملات دستکم ۱۴ نفر از جمله سه کودک کشته شدهاند. ارتش اسرائیل اعلام کرد با دقت به اهدافی در بیروت حمله کرده است اما نامی از این اهداف نبرد.
تشدید تنشها میان اسرائيل و شبهنظامیان حزبالله لبنان در حالی رخ میدهد که لبنان و اسرائیل خود را برای مذاکرات میان هیئتهای نظامی در پنتاگون در روز جمعه و همچنین مذاکراتی با میانجیگری آمریکا در اوایل هفته آینده آماده میکنند. این دور چهارم مذاکرات از زمان آغاز مجدد جنگ میان اسرائیل و حزبالله در ۲ مارس است.
هر دو طرف برای توجیه حملات، یکدیگر را به نقض آتشبس متهم میکنند. حزبالله لبنان نیز روز پنجشنبه مسئولیت چندین حمله با راکت و پهپاد علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان را بر عهده گرفت.
کندیس آردیل، سخنگوی نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) به خبرگزاری فرانسه گفت توافق ماه آوریل تاثیر مثبتی در کاهش خشونت داشته، اما "ما در هفتههای اخیر شاهد تشدید این تنشها بودهایم."
موضوع توقف جنگ در لبنان یکی از شروط جمهوری اسلامی برای توافق با آمریکاست.
آمریکا فروش بلیط دو شرکت هواپیمایی ایرانی را ممنوع کرد
وزیر خزانهداری ایالات متحده روز پنجشنبه ۲۸ مه (هفتم خرداد) اعلام کرد که واشنگتن کارزار موسوم به "خشم اقتصادی "علیه ایران را ادامه داده و در این چارچوب، تحریمها و اقدامات محدودکننده جدیدی علیه ساختارهای اقتصادی جمهوری اسلامی اعمال خواهد کرد.
به گفته اسکات بسنت، وزارت خزانهداری آمریکا در چارچوب این سیاست، نهاد موسوم به "نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس" (PGSA) را تحریم کرده و هشدار داده است که هرگونه پرداخت عوارض برای عبور از تنگه هرمز و یا انتقال مالی مرتبط با آن از سوی شرکتها یا دولتها میتواند مشمول مجازاتهای ثانویه شود. وزیر خزانهداری آمریکا این نهاد را "بیاهمیت" خواند.
بسنت همچنین با اشاره به مشکلات پرداخت حقوق در ایران گفت: «پلیسها به محل کار حاضر نمیشوند و جزیره خارک تعطیل شده است. اقتصاد و ارز ایران در حال سقوط آزاد هستند. ایالات متحده با تشدید فشارهای اقتصادی و محاصره دریایی موجب شده است که مقدار نفت خام ایران در دریا به پایینترین سطح تاریخی برسد. همچنین دسترسی هر دو شرکت هواپیمایی ایران به فرودگاهها، سوختگیری و فروش بلیت قطع خواهد شد.»
او نامی از این دوشرکت هواپیمایی نبرد.
وزیر خزانهداری آمریکا تصریح کرد که تنها یک نتیجه رضایتبخش در مذاکرات میتواند این روند نزولی را متوقف کند.
او در بخش دیگری از این موضعگیریها تصریح کرد، هرگونه تلاش برای ایجاد سازوکار اخذ عوارض در تنگه هرمز با واکنش شدید واشنگتن روبهرو خواهد شد و به کشورهایی مانند عمان نیز درباره همکاری احتمالی در این زمینه هشدار داد.
بنست در پایان گفت: «همه کشورها باید قاطعانه هرگونه تلاش ایران برای مختل کردن جریان آزاد تجارت را رد کنند. روزهای ترساندن منطقه و جهان توسط تهران به پایان رسیده است.»
باقری: آمریکا باید داراییهای مسدودشده ایران را "بدون قید و شرط" آزاد کند
معاون سیاست خارجی و امنیت بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی خواستار آزادسازی تمامی داراییهای مسدودشده ایران، "بدون هیچ قید و شرطی" شد.
علی باقری که برای شرکت در نشست بینالمللی امنیتی به مسکو سفر کرده، در پاسخ به پرسش رسانهها درباره رقمهای مطرحشده در اینباره گفت که موضع تهران شامل بازگشت کامل "همه داراییهای بلوکهشده" میشود و محدود به "رقم مشخصی" نیست.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه ۲۷ ماه مه (ششم خرداد) در نشست کابینه خطاب به خبرنگاران اعلام کرده بود که در توافق با ایران تحریمهای ایران را لغو نکرده و داراییهای بلوکه شده ایران را نیز آزاد نمیکند.
ترامپ انجام این اقدامات را منوط به تغییر رفتار ایران کرد.
بیانیه کنشگران سیاسی و مدنی؛ درخواست آزادی موسوی، رهنورد و سایر زندانیان سیاسی
۲۲ تن از اساتید دانشگاه، پژوهشگران و کنشگران سیاسی و مدنی با انتشار بیانیهای خواستار آزادی فوری میرحسین موسوی و زهرا رهنورد و همچنین تمامی زندانیان سیاسی و مدنی در ایران شدند.
در این نامه آمده است گزارشهایی "موثق" وجود دارد که محل اقامت موسوی و رهنورددر جریان جنگ اخیر و حمله به پاستور دچار آسیب شده و پس از آن، این دو چهره سیاسی به مکانی نامعلوم منتقل شدهاند. امضاکنندگان این موضوع را در کنار ادامه حصر خانگی بیش از ۱۵ ساله آنان، موجب افزایش نگرانیهای عمومی دانستهاند.
در بخش دیگری از این بیانیه تاکید شده است که این دو چهره سیاسی که اکنون در سنین بالا قرار دارند، بیش از هر زمان دیگری نیازمند مراقبتهای پزشکی، امنیت و دسترسی منظم به خدمات درمانی هستند. با این حال، به گفته امضاکنندگان، خانواده و نزدیکان آنان همچنان از محل نگهداری دقیقشان بیاطلاعاند و تنها تماسهای تلفنی محدود، امکان اطلاع از وضعیت جسمی و روحی آنان را فراهم میکند.
امضاکنندگان این بیانیه ضمن تاکید بر "ایستادگی و پایداری" موسوی و رهنورد، خواستار پایان فوری حصر خانگی و آزادی آنان و نیز آزادی سایر فعالان سیاسی و مدنی زندانی شدند. آنان همچنین بر ضرورت رعایت حقوق انسانی و شهروندی زندانیان تاکید کردند.
در ادامه این بیانیه از جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری خواسته شده است تا با حساسیت بیشتری وضعیت زندانیان سیاسی و مدنی در ایران را پیگیری کرده و بر لزوم آزادی بیقید و شرط آنان تاکید کنند.
مهرانگیز کار، حقوقدان و نویسنده، منصوره شجاعی، پژوهشگر و فعال جنبش زنان، حسین رزاق، فعال سیاسی و یکی ازامضا کنندگان بیانیه هفده نفره در داخل کشور، کاظم کردوانی، نویسنده و جامعهشناس و رضا علیجانی، روزنامهنگار و فعال سیاسی ملی- مذهبی سکولار از امضاکنندگان این بیانیه هستند.
هشدار مجلس درباره توافق احتمالی؛ "از خطوط قرمز عقبنشینی نمیکنیم"
سیدمحمود نبویان، نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در نامهای خطاب به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و محمد ذوالقدر، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره توافق احتمالی میان ایران و آمریکا هشدار داد. او خواستار پایبندی به "خطوط قرمز نظام" شد.
در این نامه که وبسایت "رویداد ۲۴" آن را منتشر کرده، بر محدود ماندن مذاکرات به پرونده هستهای تأکید و نسبت به گسترش گفتوگوها به موضوعات منطقهای و موشکی هشدار داده شده است.
نبویان در این نامه نوشته است جمهوری اسلامی نباید درباره "توان موشکی، مسائل منطقهای و گروههای مقاومت" وارد مذاکره شود و هرگونه توافق باید صرفا به موضوعات هستهای محدود بماند.
او همچنین نسبت به تضمینهای آمریکا برای رفع تحریمها ابراز تردید کرده و نوشته است که بخش عمدهای از تحریمها با مصوبه کنگره آمریکا وضع شدهاند و صرف وعده رؤسای جمهور آمریکا برای لغو آنها کافی نیست.
در بخش دیگری از این نامه آمده است که ایران باید در صورت "عدم اجرای کامل یا اجرای ناقص توافق" از سوی آمریکا، امکان ازسرگیری غنیسازی و ذخیرهسازی مواد غنیشده را حفظ کند.
نبویان همچنین خواستار آن شده که پیش از اجرای تعهدات ایران، نام سپاه پاسداران و گروههای همپیمان جمهوری اسلامی از فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا خارج شود.
او در بخش پایانی نامه، مذاکرات احتمالی را بخشی از تلاش واشنگتن برای مدیریت پیامدهای جنگ اخیر توصیف کرده و نوشته است آمریکا میکوشد با طولانیکردن روند مذاکرات، فشارهای داخلی ناشی از جنگ و افزایش قیمت انرژی را کنترل کند.
همزمان ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز اعلام کرد جمهوری اسلامی تحت فشار تهدیدهای دونالد ترامپ از "خطوط قرمز" خود عقبنشینی نخواهد کرد.
عزیزی مدعی شد که حق غنیسازی اورانیوم، مالکیت اورانیوم غنیشده، رفع تحریمها و اختیار بر تنگه هرمز از جمله "خطوط قرمز" جمهوری اسلامی هستند.
او همچنین دونالد ترامپ را متهم کرد که "برای نجات خود" میان تهدید و درخواست توافق در نوسان است.
اظهارات این دو مقام جمهوری اسلامی در حالی مطرح میشود که طی روزهای اخیر گزارشهایی درباره پیشرفت مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن با میانجیگری قطر منتشر شده، اما همزمان تنشهای نظامی در خلیج فارس و اطراف تنگه هرمز ادامه یافته است.
کایا کالاس: ادامه جنگ در خلیج فارس به سود هیچکس نیست
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نسبت به وضعیت "بسیار خطرناک" میان جنگ و صلح در منطقه خلیج فارس هشدار داد.
او روز پنجشنبه ۲۸ مه (هفتم خرداد) پیش از نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در شهر لیماسول قبرس گفت: «به سود هیچکس نیست که این جنگ ادامه پیدا کند.»
کالاس همچنین بر اهمیت حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تاکید کرد و گفت: «واقعا به نفع همه است که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز محترم شمرده شود وگرنه همه بهای بسیار سنگینی میپردازند.»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود در صورت دستیابی به توافق، مسئله برنامه هستهای ایران باید در مرحله بعدی مورد مذاکره قرار گیرد.
او گفت اروپا میتواند با استفاده از متخصصان خود در این زمینه نقشآفرینی کند.
ایران حمله آمریکا به بندرعباس را "نقض فاحش حقوق بینالملل" خواند
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی حملات آمریکا به مناطقی در بندرعباس را "اقدامی تجاوزکارانه" توصیف کرد.
اسماعیل بقایی روز پنجشنبه ۷ خرداد (۲۸ مه) حملات آمریکا به مناطقی در بندرعباس را نقض "تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی ایران و نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور ملل متحد" خواند.
بقایی همچنین آمریکا را به "نقض مستمر آتشبس" متهم کرد و هشدار داد که تعرض به کشتیرانی تجاری در خلیج فارس و حملات هوایی به مناطق جنوبی ایران، عزم تهران را برای "دفاع از حاکمیت ملی" تقویت میکند.
پیشتر فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با انتشار بیانیهای در شبکه ایکس اعلام کرده بود ایران در شامگاه ۲۷ مه یک موشک بالستیک بهسوی کویت شلیک کرده که توسط نیروهای کویتی رهگیری شده است.
به گفته سنتکام، این اقدام ساعاتی پس از پرتاب پنج پهپاد انتحاری از سوی نیروهای جمهوری اسلامی در نزدیکی تنگه هرمز رخ داده است. آمریکا میگوید تمامی این پهپادها رهگیری شدهاند و نیروهای آمریکایی همچنین مانع پرتاب ششمین پهپاد از یک مرکز کنترل زمینی در بندرعباس شدهاند.
سنتکام در پایان بیانیه خود اعلام کرد نیروهای آمریکایی و شرکای منطقهای "به دفاع از نیروها و منافع خود در برابر آنچه تجاوز غیرموجه ایران خوانده شده ادامه میدهند. "
افزایش قیمت نفت در پی تبادل حملات هوایی میان ایران و آمریکا
قیمت نفت در معاملات اولیه روز پنجشنبه ۲۸ مه (هفتم خرداد) بهشدت افزایش یافت. فعالان بازار دلیل این رشد را حملات تازه در منطقه خلیج فارس و همچنین دور جدید تحریمهای آمریکا علیه ایران عنوان کردند.
به این ترتیب، قیمت هر بشکه نفت برنت، شاخص جهانی نفت خام برای تحویل در ماه ژوئیه، بیش از ۳.۵۸ درصد افزایش یافت و به ۹۷.۶۷ دلار رسید. با این حال، قیمت همچنان پایینتر از مرز روانی ۱۰۰ دلار باقی مانده است. روز چهارشنبه قیمت نفت برنت بهطور موقت بیش از پنج درصد کاهش یافته بود.
آمریکا و ایران با وجود آتشبس و مذاکرات جاری برای پایان جنگ، بار دیگر در تنگه هرمز حملاتی علیه یکدیگر انجام دادند. دولت آمریکا اعلام کرد: «این اقدامات محدود، صرفا دفاعی و با هدف حفظ آتشبس انجام شدهاند.»
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز با صدور بیانیهای اعلام کرد که در واکنش به حمله بامداد پنجشنبه ارتش ایالات متحده آمریکا به مناطق اطراف فرودگاه بندرعباس، یک پایگاه هوایی آمریکا را هدف حمله قرار داده است.
همزمان وزارت خزانهداری آمریکا یک نهاد ایرانی مسئول دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز را در فهرست تحریمها قرار داد.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد طرح ایران برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری از این آبراه، ناقض قوانین بینالمللی است.
محاصره عملی تنگه هرمز فشار سنگینی بر اقتصاد جهانی وارد کرده و برای ایران یکی از مهمترین ابزارهای فشار در مذاکرات محسوب میشود.
سازمان ملل، اسرائیل را به دلیل "خشونت جنسی" در مناطق جنگی به فهرست سیاه اضافه کرد
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، میگوید سازمان ملل، این کشور را به دلیل "خشونت جنسی در مناطق جنگی" به فهرست سیاه اضافه کرده است.
او در پستی در رسانههای اجتماعی، با اشاره به تصمیم سازمان ملل در این زمینه این تصمیم را "تصمیمی سیاسی" خواند.
طبق گزارشهای رسانههای اسرائیلی، سازمان زندانهای اسرائیل در کنار سایر مقامات اسرائیلی، از جمله چندین نهادی است که به فهرست سازمان ملل اضافه شدهاند.
پیش از این شبکه تلویزیونی الجزیره در مورد آن چه که "تجاوز جنسی و خشونت انجام شده توسط نیروهای اسرائیلی علیه فلسطینیان" خوانده شده، گزارش داده بود.
اسرائیل، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل را به جانبداری سیاسی متهم کرده و گفته که روابط خود را با دفتر او تعلیق خواهد کرد.
حماس نیز در این فهرست قرار دارد. سازمان ملل پیش ازاین اعلام کرده بود که این گروه، در جریان حمله هفتم اکتبر و همچنین علیه گروگانهایی که در غزه نگهداری میشدند، مرتکب خشونت جنسی شده است.
در اسرائیل، مقامهای این کشور میگویند که گوترش، دبیرکل سازمان ملل که در ماههای پایانی دوره مسئولیت خود قرار دارد، در برابر فشارها تسلیم شده است.
دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل گفت: «دبیرکل سازمان ملل، اسرائیل را در همان فهرست سیاه حماس، داعش و بیرحمترین سازمانهای تروریستی جهان قرار داده است. این یک ننگ اخلاقی و فروپاشی کامل هر آن چیزی است که از اعتبار سازمان ملل باقی مانده بود. اسرائیل همکاری کرد، اطلاعات ارائه داد، با شفافیت کامل عمل کرد و به تمامی اتهامها پاسخ داد. دبیرکل سازمان ملل تصمیم گرفت واقعیتها را نادیده بگیرد و به کارزار تحریک و دروغ علیه اسرائیل ادامه دهد.»
او افزود: «کسی که قادر است اسرائیل را در همان فهرست تروریستها و متجاوزان حماس قرار دهد، هیچ حق اخلاقی برای ایفای نقش ندارد. آنتونیو گوترش که حمله هفتم اکتبر را توجیه کرد، مشارکت کارکنان سازمان ملل در این حمله را پنهان کرد و این سازمان را به سطحی بیسابقه از سقوط رساند، اکنون از ماههای پایانی مسئولیت خود برای پیشبرد اتهامهای سیاسی و دروغین علیه اسرائیل استفاده میکند. در پرتو این رفتار، اسرائیل تصمیم گرفته است روابط خود را با دفتر دبیرکل سازمان ملل تعلیق کند و منتظر آغاز به کار یک دبیرکل حرفهای و منصف بماند.»
اسرائیل پیشتر اسناد، دادهها و پاسخهای مفصلی به اتهامهای مطرحشده در گزارشها ارائه کرده بود.
این کشور همچنین از مقامهای سازمان ملل دعوت کرده بود تا از نزدیک از این ادعاها بازدید و آنها را بررسی کنند. با این حال، مقامهای اسرائیلی میگویند با وجود اطلاعات و توضیحات ارائهشده، دبیرکل سازمان ملل تصمیم گرفت آنچه را که آنها "تصمیمی سیاسی" توصیف میکنند پیش ببرد و اسرائیل را به این فهرست اضافه کند.
ده سال زندان برای دومین متهم پرونده سوءقصد به مسیح علینژاد
پرونده نقشه جمهوری اسلامی برای قتل مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال ایرانی-آمریکایی با محکومیت جاناتان لودهولت ۳۷ ساله به ۱۰ سال زندان وارد مرحله جدیدی شد.
این فرد به همراه همدست خود قرار بود در ازای دریافت ۱۰۰ هزار دلار آمریکا، مسیح علینژاد را به قتل برسانند. وزارت دادگستری ایالات متحده روز چهارشنبه اعلام کرد لودهولت به دلیل مشارکت در طرح قتل سفارشی، به ۱۰ سال زندان محکوم شده است.
لودهولت که اهل منطقه استیتن آیلند نیویورک است، دومین متهم این پرونده است که اکنون راهی زندان میشود. در ژانویه نیز همدست او، کارلایل ریورا، محکوم شده بود. او حکم ۱۵ سال زندان دریافت کرده بود. در همین راستا مسیح علینژاد که هدف این طرح ترور بود، پس از انتشار حکم در پستی نوشت: «تا زمانی که حکومت ایران بر سر کار باشد، هیچکدام از ما، چه داخل ایران و چه خارج از آن، امنیت نخواهیم داشت.»
بر اساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، حکومت ایران پشت این سوءقصد نافرجام قرار داشته است. وزارت دادگستری آمریکا نوشت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سالها برای ربودن یا قتل این روزنامهنگار برنامهریزی کرده بود.
علینژاد ۴۹ ساله سالها است برای ترویج برابری زنان و آزادیهای مدنی در ایران و همچنین افشای فساد، سرکوب و تروریسم حکومت ایران فعالیت میکند. از او در ماه مارس در فرانکفورت با نخستین جایزه اروپایی دموکراسی کلیسای پاول تقدیر شده بود.
جان ای. آیزنبرگ، معاون دادستان کل آمریکا در امور امنیت ملی با اشاره به این پرونده گفت: «تهران تلاش کرد یک روزنامهنگار آمریکایی را در داخل ایالات متحده به قتل برساند، فقط به این دلیل که او بخشی از نابسامانیهای فراوان آن حکومت را افشا کرده بود.»
گفته میشود نخستین طرحها برای حذف این روزنامهنگار از شش سال پیش در داخل سپاه پاسداران مطرح شده بود. پس از چند تلاش ناموفق، اعضای سپاه به فردی به نام فرهاد شاکری مراجعه کردند. او در ادامه، ریورا و لودهولت را جذب کرد تا این قتل سفارشی را در ازای ۱۰۰ هزار دلار انجام دهند. اما این نقشه شکست خورد و لودهولت در نوامبر ۲۰۲۴ بازداشت شد. افزون بر حکم ۱۰ سال زندان، او همچنین به سه سال آزادی تحت نظارت محکوم شده است. شاکری که به عنوان جاسوس سپاه پاسداران در تهران زندگی میکند، همچنان آزاد است.
تهدید عمان از سوی ترامپ و حمایت ایران از این کشور
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، حملات نظامی بامداد امروز آمریکا به بندرعباس را "نقض فاحش منشور ملل متحد و آتشبس نوزدهم فروردین" خواند و آن چه را که "لفاظیهای واشنگتن علیه ایران و عمان" نامید محکوم کرد.
بقائی همچنین با محکوم کردن "تعرض به کشتیرانی تجاری در منطقه خلیج فارس و آبهای آزاد و نیز تعرض هوایی به مناطق جنوبی ایران ظرف چند روز گذشته"، بر حق قانونی جمهوری اسلامی برای دفاع برای دفاع طبق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل تأکید کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین گفت که "با کشور دوست و برادر عمان" ابراز همبستگی میکند. او با اشاره ضمنی به اظهارات اخیر ترامپ گفت: «تهدید به "انهدام" یک کشور عضو سازمان ملل متحد که همواره نقشی سازنده، موثر و مسئولانه در قبال صلح و امنیت منطقه داشته و طی سالهای متمادی در مقام میانجی روندهای دیپلماتیک، مساعی جمیله خود را در خدمت صلح و ثبات منطقه به کار گرفته است، نه تنها نقض اصل بنیادین منع تهدید به استفاده از زور است، بلکه نشانه خطرناک دیگری از عادیسازی قانونشکنی و قلدرمآبی در روابط بینالملل است.»
ترامپ در اظهارات اخیر خود در جریان نشست کابینه درباره آینده تنگه هرمز، به عمان، شریک آمریکا، درباره همکاری با ایران هشدار داده بود.
ترامپ روز چهارشنبه در کاخ سفید با بیان این که عمان باید "مثل بقیه رفتار کند" گفته بود: «در غیر این صورت آمریکا آنها را منهدم خواهد کرد.»
این اظهارات ترامپ در پاسخی به پرسشی بود مبنی بر این که آیا آمریکا توافقی کوتاهمدت را میپذیرد که بر اساس آن ایران و عمان، که در سوی مقابل خلیج فارس قرار دارد، این گذرگاه راهبردی مهم را کنترل کنند یا نه.
ترامپ در پاسخ به این پرسش گفته بود: «نه، این گذرگاه برای همه باز خواهد بود. اینها آبهای بینالمللی هستند و عمان هم مثل بقیه رفتار خواهد کرد، در غیر این صورت مجبور میشویم آنها را منفجر کنیم. آنها این را میفهمند، اوضاع برایشان خوب پیش خواهد رفت.»
کاخ سفید تا لحظه تنظیم این خبر به پرسش خبرگزاری فرانسه در این خصوص پاسخ نداد که آیا ترامپ اشتباه لفظی کرده و در واقع منظورش ایران بوده نه عمان. اما وزارت خارجه آمریکا بعدا بخشی از اظهارات ترامپ درباره عمان و متن کامل آن را بدون هیچ اصلاح یا توضیح منتشر کرده است و از این رو هنوز مشخص نیست که آیا این یک اشتباه کلامی بوده یا مقصود واقعی ترامپ، عمان بوده است.
فرمانده نظامی جدید حماس در نوار غزه کشته شد
کمتر از دو هفته پس از کشته شدن فرمانده پیشین گروه تروریستی حماس در غزه ، اسرائیل فرمانده نظامی جدید این گروه را نیز در جریان یک حمله از بین برد.
ارتش اسرائیل و سازمان اطلاعات داخلی شینبت صبح چهارشنبه با اعلام این خبر گفتند که محمد عوده پس از ماهها تحت نظر بودن، روز سهشنبه در شهر غزه "از بین برده شد".
ارتش اسرائیل و شینبت همچنین اعلام کردند: «عوده از آخرین فرماندهان ارشد [زنده در] شاخه نظامی حماس بود که در برنامهریزی و اجرای کشتار ۷ اکتبر نقش داشت.»
شاخه نظامی حماس عصر چهارشنبه، کشته شدن محمد عوده و اعضای خانواده او را تایید کرد. منابع پزشکی در نوار غزه نیز اعلام کردند عوده و چهار نفر از بستگانش در حملات هوایی اسرائیل در شهر غزه کشته شدند. در مجموع شش نفر در این حملات جان خود را از دست دادهاند.
اسرائیل حدود یک هفته و نیم پیش نیز کشته شدن فرمانده پیشین عوده، یعنی عزالدین الحداد، را در یک حمله هوایی اسرائیل تایید کرده بود. وزیر دفاع اسرائیل آن زمان او را نیز یکی از طراحان اصلی حمله هفتم اکتبر توصیف کرده بود. بر اساس اعلام اسرائیل، عوده اندکی پس از کشته شدن الحداد، رهبری شاخه نظامی حماس در نوار غزه را بر عهده گرفته بود. با این حال، حماس این موضوع را به طور رسمی تایید نکرد.