ترامپ: توافق با ایران خوب و مناسب خواهد بود
انتشار ۱۴۰۵ خرداد ۴, دوشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ خرداد ۴, دوشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
در این بین، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا با میانجیگری پاکستان نیز بینتیجه پایان یافت.
در هفتههای گذشته تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز بالا گرفته است. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که بویژه بهدلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان تهران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامیده است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را "شکننده" میدانند.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
تهدید ایران به شکستن محاصره دریایی تنگه هرمز و خروج از انپیتی
محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنهای، روز یکشنبه سوم خرداد (۲۴ مه) گفت که مدیریت تنگه هرمز "حق قانونی" تهران برای تضمین امنیت ملی است. او مدعی شد: «مدیریت ایران بر تنگه هرمز به ۵۰ سال ناامنی در خلیج فارس پایان میدهد.»
رضایی، که تحت تحریمهای ایالات متحده قرار دارد، همچنین گفت که ایران "دلایل محکمی" برای حفظ کنترل تنگه دارد و ادعا کرد که هدف تهران جلوگیری از تبدیل شدن خلیج فارس به مرکزی برای استقرار نظامی و بیثباتی است.
اظهارات محسن رضایی روز یکشنبه توسط خبرگزاری مهر، نزدیک به سپاه پاسداران، منتشر شد.
در همین حال، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتم الانبیاء، هشدار داد که اگر تنگه هرمز مورد حمله قرار گیرد، نیروهای نظامی جمهوری اسلامی محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده را خواهند شکست.
ذوالفقاری همچنین تهدید به "خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای" کرد. او گفت: «اگر دشمن به تنگه هرمز حمله کند، ما محاصره دریایی را خواهیم شکست و ممکن است از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج شویم.»
نعیم قاسم: خلع سلاح به معنای نابودی است و ما نمیتوانیم آن را بپذیریم
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در یک سخنرانی به مناسبت "روز مقاومت و آزادسازی" که یادآور عقبنشینی نیروهای ارتش اسرائیل از اشغال جنوب لبنان در ۲۵ مه ۲۰۰۰ است، درخواست خلع سلاح این گروه را محکوم کرد.
او گفت: «چیزی به نام انحصار سلاح یا خلع سلاح حزبالله وجود ندارد.»
قاسم همچنین افزود، خلع سلاح حزبالله "توان دفاعی لبنان و توان مقاومت و مردم آن را به عنوان مقدمهای برای نابودی" از بین میبرد. او افزود: «خلع سلاح به معنای نابودی است و این چیزی است که ما نمیتوانیم بپذیریم.»
نعیم قاسم همچنین ضمن برشمردن چندین حمله به سربازان ارتش اسرائیل، از پهپادهای انتحاری دید اول شخص (FPV) حزبالله که به گفته او باعث "گیجشدن" اسرائیل شدهاند، تمجید کرد. او ادعا کرد که این حملات منجر به کشته شدن چندین افسر اسرائیلی شده است، در حالی که ارتش اسرائیل اعلام کرده است که آنها زخمی شدهاند.
دبیرکل حزبالله همچنین ایالات متحده را محکوم کرد و گفت که این کشور نه میانجی است و نه بازیگری صادق، زیرا "اسرائیل را بر اساس منافع خود مدیریت میکند".
بالا نگه داشتن سطح هشدار ارتش اسرائیل همزمان با کاهش نیروهای ذخیره
در بحبوحه انتشار اخبار لحظه به لحظه در مورد "پیشرفت" مذاکرات بین ایالات متحده و ایران، افسران ارشد ارتش اسرائیل روز یکشنبه ۲۴ ماه (۳ خرداد) تأیید کردند که چندین شاخه از ارتش، تعداد سربازان ذخیره را در ستاد کل کاهش دادهاند.
به گزارش "جروزالم پست" برخی از افسران پیامی دریافت کردند مبنی بر اینکه باید "نسبت به هرگونه درخواست برای بازگشت به خدمت هوشیار و گوش به زنگ باشند"، اما مجبور نیستند به ستاد بیایند.
شلومی بیندر، رئیس اداره اطلاعات ارتش اسرائیل، هدایت عملیات جمعآوری اطلاعات برای ایجاد تصویری روشن از تلاشهای ایران برای بازسازی قابلیتهای نظامی آسیبدیدهاش را بر عهده دارد.
طبق این گزارش، افسران ارشد ارتش اسرائیل ادعا میکنند که بنا بر ارزیابی آنها، رده سیاسی اسرائیل از هسته مذاکرات ایالات متحده و ایران کنار گذاشته شده است.
در شرایط کنونی و با وجود سیگنالهای متناقض طرفین، مشخص نیست که آیا واقعاً پیشرفتی در مذاکرات حاصل شده است یا اینکه هرکدام از طرفین صرفا در تلاش برای افزایش فشار بر طرف مقابل است.
کاهش قیمت نفت به دنبال چشماندازی برای توافق آمریکا با ایران
امیدها برای دستیابی به یک توافق صلح بین ایالات متحده و ایران، قیمت نفت را به پایینترین سطح خود در بیش از دو هفته گذشته رسانده است.
نفت خام برنت دریای شمال با ۴.۵۵ درصد کاهش به ۹۸.۸۳ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با ۴.۷۳ درصد کاهش به ۹۲.۰۳ دلار رسید. این نرخ پایینترین سطح از ۷ مه (۱۷ اردیبهشت) تا کنون است. با این حال، چشمانداز توافق سریع پس از سیگنالهای متناقض از سوی واشنگتن همچنان نامشخص است.
کارشناسان پیشبینی میکنند که بحران انرژی ناشی از جنگ ایران ادامه خواهد یافت.
یکی از موضوعات مورد اختلاف، همچنان حاکمیت بر تنگه هرمز است؛ آبراهی کلیدی که از طریق آن پیش از جنگ یک پنجم نفت و گاز مایع جهان منتقل میشد. رئیس شرکت ملی نفت ابوظبی هفته گذشته هشدار داد که حتی در صورت پایان فوری جنگ، ترافیک کشتیرانی در این تنگه حداقل تا سال ۲۰۲۷ به سطح عادی خود باز نخواهد گشت.
سیبیاس: مجتبی خامنهای از طریق شبکهای از پیامرسانها ارتباط برقرار میکند
مقامات آمریکایی به نقل از نهادهای اطلاعاتی آمریکا به شبکه تلویزیونی "سیبیاس" گفتند که مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در مکانی مخفی پنهان شده و از طریق شبکهای پیچیده از پیامرسانها ارتباط برقرار میکند.
این گزارش میگوید اقدامات احتیاطی که برای جلوگیری از ترور خامنهای توسط اسرائیل در نظر گرفته شده، باعث تأخیر در مذاکرات آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ میشود. گزارش میافزاید که حتی مقامات ارشد جمهوری اسلامی نیز نمیتوانند مستقیماً با مجتبی خامنهای تماس بگیرند.
یک مقام آمریکایی به این شبکه گفت: «به همین دلیل است که میبینید افرادی چیزهایی مانند "رهبر معظم انقلاب با چارچوب موافقت کرده است" یا "ما منتظر شنیدن نظرات در مورد نکات نهایی توافق هستیم"، میگویند. هر اطلاعاتی که او دریافت میکند، تاریخدار است و پاسخهای او با تأخیر زیادی همراه است.»
علی خامنهای ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه)، در اولین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، کشته شد. مجتبی، که او نیز در حملات آمریکا و اسرائیل مجروح شده بود، به جانشینی پدرش منصوب شد، اما از آن زمان تا کنون در ملاء عام دیده نشده و حتی صدای او یا فایل صوتی منتسب به او نیز منتشر نشده است.
طبق گزارش سیبیاس، او تنها مقام ارشد ایرانی نیست که مخفیانه زندگی میکند. این گزارش میگوید که این رهبران هفتهها را در پناهگاهها میگذرانند و سعی میکنند از ارتباط با یکدیگر اجتناب کنند.
یکی از مقامات میگوید: «تماشای آنها در حالی که سعی میکنند بفهمند چگونه با یکدیگر صحبت کنند، تقریباً مانند تماشای یک کمدی موقعیت است. آنها کاملاً عصبانی هستند.»
قوه قضائیه عباس اکبری را به اتهام "لیدری مسلحانه" اعتراضات دیماه اعدام کرد
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه جمهوری اسلامی، از اعدام عباس اکبری فیضآبادی در بامداد دوشنبه چهارم خرداد (۲۵ مه) به اتهام "لیدری مسلحانه و تیراندازی به سوی نیروهای حافظ امنیت" خبر داد.
در این گزارش ادعا شده که عباس اکبری "یکی از لیدرهای مسلح" اعتراضات در شهرستان نائین اصفهان بوده و "نقش مهمی در حمله به فرمانداری شهرستان و مراکز تأمین امنیت و همچنین مراکز خدماتی" داشته است.
میزان مدعی شده است که عباس اکبری "بر اساس اسناد و تصاویر موجود در پرونده، بهصورت مسلح در خیابان حضور یافته و اقدام به تیراندازی به سمت ماموران حافظ امنیت" کرده است.
این خبرگزاری همچنین ویدیویی منتسب به عباس اکبری با عنوان "تصاویر دوربین مدار بسته از تیر اندازی، حمله و تخریب اماکن" منتشر کرده است.
جزئیات بیشتری درباره این پرونده و روند رسیدگی به آن منتشر نشده، اما "کشف اسلحه از منزل متهم و اقرارهای او" علت "محرز شدن بزهکاری او" عنوان شده است. با این حال قوه قضائیه جزئیاتی درباره شرایط بازجویی و نحوه اخذ این اعترافات ارائه نکرده است.
از عباس اکبری هیچ عکسی منتشر نشده است.
نهادهای حقوق بشری طی سالهای گذشته بارها نسبت به پخش و استناد به اعترافات اجباری در پروندههای امنیتی در ایران ابراز نگرانی کرده و از احتمال اخذ اعتراف تحت فشار یا شکنجه سخن گفتهاند.
روبیو میگوید توافق با ایران هنوز هم ممکن است
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، میگوید که توافق برای پایان دادن به جنگ با ایران میتواند "امروز" [دوشنبه] محقق شود. روبیو در دهلی نو با اشاره به توافق احتمالی گفت: «ما فکر میکردیم که دیشب، شاید امروز، خبری داشته باشیم، من زیاد در مورد آن نظر نمیدهم.»
او روز دوشنبه ۲۵ مه (۴ خرداد) هنگام ترک پایتخت هند در جریان یک سفر رسمی چهار روزه به این کشور به خبرنگاران گفت: «ما آن چیزی را که فکر میکنم برای باز کردن تنگه روی میز مذاکره لازم است، داریم.»
«این [توافق] در خلیج فارس حمایت زیادی دارد... هر کشوری که ما با او [از این پروسه] عبور کردهایم، میداند که این [توافق] نه تنها بسیار منطقی است، بلکه کار درستی است که جهان باید انجام دهد.»
روبیو همچنین ابراز اطمینان کرد که ایران "وارد یک مذاکره بسیار واقعی، مهم و با محدودیت زمانی در مورد موضوع هستهای خواهد شد".
اظهارات روبیو پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، انتظارات از یک توافق را تعدیل کرد و گفت که به مذاکرهکنندگانش گفته است که "عجله نکنند".
روبیو در مورد ترامپ گفت: «او عجله ندارد، قرار نیست معامله بدی انجام دهد. رئیس جمهور قرار نیست توافق بدی انجام دهد.»
روبیو همچنین به خبرنگاران گفت "اسرائیل همیشه حق دارد از خود محافظت کند".
او افزود: «اگر حزبالله موشک پرتاب کند یا به سمت آنها موشک پرتاب کند، اسرائیل کاملاً حق دارد به آن پاسخ دهد یا از وقوع آن جلوگیری کند. این همیشه درک شده است. این در طول آتشبس نیز درک شده است.»
دفاع ترامپ از توافق با ایران: توافق بد نمیکنم
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، شامگاه یکشنبه ۲۴ مه (۳ خرداد) در پستی در تروث سوشال، نوشت توافق برای پایان دادن به جنگ "هنوز به طور کامل مذاکره نشده است. "
او همچنین به افرادی که "از چیزی که هیچ چیز درباره آن نمیدانند، انتقاد میکنند" حمله کرد.
پس از انتشار خبر احتمال یک توافق با ایران، ترامپ با انتقاد دموکراتها و همچنین اعضای حزب خود مواجه شد.
او با تاکید بر اینکه "توافق بد" نمیکند، نوشت: «اگر من با ایران توافقی انجام دهم، توافقی خوب و مناسب خواهد بود، نه مانند توافقی که اوباما انجام داد و به ایران مقادیر زیادی پول نقد و مسیری روشن و باز به سوی سلاح هستهای داد. توافق ما دقیقاً برعکس است، اما هیچ کس آن را ندیده یا نمیداند چیست. هنوز حتی به طور کامل مذاکره نشده است. بنابراین به بازندگان گوش ندهید که از چیزی که هیچ چیز در مورد آن نمیدانند انتقاد میکنند.»
سناتور کریس ون هولن، از حزب دموکرات و عضو کمیته روابط خارجی سنا، گفت که "طرحهای کلی گزارش شده از یک توافق، چیزی بیش از وضع موجود قبل از جنگ با ایران" به نظر نمیرسد.
ون هولن در برنامه یکشنبه شبکه "فاکسنیوز" گفت: «من فکر میکنم این یک اشتباه بود.»
راجر ویکر، سناتور جمهوریخواه که بر سیاستهای دفاعی نظارت دارد، گفت که موافقت با شایعه "آتشبس ۶۰ روزه" با ایران به این معنی است که "هر آنچه که توسط عملیات خشم حماسی انجام شده، بیفایده خواهد بود".
تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه از کارولینای شمالی، در برنامه "وضعیت کشور" شبکه سیانان گفت: «ما در مورد موضعی صحبت میکنیم که ممکن است مواد هستهای باقیمانده در ایران را بپذیریم. این اصلاً چه معنایی دارد؟»