ترامپ: در لبنان آتشبس میشود و مذاکرات با ایران ادامه دارد
انتشار ۱۴۰۵ خرداد ۱۱, دوشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ خرداد ۱۱, دوشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را "شکننده" میدانند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
نرخ تورم سالانه در ایران از ۵۷درصد عبور کرد
مرکز آمار ایران روز دوشنبه، ۱۱ خرداد، با انتشار آمار و ارقامی، نرخ تورم نقطه به نقطه تا پایان اردیبهشت ماه را ۸۳.۹ درصد اعلام کرد که بیشترین تورم تجربه شده از سال ۱۴۰۰ به این سو است.
منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال گذشته است.
تورم نقطه به نقطه در اردیبهشت امسال در حالی در مرز ۸۴ درصد شدن قرار گرفت که در فروردین ماه این شاخص ۱۰.۴ واحد درصد کمتر و ۷۳.۵ درصد محاسبه شده بود.
تورم سالانه نیز با رسیدن به ۵۷.۵ درصد به رقمی رسید که در تاریخ گزارشدهی مرکز آمار ایران و بانک مرکزی بیسابقه است.
گزارش مرکز آمار ایران همچنین میگوید که نرخ تورم نقطه به نقطه خوراکیها و آشامیدنیها به رقم بیسابقه ۱۲۹.۸ درصد در دهههای اخیر رسید.
سایت خبرآنلاین این افزایش بیسابقه نرخ تورم را مستقیما محصول حذف ارز ترجیحی توصیف کرده است.
به گزارش این سایت آمارهای بالای نرخ تورم از سال ۱۴۰۱ به این سو عمدتاَ حاصل اجرای سیاست شوک درمانی ارزی در دولتهای سیزدهم و چهاردهم بوده است، "این در حالی است که هم در دولت پیش و هم در دولت فعلی، دست اندرکاران وعده کنترل فشارها بر سفرههای مردم را دادند اما در عمل مردم بر اثر اجرای «یک سیاست» در دو دوره، بیشترین فشار معیشتی را تحمل کردند".
حذف ارز ترجیحی گرچه با هدف از بینبردن فساد ناشی از وجود ارز چند نرخی در بازار دنبال شده است، ولی مناسبات نابسامان بینالمللی و معضلات ریشهدار اقتصادی ایران، از فساد سیستماتیک و رانتخوری گرفته تا تسلط اختاپوسی هولدینگهای خصولتی بر اقتصاد کاهش دائم ارزش پول ملی، و بهویژه اثرات تحریمها و پیامدهای دو جنگ اخیر وضعیت معیشتی مردم را به بدترین حالت در یک صد سال اخیر رساندهاند.
در این میان اعطای کالابرگ یک میلیون تومانی در ماه به دهکهای معینی از جامعه تاثیر اندکی در مهار نرخ تورم و بهبود معیشت این اقشار دارد و حالا شماری از اقتصاددانان هشدار میدهند که بیش از ۴۰ میلیون جمعیت ایران به زیر خط فقر کشیده شدهاند.
ترامپ: در لبنان آتشبس میشود و مذاکرات با ایران ادامه دارد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میگوید که "گفتوگوها با جمهوری اسلامی ایران با سرعت زیادی ادامه دارد".
او این اظهارات را در شبکه اجتماعی تروث سوشال (Truth Social) و اندکی پس از پیام قبلیاش مطرح کرد که در آن از دستیابی به یک توافق جدید آتشبس میان اسرائیل و حزبالله خبر داده بود.
ترامپ در این پیام ضمن تایید یک تماس "سازنده" با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در روز دوشنبه، نوشت که در نتیجه این تماس "هیچ نیرویی به بیروت اعزام نخواهد شد؛ و هر نیرویی هم که در مسیر بوده، همین حالا بازگردانده شده است".
او همچنین تصریح کرد که از طریق نمایندگان بلندپایه، با حزبالله نیز "تماس بسیار خوبی" داشته و "آنها پذیرفتند که همه تیراندازیها متوقف شود ، اینکه اسرائیل به آنها حمله نکند و آنها هم به اسرائیل حمله نکنند".
سایت خبری روزنامه اسرائیلی یعودیت آخرونت ( Ynet) از قول یک مقام اسرائیلی تایید کرد که این کشور به درخواست ایالات متحده، حملات برنامهریزیشده خود به بیروت را به تعویق انداخته است. به گفته این منبع، واشنگتن در حال پیشبرد یک ابتکار آتشبس بوده و از اسرائیل خواسته است فعلاً دست نگه دارد.
اعلام ترامپ دائر بر موافقت اسرائیل و حزبالله با توقف درگیریها، تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که تهران از زبان رسانه نزدیک به سپاه (تسنیم) تهدید کرده بود در صورت متوقف نشدن حملات ارتش اسرائیل (IDF) در لبنان، مذاکرات با آمریکا را ترک خواهد کرد.
همزمان فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز در واکنش به گسترش عملیات اسرائیل در لبنان و هشدار تخلیه از سوی ارتش این کشور برای ساکنان حومه جنوبی بیروت، متقابلا به ساکنان مناطق شمالی اسراییل "هشدار" داد که "در صورت عملی شدن تهدیدهای اسرائیل علیه لبنان، برای جلوگیری از آسیب، این مناطق را ترک کنند".
علی عبداللهی، در بیانیه خود با متهمکردن نخستوزیر اسرائیل به "ادامه شرارتها در منطقه"، افزود: «با توجه به نقض مکرر آتشبس توسط اسراییل، در صورت عملی شدن این تهدید، به ساکنان بخشهای شمالی و شهرکهای نظامی در سرزمینهای اشغالی هشدار میدهیم اگر نمیخواهند آسیب ببینند منطقه را ترک کنند.»
به نوشته تایمز اسرائیل، به نظر میرسد این روند رخدادها تلاشهای آمریکا برای جدا نگه داشتن جنگ لبنان از رویارویی خود با ایران را تضعیف میکند. جمهوری اسلامی اصرار داشته است که این دو موضوع به یکدیگر مرتبط هستند؛ زیرا در پی حفاظت از متحد خود، حزبالله، و حفظ نفوذش بر تحولات لبنان است.
"بیاطلاعی" ترامپ از تعلیق مذاکرات؛ جلوگیری از حمله به بیروت
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه، اول ژوئن در مصاحبه با شبکه ان بی سی، در باره برخی خبرهای رسانههای نزدیک به حکومت ایران دائر بر لغو تبادلات پیامهای مذاکراتی برای توافق با تهران، گفت که در این باره گزارشی دریافت نکرده است.
او گفت: «من چنین چیزی نشنیدهام، نمیدانم که آیا صحت دارد یا خیر. اگر اینطور باشد، چیز خوبی خواهد بود ، ما خیلی صحبت کردهایم، شاید بیش از حد.»
ترامپ بعداَ تصریح کرد که "این به آن معنا نیست که ما شروع به بمباران خواهیم کرد. ما فقط سکوت خواهیم کرد. ما محاصره را حفظ میکنیم".
رئیس جمهور آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا چنین اقدامی از سوی ایران پیامدی برای تهران خواهد داشت یا خیر، گفت: «نه! مشکلی نیست. آنها مذاکرهکنندگان بسیار خوبی هستند.»
ترامپ همچنین در پاسخ به این سوال که آیا میتواند منتظر خروج ایران (از مذاکرات) بماند، گفت: «فکر میکنم میتوانم تا هر زمان که بخواهند صبر کنم. آنها دارند ثروت زیادی را از دست میدهند.»
ساعاتی قبل از این اظهارات ترامپ، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نوشت که "کسب اطلاع" کرده است که "با توجه به تداوم جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و با عنایت به اینکه لبنان جزو پیش شرطهای آتشبس بوده است و هم اینک این آتشبس در همه جبههها از جمله لبنان نقض شده است، تیم مذاکرهکننده ایرانی گفتگوها و تبادل متون از طریق میانجی را متوقف میکند".
در ادامه خبر تسنیم گفته میشود که "توقف فوری عملیات تجاوزکارانه و وحشیانه ارتش اسرائیل در غزه و لبنان و ضرورت عقبنشینی کامل از مناطق اشغال شده در لبنان توسط مسئولان و مذاکرهکنندگان ایرانی مورد تاکید قرار گرفته و تا زمانی که نظر ایران و مقاومت در این زمینه تامین نشود، گفتگویی در کار نخواهد بود".
تسنیم همچنین تهدید کرده است که "جبهه مقاومت و ایران عزم خود را برای انسداد کامل تنگه هرمز، و فعال کردن سایر جبههها از جمله تنگه بابالمندب، به منظور تنبیه صهیونیستها و حامیانش در دستور کار قرار دادهاند".
همزمان فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در واکنش به گسترش عملیات اسرائیل در لبنان و هشدار تخلیه از سوی ارتش این کشور برای ساکنان حومه جنوبی بیروت، به ساکنان مناطق شمالی اسراییل هشدار داد که "در صورت عملی شدن تهدیدهای اسراییل علیه لبنان، برای جلوگیری از آسیب، این مناطق را ترک کنند".
علی عبداللهی، در بیانیه خود با متهمکردن نخستوزیر اسرائیل به "ادامه شرارتها در منطقه"، افزود: «با توجه به نقض مکرر آتشبس توسط اسراییل، در صورت عملی شدن این تهدید، به ساکنان بخشهای شمالی و شهرکهای نظامی در سرزمینهای اشغالی هشدار میدهیم اگر نمیخواهند آسیب ببینند منطقه را ترک کنند.»
نگرانی ایران از تشدید حملات در لبنان
در همین حال خبرگزاریهای ایران از تماسهای تلفنی جداگانه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی با محمد اسحقدار، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان و مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان خبر دادهاند. گفته میشود که در این گفتوگوها "در خصوص تحولات منطقهای و روندهای مرتبط با آتشبس رایزنی شده است".
عراقچی در این تماسها "نگرانی خود را درباره تحولات اخیر، نقض آتشبس در لبنان از سوی رژیم اسرائیل و حمله احتمالی به بیروت ابراز کرده است".
این در حالی است که شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل از تماس تلفنی ترامپ، رئیس دولت جمهور آمریکا و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل خبر داده است. اسرائیل به شدت نسبت به هرگونه توافقی که ایران را به لحاظ اتمی در وضعیت صفر قرار ندهد و برای توان موشکی این کشور و ارتباطات جمهوری اسلامی با نیروهای همسوی خود در منطقه محدودیت قائل نشود به شدت مخالف است.
در این میان شبکه کان اسرائیل اعلام کرده است که "حمله ارتش اسرائیل به حومه جنوبی (بیروت) به دنبال دخالت آمریکا به تعویق افتاده است".
ترامپ نیز اندکی بعد از مصاحبه با ان بی سی در پیامی در شبکه شخصی خود، سوشیال تروث، ضمن تایید تماس "سازنده" با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نوشت که در نتیجه این تماس "هیچ نیرویی به بیروت اعزام نخواهد شد؛ و هر نیرویی هم که در مسیر بوده، همین حالا بازگردانده شده است".
او همچنین تصریح کرد که از طریق نمایندگان بلندپایه، با حزبالله نیز "تماس بسیار خوبی" داشته و "آنها پذیرفتند که همه تیراندازیها متوقف شود ، اینکه اسرائیل به آنها حمله نکند و آنها هم به اسرائیل حمله نکنند".
ارتش اسرائیل: یک فرمانده حماس پزشک بیهوشی بود
ارتش اسرائیل روز دوشنبه، اول ژوئن اعلام کرد پزشکی که در بمباران روز شنبه گذشته در دیرالبلح در مرکز نوار غزه جان خود را از دست داد، در واقع در یک جایگاه مهم در شاخه نظامی جنبش مقاومت اسلامی (حماس) داشته است.
نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) فرد کشتهشده را «جمال ابوعون» معرفی کردهاند؛ کسی که رئیس بخش بیهوشی در بیمارستان یافا بوده است. ارتش اسرائیل او را "تروریست" و "فرمانده دستهای از شاخه نظامی حماس، یعنی گردانهای عزالدین قسام" توصیف کرده است.
در بیانیه ارتش آمده است: «او نیروهای حماس را هدایت میکرد و در طراحی و پیشبرد عملیات علیه نیروهای ارتش اسرائیل و دولت اسرائیل نقش داشت. همچنین در دوره اخیر در تلاشهای حماس برای تثبیت، بازسازی و تقویت توان خود مشارکت داشته است؛ اقدامی که نقض توافق آتشبس محسوب میشود.»
بر اساس این بیانیه، این پزشک هدف یک "حمله هدفمند" از سوی ارتش اسرائیل بوده و فعالیتهای او نمونهای دیگر از "استفاده ابزاری حماس از موقعیتهای غیرنظامی برای پیشبرد فعالیتهای نظامی" عنوان شده است.
گزارشها میگویند ابوعون در حمله به یک ایست بازرسی پلیس داخلی حماس کشته شد؛ حملهای که در آن سه نفر دیگر نیز زخمی شدند.
در همین حال، آخرین آمار منتشرشده از سوی وزارت بهداشت غزه نشان میدهد از زمان آتشبس در غزه در ماه اکتبر تاکنون ۹۲۲ نفر کشته و ۲٬۸۱۱ نفر زخمی شدهاند. همچنین مجموع تلفات از آغاز جنگ تاکنون به ۷۲٬۹۳۸ کشته و ۱۷۲٬۹۱۹ زخمی رسیده است.
این وزارتخانه که تحت کنترل گروه تروریستی حماس است، همچنین اعلام کرده از زمان اجرای آتشبس در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون ۹۳۲ کشته و ۲٬۸۵۹ زخمی ثبت شده است. در ۲۴ ساعت گذشته نیز دو نفر کشته و ۴۰ نفر زخمی شدهاند.
در ادامه گزارش آمده است از زمان آغاز حمله نظامی اسرائیل پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که حدود ۱۲۰۰ کشته و نزدیک به ۲۵۰ گروگان برجای گذاشت (بر اساس آمار رسمی اسرائیل)، تاکنون ۷۲۹۴۱ کشته و ۱۷۲۹۶۷ زخمی در غزه ثبت شده است.
علاوه بر سازمان ملل مقامهای اسرائیل نیز آمار حماس را نزدیک به واقعیت اعلام کردهاند.
ژاپن از ایران خواست برای حصول توافق با آمریکا "حداکثر انعطافپذیری" را نشان دهد
تاکایچی سانائه، نخستوزیر ژاپن، از مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران خواسته است تا هرچه سریعتر با ایالات متحده به توافق برسد و شرایط را برای عبور و مرور آزادانه کشتیها در تنگه هرمز فراهم کند.
به گزارش خبرگزاری ژاپنی کیودو، تاکایچی دوشنبهشب به مدت ۱۵ دقیقه به صورت تلفنی با پزشکیان گفتوگو کرد.
او ضمن تأکید بر این موضع که "تنشزدایی از طریق گفتگو از بالاترین اهمیت برخوردار است" ابراز امیدواری کرده است که "تهران به نشان دادن حداکثر انعطافپذیری ادامه داده و با واشنگتن به یک توافق نهایی دست یابد".
وی بار دیگر خواستار عبور آزادانه و امن کشتیهای همه کشورها، از جمله ژاپن و سایر کشورهای آسیایی، در سریعترین زمان ممکن از تنگه هرمز شد.
دومقام توافق کردند که در تماس نزدیک با یکدیگر در گفتوگو باقی بمانند. این گفتوگوی تلفنی، اولین گفتوگوی آنها در حدود یک ماه گذشته بود؛ آخرین آنها در تاریخ ۳۰ آوریل انجام شده بود.
تاکایچی پس از این گفتوگوها اعلام کرد که بار دیگر موضع اصولی ژاپن را به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، منتقل کرده است. وی افزود که همچنین بر هماهنگی با رهبران سایر کشورها از جمله کره جنوبی و فیلیپین در جهت کاهش تنشها در منطقه تأکید کرده است. او گفت که به تلاشهای دیپلماتیک فعالانه خود ادامه خواهد داد.
روایت ایران از گفتوگوی پزشکیان و تاکایچی سانائه در رسانهای ایران بازتاب یافته است.
پزشکیان: دیپلماسی موثرترین راهکار
بنا بر این روایت، پزشکیان از باور "جمهوری اسلامی ایران به دیپلماسی به عنوان "مؤثرترین راهکار برای حل مسائل" یاد کرده و آمریکا را به "عدول از تعهدات خود و همچنین اقدامات بیثباتکننده" اسرائیل متهم کرده که به گفته او "روندهای دیپلماتیک را با چالش مواجه کردهاند".
پزشکیان همچنین با اشاره به تحولات منطقه، نقض مکرر آتشبس در لبنان، تداوم آوارگی شهروندان لبنانی و حمایتهای سیاسی و نظامی آمریکا از اقدامات رژیم صهیونیستی را نگرانکننده توصیف کرد و خواستار ایفای مسئولیت مؤثر جامعه جهانی در توقف این روند شد.
پزشکیان در ادامه "با تأکید بر اهمیت امنیت و آزادی کشتیرانی در آبراههای بینالمللی" گفته است که "جمهوری اسلامی ایران آمادگی کامل برای تسهیل عبور و مرور دریایی را دارد... و تهران موضوع تردد کشتیهای مرتبط با ژاپن را با جدیت پیگیری خواهد کرد و تلاش خواهد شد که مسیر عبور کشتیهای ژاپنی بدون مشکل و با سهولت بیشتری فراهم شود.
پزشکیان در ادامه ابراز امیدوار کرده است که "با بازگشت شرایط عادی، زمینه بهرهگیری از توانمندیهای فنی و مهندسی ژاپن در پروژههای بازسازی و توسعه پالایشگاهها، بنادر و زیرساختهای اقتصادی آسیب دیده ایران بیش از پیش فراهم شود".
او در ادامه خواستار مساعدت دولت ژاپن برای تسهیل بهرهبرداری از منابع مالی و داراییهای ایران در ژاپن بهمنظور تأمین کالاهای اساسی، تجهیزات پزشکی و دارو شد.
ژاپن حدود ۹۵ درصد از نفت خود را از خاورمیانه وارد میکند که بیشتر آن از تنگه هرمز عبور می کند؛ از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بیش از ۴۰ کشتی ژاپنی در این سوی تنگه منتظر اجازه نیروهای نظامی تهران برای عبور بودهاند.
مینورو کیهارا دبیر ارشد کابینه ژاپن پس از برقراری آتشبس میان ایران و آمریکا، اعلام کرده بود که کاهش تنش واقعی در خاورمیانه از اهمیت بالایی برخوردار است و توکیو انتظار دارد که به زودی از طریق تلاشهای دیپلماتیک، "توافق نهایی" حاصل شود.
خبرگزاری نزدیک به سپاه: به دلیل تشدید حملات اسرائیل در لبنان تبادل متنهای توافق با آمریکا متوقف شده است
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، که منبع "کسب اطلاع" این خبرگزاری است، نوشته که "با توجه به تداوم جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و با عنایت به اینکه لبنان جزو پیش شرطهای آتشبس بوده است و هم اینک این آتشبس در همه جبههها از جمله لبنان نقض شده است، تیم مذاکرهکننده ایرانی گفتگوها و تبادل متون از طریق میانجی را متوقف میکند".
در ادامه خبر تسنیم گفته میشود که "توقف فوری عملیات تجاوزکارانه و وحشیانه ارتش اسرائیل در غزه و لبنان و ضرورت عقبنشینی کامل از مناطق اشغال شده در لبنان توسط مسئولان و مذاکرهکنندگان ایرانی مورد تاکید قرار گرفته و تا زمانی که نظر ایران و مقاومت در این زمینه تامین نشود، گفتگویی در کار نخواهد بود".
تسنیم همچنین تهدید کرده است که "جبهه مقاومت و ایران عزم خود را برای انسداد کامل تنگه هرمز، و فعال کردن سایر جبههها از جمله تنگه بابالمندب، به منظور تنبیه صهیونیستها و حامیانش در دستور کار قرار دادهاند".
منابع دیگر این خبر تهدیدآمیز تسنیم را تأیید نکردهاند.
پایان جنگ در لبنان یکی از شروط ایران برای تفاهم
روز دوشنبه، مقامهای مختلف جمهوری اسلامی، از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عباس عراقچی، وزیر خارجه در پیامهایی جداگانه در شبکه ایکس، نسبت به"پیامدهای گسترش جنگ در لبنان" هشدار دادند و آن را "نقض آتشبس میان آمریکا و ایران" توصیف کردند. آنها در باره جزئیات این "پیامدها" توضیحی ندادند.
همزمان سعید آجرلو، عضو تیم رسانهای هیأت مذاکرهکننده ایران در گفتوگو با خبرگزاری فارس، با اشاره به آخرین تحولات مذاکرات، از "بررسی پیشنهاد مکتوب جدید آمریکا در نهادهای عالی تصمیم ساز کشور خبر داد" او گفت که هنوز پاسخی به این پیشنهاد داده نشده است.
آجرلو با اشاره به دریافت متن جدید از سوی آمریکا از طریق واسطهها، گفت: «پیشنهاد ارسالی جدید آمریکا در کمیته ۶ نفره و شورای عالی امنیت ملی در حال بررسی است. از طریق میانجیها متنی به ایران ارسال شده ولی هنوز پاسخی به پیشنهاد جدید آمریکا نداده ایم.»
او احتمال تغییرات بیشتر در متن مورد مبادله از سوی آمریکا را منتفی نشمرد و در ادامه افزود که "ما به دلیل اینکه نگرانی هایی داریم هنوز پاسخی به متن جدید آمریکا ارسال نکردیم و باید نگرانی های ما رفع شود تا بتواند عوایدی از مذاکرات نصیب ما شود".
آجرلو توضیحی در باره این نگرانیها نداده است، ولی جمهوری اسلامی هم در باره مدیریت تنگه هرمز، هم در باره مدت توقف غنیسازی اورانیوم و نیز خروج اورانیوم ۶۰درصد غنیشد، تضمینهایی برای درنگرفتن مجدد جنگ اصرار و مصون ماندن نیروهای نیابتیاش از حمله، ملاحظاتی دارد که با دیدگاههای آمریکا همساز نیست.
دستور نتانیاهو برای حمله ارتش اسرائیل به حومه جنوبی بیروت
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز دوشنبه دستور حمله به حومه جنوبی بیروت، که تحت کنترل حزبالله است، را صادر کرد. این اقدام نشانهای از تشدید بیشتر جنگی است که تلاشهای میانجیگری برای حلوفصل مناقشه میان آمریکا و ایران را پیچیدهتر کرده است.
پس از هشدار اسرائیل، مردم شروع به ترک حومه جنوبی بیروت، معروف به ضاحیه، کردند. این تازهترین موج آوارگی در درگیریای است که تاکنون بیش از یک میلیون نفر را در لبنان از خانههایشان رانده است.
نتانیاهو در یک پیام ویدئویی گفت: «وضعیتی را نخواهیم پذیرفت که حزبالله به شهرها و شهروندان ما حمله کند، اما مقرهای تروریستی آن در بیروت، در ضاحیه، از حملات مصون بماند.»
او همچنین گفت که اسرائیل به گسترش عملیات زمینی خود در لبنان ادامه میدهد. نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان منطقهای را که خود "منطقه امنیتی" مینامند ایجاد کردهاند و میگویند هدفشان محافظت از شمال اسرائیل در برابر حملات حزبالله است.
همزمان با پیام ویدئویی، دفتر بنیامین نتانیاهو اعلام کرد که او و یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، به ارتش این کشور دستور دادهاند که به "اهداف تروریستی" در حومه جنوبی بیروت حمله کند.
در بیانیه دفتر نتانیاهو آمده است که این دستور در پی "نقضهای مکرر آتشبس" از سوی حزبالله و همچنین "حملات علیه شهرها و شهروندان ما" صادر شده است.
این دستور پس از تشدید درگیریها در جنوب لبنان طی آخر هفته صادر شد؛ جایی که نیروهای اسرائیلی موفق به تصرف قلعه بوفور، دژی تاریخی با قدمتی حدود ۹۰۰ سال، شدند.
حمایت حزبالله از ایران
حزبالله که در سال ۱۹۸۲ با حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران تأسیس شد، اعلام کرد که نیروهایش ساعت یک بامداد دوشنبه چند موشک به سوی زیرساختهای نظامی اسرائیل در شهر طبریه شلیک کردهاند. این گروه همچنین گفت که این حملات و سایر عملیاتهایش پاسخی به نقض آتشبس از سوی اسرائیل بوده است.
یسرائیل کاتس نیز هشدار داد: «اگر در شمال اسرائیل آرامش وجود نداشته باشد، در بیروت نیز آرامشی وجود نخواهد داشت.»
مقامهای لبنانی میگویند از دوم مارس، زمانی که حزبالله در حمایت از ایران و در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، به سوی اسرائیل آتش گشود، بیش از ۳۴۰۰ نفر در لبنان در نتیجه حملات اسرائیل کشته شدهاند.
در مقابل، اسرائیل اعلام کرده است که در همین بازه زمانی، ۲۴ سرباز و ۴ غیرنظامی اسرائیلی جان خود را از دست دادهاند.
اسرائیل در هفتههای نخست جنگ، حومه جنوبی بیروت را به شدت بمباران کرده بود. با این حال، از زمان اعلام آتشبس لبنان توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ۱۶ آوریل، تنها دو بار این منطقه را هدف حمله قرار داده است؛ هرچند درگیریها در جنوب لبنان همچنان ادامه داشتهاند.
این درگیریها در ۲ مارس آغاز شد؛ زمانی که حزبالله در حمایت از ایران، که تحت حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفته بود، به سوی اسرائیل آتش گشود.
در همین حال، مقامهای جمهوری اسلامی از وزیر خارجه گرفته تا رئیس مجلس به آمریکا و اسرائیل نسبت به پیامدهای گسترش جنگ هشدار دادهاند و نقض آتشبس را مانع حصول توافق با آمریکا خواندهاند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد که حملات اسرائیل در لبنان از جمله عواملی است که روند دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ میان آمریکا و ایران را به تأخیر انداخته است. او بار دیگر تأکید کرد که برقراری آتشبس در لبنان بخشی جداییناپذیر از هرگونه توافق احتمالی است.
وزیر خارجه بریتانیا خواستار پایان تشدید تنشها در لبنان شد
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، خواستار توقف حملات اسرائیل در لبنان شده است.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که این تشدید درگیریها باعث کشته و آواره شدن غیرنظامیان، تخریب زیرساختها و محدود شدن فضای دیپلماسی شده است.
کوپر در عین حال تأکید کرد که حزبالله نیز باید حملات خود علیه اسرائیل را متوقف کرده و خلع سلاح شود.
به گفته او، همه طرفهای درگیر باید به آتشبس احترام بگذارند و با جدیت وارد مذاکرات شوند.
ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تشدید درگیریها در لبنان؛ لغو سفر وزیر آلمان به دلایل امنیتی
وزیر خارجه آلمان با صدور بیانیهای پیشروی بیشتر ارتش اسرائیل در جنوب لبنان را "موجب نگرانی جدی" توصیف کرد. او با اشاره به این که عملیات اسرائیل واکنشی به حملات مداوم حزبالله به شمال اسرائیل است؛ خواهان آن شد که این حملات هرچه زودتر متوقف شوند.
یوهان وادهفول از همه طرفهای درگیر در این مناقشه بهطور فوری خواسته است که تمامی اقدامات خصمانه را متوقف کرده و به آتشبس مورد توافق بازگردند.
رئیس دستگاه دیپلماسی آلمان ابراز نگرانی کرد که هرگونه تشدید بیشتر تنشها میتواند وضعیت از پیش بحرانی را وخیمتر کند و موجهای جدیدی از آوارگی در داخل لبنان به راه بیاندازد.
وادهفول در ادامه بیانیه خود، ضمن تاکید بر "نگرانیها و منافع امنیتی مشروع" اسرائیل، میگوید: «اما زمانی که غیرنظامیان بهای تشدید درگیریهای نظامی را میپردازند و بخشهایی از لبنان بهطور دائمی غیرقابل سکونت میشوند، این امر در بلندمدت امنیت بیشتری برای اسرائیل به همراه نخواهد داشت.»
او از اسرائیل خواسته است که در اقدامات خود علیه حزبالله باید از غیرنظامیان و همچنین زیرساختهای غیرنظامی محافظت کند.
از نظر وزیر خارجه آلمان "کلید ثبات لبنان، تقویت دولت لبنان است" امری که شامل "اقدام قاطع دولت لبنان علیه حزبالله و اعمال انحصاری حق استفاده از زور توسط این دولت در سراسر قلمرو کشور میشود".
وادهفول مذاکرات مستقیم میان دولتهای لبنان و اسرائیل در واشنگتن را "یک گام تاریخی" توصیف کرده و آن را "راه درست و موفقیتآمیز در راستای یک راهحل دیپلماتیک پایدار برای حفاظت از غیرنظامیان در هر دو سوی "خط آبی" (مرز تعیینشده میان لبنان و اسرائیل)و حصول صلحی پایدار میداند.
وادهفول در انتهای بیانیه خود زنهار میدهد که "حزبالله نباید این روند صلح را بیش از این تضعیف کند".
لغو سفر وزیر توسعه آلمان به لنبان
در همین حال منابع خبری از لغو سفر وزیر توسعه آلمان به لبنان به دلیل وخامت اوضاع امنیتی خبردادهاند.
ریم آلابالی رادوان، وزیر توسعه امور اقتصادی و همکاریهای بینالمللی آلمان (از حزب SPD)، سفر خود به لبنان را که برای امروز برنامهریزی شده بود، به دلایل امنیتی لغو کرد.
بر اساس اطلاعات رادیو سراسری آلمان (دویچلندفونک) هواپیمای رادوان پس از یک توقف کوتاه برای سوختگیری در قبرس، به برلین بازخواهد گشت. علت این تصمیم، تشدید ناگهانی و حاد اوضاع امنیتی منطقه اعلام شده است. صبح امروز، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داد تا اهدافی را در ضاحیه جنوبی بیروت (پایتخت لبنان) نیز مورد حمله قرار دهند.
ارتش اسرائیل در روزهای گذشته پیشروی خود را در جنوب لبنان به سمت شمال ادامه داده است. بنا بر اعلام مقامات لبنانی، از ابتدای ماه مارس تاکنون بیش از ۲,۰۰۰ نفر در پی حملات اسرائیل کشته و بیش از یک میلیون نفر نیز آواره شدهاند. شمار قربانیان نظامی و غیرنظامی اسرائیل نیز به ۲۴ نفر میرسد.
طرح روبیو برای کاهش تنش در لبنان ناکام ماند
منابع سیاسی به پورتال خبری آمریکایی آکسیوس گفتهاند که درست در زمانی که اسرائیل در حال گسترش حمله زمینی خود است و انتظار چراغ سبز آمریکا برای انجام حملات گسترده به اهداف حزبالله در ضاحیه جنوبی بیروت را دارد، آخرین تلاش ایالات متحده برای برقراری آتشبس در لبنان شکست خورده است.
ایالات متحده هفتههاست که به عنوان بخشی از یک تلاش گستردهتر برای کاهش تنش، از اسرائیل خواسته بود از حمله به بیروت و ضاحیه جنوبی آن خودداری کند؛ اما یک مقام آمریکایی اشاره کرد که ممکن است این موضع تعدیل شود. این مقام به آکسیوس گفت: «ایالات متحده انتظار ندارد که اسرائیل حملات مداوم یک سازمان تروریستی به شهروندانش را تحمل کند.»
تلاش دولت ترامپ برای کاهش تنش در لبنان تا حدودی ناشی از تمایل آن به دستیابی به یک توافق با ایران بوده است. یادداشت تفاهمی که ایالات متحده و ایران در حال مذاکره درباره آن هستند، شامل پایان دادن به درگیریها در لبنان نیز میشود. با این حال، هماکنون درگیریها در حال گسترش است و به نظر میرسد احتمال دارد از کنترل خارج شود.
یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، طی ۴۸ ساعت گذشته با جوزف عون، رئیسجمهور لبنان و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفتوگو کرده است تا یک ابتکار عمل جدید برای آتشبس را پیش ببرد. یک مقام لبنانی نیز تایید کرد که روبیو این طرح را با عون مطرح کرده است.
ایده اصلی طرح این است که حزبالله حملات موشکی و پهپادی خود علیه اسرائیل را متوقف کند و در مقابل، اسرائیل از تشدید تنش و حمله در بیروت خودداری ورزد.
به گفته این مقام آمریکایی، عون از این طرح حمایت کرده و از نبيه بری، رئیس مجلس لبنان، رهبر جنش امل و متحد حزبالله، خواسته است به حزبالله فشار بیاورد تا حملات خود به داخل اسرائیل را متوقف کند.
اما مقام آمریکایی مدعی شد که بری پاسخی "مبهم و ناامیدکننده" داده و پیشنهاد کرده است که این اسرائیل است که باید ابتدا شلیک را متوقف کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و مارکو روبیو در دو ماه گذشته چندین آتشبس میان اسرائیل و لبنان اعلام کردهاند، اما این توافقات بیشتر روی کاغذ وجود داشته و هم اسرائیل و هم حزبالله آنها را نقض کردهاند.
تلاش اخیر روبیو برای آتشبس در بستر مذاکرات جاری میان اسرائیل و لبنان صورت میگیرد که هنوز به پیشرفت چشمگیری منجر نشده است. با این حال، روز جمعه، افسران نظامی اسرائیلی و لبنانی در پنتاگون دیدار کردند تا درباره مواردی همچون آتشبس احتمالی، عقبنشینی نیروهای اسرائیلی، خلع سلاح حزبالله و استقرار نیروهای مسلح لبنان در جنوب این کشور گفتوگو کنند.
تهدیدات ایران علیه آمریکا و اسرائیل در ارتباط با "نقض آتشبس"
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و سرپرست هیات مذاکرهکننده ایران با آمریکا در پست جدیدی در شبکه ایکس اسرائیل را تهدید کرد که "هزینه جنایات در لبنان را پرداخت خواهد کرد".
او "اعمال محاصرهٔ دریایی (علیه ایران) و تشدید جنایات جنگی در لبنان توسط اسرائیل" را "شواهد روشن عدم پایبندی آمریکا به آتش بس" توصیف کرد.
در آتش بسی که پس از جنگ ۴۰ روزه میان ایران و آمریکا برقرار شد، خاموششدن سلاحها در لبنان هم مورد بحث بود، اما اسرائیل و حزبالله به این تفاهم پایبند نماندهاند و حملات متقابل ادامه یافته است. ایران محاصره دریایی سواحل خود از سوی آمریکا را نیز که در واکنش به بستن تنگه هرمز صورت گرفته، نقض مفاد آتشبس میداند.
قالیباف با اشاره به اینکه "هر انتخابی، هزینهای دارد و صورتحساب آن هم از راه میرسد"، نوشت: «همه چیز در نهایت سر جای خودش قرار خواهد گرفت.» او توضیح بیشتری در این باره نداد.
همزمان عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز در پستی در شبکه ایکس با عنوان "برای توجه فوری"، با بیان این که "آتشبس میان ایران و ایالات متحده، بدون هیچ ابهامی، آتشبسی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، محسوب میشود"، نقض آن در هر یک از جبههها را "به منزله نقض آن در تمامی جبههها" اعلام کرد.
او ایالات متحده و اسرائیل را مسئول پیامدهای هرگونه نقض آتش بس دانست، ولی معلوم نکرد که این "پیامدها" چه خواهند بود.
علاوه بر تداوم تبادل آتش در لبنان میان اسرائیل و حزبالله، در منطقه خلیج فارس و دریای عمان نیز آتشبس میان ایران و آمریکا شکننده است و درگیریهای پراکنده میان دو طرف گاه و بیگاه جریان دارد.
وزیر دفاع اسرائیل: تا حملات حزبالله متوقف نشود، در بیروت آرامشی نخواهد بود
وزیر دفاع اسرائیل روز دوشنبه گفت اگر حملات حزبالله ادامه یابد، "در بیروت نیز آرامشی وجود نخواهد داشت". او تأکید کرد که اسرائیل قصد دارد منطقهای تحت کنترل نظامی خود در محدوده رود لیتانی در جنوب لبنان ایجاد کند.
در بیانیهای که از سوی یسرائیل کاتس منتشر شد، آمده است: «ضاحیه در بیروت هیچ تفاوتی با شهرکهای شمال اسرائیل ندارد؛ اگر در شمال آرامش نباشد، در بیروت نیز آرامش نخواهد بود.»
"ضاحیه" در حومه جنوبی بیروت و یکی از پایگاههای اصلی حزبالله است؛ منطقهای که وزیر دفاع اسرائیل پیشتر در همان روز دستور حمله به آن را صادر کرده بود.
بیانیه کاتس میافزاید: «در عین حال، ارتش اسرائیل به عملیات آتشباری و مانورهای نظامی علیه نیروها و زیرساختهای حزبالله در لبنان ادامه میدهد تا تهدیدها را از نیروهای ارتش اسرائیل و ساکنان اسرائیل دور کند و منطقه لیتانی را به منطقهای تحت کنترل امنیتی ارتش اسرائیل، عاری از سلاح و نیروهای تروریستی، تبدیل کند.»
نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نیز وعده داده است که عملیات نظامی در لبنان را گسترش خواهد داد. او روز جمعه اعلام کرد که بخش بزرگی از جنوب لبنان، با وجود آتشبس، اکنون "منطقه جنگی" محسوب میشود.
پس از اجرایی شدن آتشبس در ۱۷ آوریل، اسرائیل خطی موسوم به "خط زرد" را در داخل خاک لبنان و در فاصله حدود ۱۲ کیلومتری از مرز شمالی خود ایجاد کرد.
در مقابل، رئیسجمهور لبنان، ژوزف عون، روز دوشنبه گفت که کشورش با "تجاوز وحشیانه و محکومکردنی اسرائیل" روبهرو است.
اسرائیل و حزبالله بهطور مکرر یکدیگر را به نقض مفاد آتشبس متهم میکنند.
سپاه پاسداران از عبور ۱۵ کشتی از تنگه هرمز خبر داد
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه روز دوشنبه با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته ۱۵ فروند کشتی، از جمله ۴ نفتکش، از تنگه هرمزعبور کردهاند. طبق این اطلاعیه، عبور این کشتیها "پس از کسب مجوز با هماهنگی و تأمین امنیت نیروی دریایی سپاه" صورت گرفته است.
خبرگزاری بلومبرگ اخیرا در گزارشی با استناد به دادههای کشتیرانی نوشته بود از میان ۱۰۹ کشتی بزرگ با ظرفیت حمل ۷۰۰ هزار بشکه یا بیشتر که پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و بسته شدن تنگه هرمز، گرفتار شده بودند تا کنون ۲۹ کشتی موفق به گذر از این آبراه شدهاند.
دستکم دو مالک کشتی که مایل به افشای نام خود نبودند، گفته بودند با نیروهای نظامی آمریکا در تماس بودهاند و این نیروها به آنها درباره بهترین روش عبور از تنگه هرمز مشاوره دادهاند.
مدیرعامل شرکت "شورون" روز جمعه به تلویزیون بلومبرگ گفته بود که برخی از کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند، اخیراً هدف حمله قرار گرفتهاند. طبق این گزارش چند تن از فعالان بازار کشتیرانی اظهار داشتهاند که برخی از کشتیهایی که از این مسیر عبور کردهاند متعلق به شرکتهایی هستند که از زمان آغاز جنگ تاکنون از تنگه عبور نکرده بودند.
توقیف اموال ۱۸ تن در استان سمنان به اتهام "همکاری با دشمن"
رییس کل دادگستری استان سمنان از توقیف داراییهای ۱۸ شهروند به اتهام "همکاری با دشمن" خبر داد.
رسانههای داخلی روز دوشنبه ۱۱ خرداد به نقل از محمدصادق اکبری گزارش دادند تا کنون داراییهای منقول و غیرمنقول و همچنین حسابهای بانکی ۴۰ نفر در این استان به اتهام "همکاری با سرویسهای جاسوسی آمریکا و اسرائیل" توقیف شده است.
پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در روز نهم اسفند سال گذشته، قوه قضائیه جمهوری اسلامی اموال صدها شهروند ایرانی از جمله هنرمندان، ورزشکاران، روزنامهنگاران منتقد را به اتهام "همکاری با دشمن"، "حمایت از جنگ"، "ارسال فیلم و عکس" برای شبکههای خبری خارج از کشور و نیز شرکت در تجمعات اعتراضی علیه حکومت در خارج از کشور توقیف کرده است.
علی فاضلی دادستان عمومی و انقلاب شهرستان اهر، واقع در استان آذربایجان شرقی، در یادداشتی که روز دوشنبه در سایت میزان، خبرگزاری وابسته به قوه قضائیه منتشر شد، نوشت که این مجازات "شامل کل اموال فرد است و تنها به اموال ناشی از جرم محدود نمیشود". او تهدید کرد که ایرانیان مقیم خارج "که با دشمن همکاری کنند"، حتی بدون حضور فیزیکی در ایران، مشمول توقیف اموال خواهند شد.
برخی از حقوقدانان مستقل بر این باورند که هرچند قوانین ایران در بعضی جرائم امنیتی یا موارد مربوط به اموال حاصل از ارتکاب جرم، امکان توقیف یا مصادره داراییها را پیشبینی کرده، اما ضبط تمامی اموال افراد صرفاً بر پایه اتهام "همکاری با دشمن" با چالشهای حقوقی جدی مواجه است.
وکلای دادگستری تاکید دارند که این احکام غالباً بدون طی کردن روند قانونی دادرسی عادلانه، حق دفاع متهم، و اطلاعرسانی قبلی صادر و اجرا میشوند.
جوزف عون: لبنان با تجاوز وحشیانه اسرائیل روبروست
همزمان با تشدید حملات اسرائیل علیه حزبالله و تصرف قلعه تاریخی و راهبری "بوفور" در جنوب لبنان، جوزف عون اعلام کرد کشورش با "تجاوز وحشیانه و سزاوار سرزنش" از سوی اسرائیل روبروست. رئیس جمهور لبنان با انتشار پیامی در شبکه ایکس این حمله را محکوم کرد و متعهد شد که برای "پایان دادن به رنج مردم لبنان به ویژه ساکنان جنوب" تلاش کند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است روز دوشنبه، اول ژوئن (۱۱ خرداد) نشستی اضطراری درباره لبنان برگزار کند. این امر در حالی است که بنیامین نتانیاهو و یسرائیل کاتس، نخستوزیر و وزیر دفاع اسرائیل، از آغاز مجدد حملات به منطقه ضاحیه بیروت خبر دادهاند. این منطقه عمدتا شیعهنشین که در حومه جنوبی پایتخت لبنان واقع شده، از پایگاههای مهم نیروهای حزبالله به شمار میرود.
نتانیاهو روز یکشنبه تصرف قلعه بوفور را نشانه "تغییری چشمگیر" در روند درگیریها در لبنان خوانده بود.
گروه شبهنظامی حزبالله که از سوی جمهوری اسلامی حمایت میشود، روزانه شمال اسرائیل و نیروهای اسرائیلی مستقر در جنوب لبنان را هدف حملات خود قرار میدهد. همزمان ارتش اسرائیل نیز به حملات علیه این گروه در جنوب لبنان ادامه میدهد.
آتشبسی که اواسط ماه آوریل میان لبنان و اسرائیل برقرار شد، اکنون تا حد زیادی از هم فروپاشیده است، با این حال اسرائیل تا کنون به درخواست دولت آمریکا عمدتاً از حمله به بیروت خودداری کرده است و حزبالله نیز حملات خود را عمدتاً به مناطق شمالی اسرائیل محدود کرده است.
یک مقام ارشد آمریکایی روز یکشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا با جوزف عون و بنیامین نتانیاهو درباره مذاکرات دیپلماتیک جاری گفتوگو و تأکید کرده است که حزبالله باید نخستین طرفی باشد که حملات خود را متوقف میکند.
این مقام که نخواسته بود نامش فاش شود افزوده بود: «برای پیشبرد این مذاکرات، ایالات متحده یک ترتیب مشخص را پیشنهاد داد و آن اینکه حزبالله باید تمام حملات به اسرائیل را متوقف کند و در مقابل، اسرائیل از تشدید درگیری در بیروت خودداری خواهد کرد.»
به نوشته خبرگزاری فرانسه، هیئتهای نظامی از لبنان و اسرائیل روز جمعه در واشنگتن گفتوگوهای امنیتی برگزار کردند و قرار است هفته آینده مذاکرات بیشتری با میانجیگری آمریکا انجام شود.