ترامپ: ایران در وضعیت فروپاشی و خواهان گشایش تنگه هرمز است
انتشار ۱۴۰۵ اردیبهشت ۸, سهشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ اردیبهشت ۸, سهشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران در جریان این حملات کشته شدند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از آتشبس دوهفتهای با جمهوری اسلامی اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس فعلی را تمدید کرده است.
از آن زمان تا کنون مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان ادامه دارد.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
ترامپ:مرتس فکر میکند دستیابی ایران به سلاح اتمی مشکلی ندارد
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز سهشنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در پستی در شبکه شخصی خود (سوشیال تروث) با انتقاد از صدراعظم آلمان او را متهم کرد که "فکر میکند داشتن سلاح هستهای برای ایران مشکلی ندارد".
ترامپ که تا همین اواخر بر خلاف بسیاری از رهبران اروپایی با مرتس روابط نزدیکی داشت، حالا در پست خود با طرح این اتهام که "مرتس نمیداند درباره چه چیزی صحبت میکند" نوشته است: «اگر ایران سلاح هستهای داشته باشد، کل جهان به گروگان گرفته خواهد شد.»
این پست ترامپ ظاهرا واکنشی است به اظهارات روز گذشته فریدریش مرتس که در آن انتقادهایی را متوجه دولت آمریکا کرد و آن را به نداشتن استراتژی خروج در جنگ با ایران متهم کرد.
مرتس با بیان این که "باور ندارد ایالات متحده بتواند بهسرعت به جنگ در ایران پایان دهد" علت بدبینیاش را این دانست که "بهنظر میرسد ایرانیها قویتر از آن چیزی هستند که تصور میشد، و آمریکاییها هم ظاهراً در مذاکرات راهبرد واقعاً قانعکنندهای ندارند".
مرتس گرچه در هفته اول جنگ نگاه مثبتی به نتیجهبخشبودن اقدام نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل داشت و آن را موجه میدانست، ولی روند جنگ، ابهام در اهداف آن و "فقدان یک راهبرد خروج" به علاوه پیامدها و هزینههای سنگین بستن تنگه هرمز توسط ایران برای اقتصاد و تامین انرژی جهان به تدریج او را نسبت به تداوم درگیری بدبین کرد.
در همین راستا حتی صحبت از تماسهای مستقیم با ایران به میان آمد تا شاید در راهحل بن بست مسدودماندن تنگه هرمز گشایشی شود. در اجلاس اخیر سران اتحادیه اروپا در قبرس مرتس حتی ایده برچیدن تحریمها علیه ایران در صورت انعطاف جمهوری اسلامی در مسئله تنگه هرمز و برچیدن برنامه هستهای را مطرح کرد.
مرتس در سخنرانی دیروزش در یک مدرسه در غرب آلمان گفت که آمریکاییها "کاملاً بدون هرگونه راهبردی" وارد جنگ با ایران شدهاند و به همین دلیل، پایان دادن به این درگیری اکنون دشوارتر شده است. او همچنین افزود که مشکل از این جهت هم هست که "بهویژه بهنظر میرسد ایرانیها بسیار ماهرانه مذاکره میکنند یا حتی ماهرانه از مذاکره خودداری میکنند ... و در اینجا کل یک ملت (آمریکا) توسط رهبری ایران، بهویژه توسط به اصطلاح "سپاه پاسداران انقلاب" تحقیر میشود.»
ظاهرا این اظهارات انگیزهای برای واکنش امروز دونالد ترامپ بودهند. رئیس جمهور آمریکا در ادامه پست خود نوشته است: «من همین حالا در حال انجام کاری درباره ایران هستم که کشورهای دیگر یا رؤسای جمهور باید خیلی وقت پیش انجام میدادند.»
او تلویحا اظهارات مرتس را نشانه ضعف عمومی مدیریت و زمامداری دولت آلمان خوانده و نوشته است: «تعجبی ندارد که آلمان از نظر اقتصادی و سایر زمینهها عملکرد ضعیفی دارد!»
آمریکا ۳۵ نهاد و فرد "مرتبط با شبکه بانکی سایه ایران" را تحریم کرد
دولت ایالات متحده آمریکا روز سهشنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) اعلام کرد که ۳۵ نهاد و فرد را بهدلیل نقش آنها در "شبکه بانکی سایه" ایران تحریم کرده است.
این افراد و نهادها متهم شدهاند که در جابهجایی دهها میلیارد دلار مرتبط با دور زدن تحریمها و حمایت ایران از تروریسم نقش داشتهاند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) همچنین هشدار داد که هر شرکتی که برای عبور از تنگه هرمز به دولت ایران یا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی "عوارض" پرداخت کند، با تحریمهای سنگین مواجه خواهد شد.
وزارت خزانهداری اعلام کرد این تحریمها شبکههایی را هدف قرار میدهد که به نیروهای مسلح ایران، از جمله سپاه پاسداران، امکان دسترسی به نظام مالی بینالمللی را میدهند؛ از جمله برای دریافت پول حاصل از فروش غیرقانونی نفت، خرید قطعات حساس برای موشکها و دیگر سامانههای تسلیحاتی، و انتقال منابع مالی به گروههای همپیمان ایران.
شبکه برادران زرینقلم (زرینقلمها)، شامل منصور زرینقلم، ناصر زرینقلم و فضلالله زرینقلم به علاوه شرکتها و نهادهای مرتبط با این شبکه همچون شرکت "جیسیام اکسچنج" (صرافی زرینقلم و شرکا)، شرکت "برلیان اکسچنج" و شرکت "زرینقلم و شرکا" از جمله شرکتهای تحریمی در فهرست جدید وزارت خزانهداری آمریکا هستند.
شرکتهای پوششی در خارج از ایران (امارات و هنگکنگ) همچون واید ویژن جنرال تریدینگ، جیاس سرنیتی افزیئی، مدریت جنرال تریدینگ الالسی، ایس پترکیم افزیئی و گلدن پن جنرال تریدینگ، جهان انرژی سپهر و افرادی از جمله فاطمه سرلاک کوهی، ثریا مهری حاجی بابا، سید محمدمهدی آل غفور و یو ژانگ هم از دیگر تحریمشدگان هستند.
وزیر خزانهداری آمریکا، اسکات بسنت، در بیانیهای نوشت: «سیستم بانکی سایه ایران بهعنوان یک شریان حیاتی مالی برای نیروهای مسلح آن عمل میکند و امکان انجام اقداماتی را فراهم میسازد که تجارت جهانی را مختل کرده و خشونت در خاورمیانه را تشدید میکند.»
او افزود: «منابع مالی غیرقانونی که از طریق این شبکه منتقل میشوند، از عملیاتهای تروریستی رژیم حمایت میکنند و تهدیدی مستقیم برای نیروهای آمریکایی، متحدان منطقهای و اقتصاد جهانی بهشمار میروند.»
وی همچنین هشدار داد هر نهاد یا مؤسسهای که با این شبکهها همکاری یا تعامل داشته باشد، " با عواقبی شدید" مواجه خواهد شد.
سنتکام: نیروهای ما بر محاصره ایران در سراسر خاورمیانه کنترل دارند
فرماندهی مرکزی ایالات متحده در خاورمیانه (سنتکام) در بیانیهای اعلام کردکه که نیروهای تحت فرمانش "به عملیات در سراسر خاورمیانه ادامه میدهند و محاصره ایران را حفظ میکنند".
بنا بر این بیانیه، صبح امروز، سهشنبه، ۲۸ آوریل، (۹۸ اردیبهشت) نیروهای تفنگدار دریایی آمریکا در دریای عرب از یگان اعزامی سیویکم، یک کشتی تجاری به نام «بلو استار ۳» را که مظنون به نقض محاصره بنادر ایران توسط آمریکا بود، متوقف و بازرسی کردند؛ این کشتی قصد داشت به سمت ایران حرکت کند.
ببانیه در ادامه میگوید که نیروهای آمریکایی پس از بازرسی و اطمینان از اینکه این کشتی در مسیر خود قصد توقف در هیچ بندر ایرانی را ندارد، آن را آزاد کردند.
بنا بر بیانیه سنتکام، تا کنون ۳۹ کشتی برای اطمینان از رعایت این محدودیتها تغییر مسیر داده شدهاند.
نشست مقامهای ارشد کشورهای خلیج فارس در باره پیامدهای جنگ ایران
مقامهای ارشد کشورهای منطقه خلیج فارس روز سهشنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در عربستان سعودی، در یک نشست اضطراری درباره پیامدهای جنگ ایران گفتگو کردند.
طبق تصاویر پخششده از تلویزیون دولتی این کشور، محمد بن سلمان، ولیعهد، از مهمانان در شهر جده استقبال کرد.
بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی عربستان، SPA، در این نشست درباره "موضوعات و مسائل مرتبط با تحولات منطقهای و بینالمللی" و همچنین هماهنگی برای یک واکنش مشترک بحث و تبادل نظر شد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دولتی گزارش داد که در این اجلاس، "وضعیت کنونی سیاسی و امنیتی منطقه" مورد بررسی قرار گرفته است.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، نیز در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که این نشست نشاندهنده "موضع واحد کشورهای خلیج فارس در قبال وضعیت کنونی" و ضرورت "تقویت هماهنگی و مشورت" میان آنهاست.
ایالات متحده و اسرائیل در اواخر فوریه با حملات هوایی جنگ علیه ایران را آغاز کردند. تهران در واکنش، حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و چندین کشور خلیج فارس و همچنین تأسیسات آمریکایی در منطقه انجام داد. در این درگیریها، بهویژه زیرساختهای انرژی بهشدت آسیب دیدهاند.
همچنین انسداد تنگه هرمز مشکلات جدی برای کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده است؛ بهطوریکه از آغاز جنگ، این مسیر حیاتی برای انتقال نفت و گاز مایع در جهان، عملاً توسط نیروهای نظامی ایران تا حد زیادی مسدود شده است.
عبور کشتی تفریحی روسی و تانکر حامل گاز از تنگه هرمز
یک کشتی تفریحی مجلل متعلق به یک الیگارش روس اجازه عبور از تنگه هرمز را دریافت کرده است.
گزارش شده که این قایق تفریحی متعلق به میلیاردر روس، الکسی مورداشوف، با نام "نورد" توانسته با موافقت آمریکا و ایران از این تنگه عبور کند.
یک منبع نزدیک به مورداشوف به خبرگزاری رویترز گفته، این کشتی پس از انجام تعمیرات در دبی توانست از تنگهای که بهدلیل درگیریها مسدود شده، عبور کند زیرا نه ایران و نه آمریکا با حرکت آن مخالفتی نکردند.
مشخص نبود این کشتی تفریحی چندطبقه با ارزشی بیش از ۵۰۰ میلیون دلار چگونه مجوز عبور از این مسیر مهم تجاری را که در مرکز تنش میان آمریکا و ایران قرار دارد، به دست آورده است؛ مسیری که از ماه فوریه با محدودیت شدید رفتوآمد روبرو است.
این کشتی که با پرچم روسیه حرکت میکند، طبق گفته این منبع، در یک مسیر تأییدشده و مطابق با قوانین بینالمللی دریانوردی از تنگه عبور کرده است.
این منبع افزود: «ایران در حرکت این کشتی دخالتی نکرد، زیرا یک شناور غیرنظامی متعلق به یک کشور دوست است که عبوری مسالمتآمیز انجام میدهد. طرف آمریکایی نیز پرسشی درباره حرکت آن مطرح نکرد، زیرا این کشتی به بنادر ایران وارد نشده و ارتباطی با ایران ندارد.»
در شرایطی که واشنگتن و تهران در یک آتشبس شکننده قرار دارند، تنها تعداد محدودی کشتی، عمدتاً کشتیهای تجاری، توانستهاند از این مسیر حیاتی در ورودی خلیج فارس عبور کنند. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، روزانه بهطور متوسط بین ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از این مسیر عبور میکردند. در مقابل، آمریکا بنادر ایران را مسدود کرده است.
روسیه از متحدان قدیمی ایران محسوب میشود. وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، روز دوشنبه پس از گفتگو با میانجیهای صلح در پاکستان و عمان، برای دیدار با رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، به سنپترزبورگ سفر کرد.
بر اساس دادههای شرکت LSEG، کشتی "نورد" پس از عبور از تنگه هرمز، روز یکشنبه در نزدیکی سواحل عمان مشاهده شده است.
در همین حال، بر اساس دادههای ردیابی کشتیها، یک نفتکش با پرچم ژاپن نیز از تنگه هرمز عبور کرده است. این کشتی یکی از معدود شناورهایی است که در روزهای اخیر موفق به عبور از این مسیر پرتردد شدهاند.
صبح روز سهشنبه، ۲۸ آوریل نیز یک نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) با دو میلیون بشکه نفت خام با موفقیت از این تنگه عبور کرد. سامانه ردیابی کشتیها MarineTraffic در شبکه X اعلام کرد: «شرکتهای کشتیرانی ژاپنی در گذشته در برابر ریسکهای امنیتی منطقه بسیار محتاط بودهاند، بنابراین این سفر نشانهای قابل توجه از سطحی از اطمینان است.» این ارزیابی با استناد به تحلیل شرکت Kpler ارائه شده است.
این کشتی که متعلق به Idemitsu Kosand یک شرکت نفتی مستقر در توکیو است، طبق گزارش خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران "با هماهنگی ایران" از کانال عبور کرده است. این کشتی در ۱۷ آوریل بندر رأس تنوره در عربستان سعودی را ترک کرده بود.
عبور نخستین محموله گاز طبیعی از تنگه هرمز
خبر عبور نخستین محموله گاز طبیعی مایع (الانجی) از زمان آغاز جنگ ایران در دو ماه گذشته، از تنگه هرمز نیز جزو خبرهای نادر آغاز جنگ تا کنون بوده است.
کشتی "مبارز" که اوایل ماه مارس محموله خود را در تأسیسات "داس آیلند" متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی در امارات متحده عربی بارگیری کرده بود، طبق دادههای ردیابی کشتیها اکنون در حال عبور از جنوب هند است. این نفتکش پیشتر در خلیج فارس متوقف شده بود، اما حدود ۳۱ مارس سیگنال خود را قطع کرد و طبق دادهها در ۲۷ آوریل در غرب هند دوباره ظاهر شد.
بازار جهانی انرژی در حال حاضر توجه ویژهای به رفتوآمد در این تنگه دارد؛ مسیری که حدود یکپنجم عرضه جهانی الانجی از آن عبور میکند. با توجه به محدودیتهایی که از سوی ایران و آمریکا ایجاد شده، تردد در دو ماه گذشته تقریباً متوقف شده و همین موضوع باعث کاهش عرضه و افزایش قابل توجه قیمتها شده است.
با اینکه این عبور میتواند امیدهایی برای افزایش صادرات الانجی از منطقه ایجاد کند، به نظر میرسد بسیاری از کشتیهای دیگر همچنان در خلیج فارس باقی ماندهاند. پیش از جنگ، روزانه حدود سه نفتکش حامل الانجی از تنگه هرمز عبور میکرد.
احضار سفیر ایران در لندن به دلیل "اظهارات تحریکآمیز"
بریتانیا روز سهشنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) اعلام کرد که سفیر ایران در لندن را بهدلیل آنچه دولت "اظهارات غیرقابل قبول و تحریکآمیز" سفارت ایران در شبکههای اجتماعی توصیف کرده، احضار کرده است.
همیش فالکنر، وزیر امور خاورمیانه بریتانیا، تأکید کرد که سفارت باید "هرگونه ارتباطی را که ممکن است بهعنوان تشویق به خشونت در بریتانیا یا در سطح بینالمللی تعبیر شود، متوقف کند".
به گزارش خبرگزاری رویترز مقامهای ایرانی در تهران برای اظهار نظر درباره این اقدام بریتانیا در دسترس نبودند.
در بیانیهای که اوایل این ماه در کانال تلگرام سفارت ایران منتشر شد، از ایرانیان مقیم بریتانیا خواسته شده بود برای یک کارزار "جانفدا" اعلام آمادگی کنند که در صورت جنگ، جان خود را در دفاع از کشورشان فدا کنند.
دولت بریتانیا مشخص نکرد که دقیقاً به کدامیک از اظهارات سفارت در شبکههای اجتماعی اشاره دارد. قانونگذاران بریتانیایی پیشتر درباره تهدیدهای گسترده و جدی از سوی ایران علیه این کشور هشدار داده بودند.
دولت بریتانیا ماه گذشته نیز پس از آنکه یک شهروند ایرانی و یک فرد دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی به ظن کمک به نهادهای اطلاعاتی ایران متهم شدند سفیر ایران را احضار کرده بود.
"بازسازی ایران ممکن است دههها طول بکشد"
پرتال خبری اقتصادی وال استریت آنلاین که به زبان آلمانی منتشر میشود در تحلیلی پیرامون اوضاع اقتصادی ایران ضمن شرحی بر سیر کاهش شدید ارزش ریال نوشته است انسداد تنگه هرمز و حملات شدید هوایی به زیرساختهای انرژی ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه، ، شریان حیاتی این کشور، یعنی صادرات نفت را تقریباً بهطور کامل قطع کرده است. مؤسسه آکسفورد اکونومیکس برآورد میکند که ۷۰ درصد از درآمدهای صادراتی از بین رفته است.
این خبرگزاری با استناد به آمار صندوق بینالمللی پول پیشبینی میکند که تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۶ حدود ۶.۱ درصد کاهش یابد. تورم که در سال ۲۰۲۵ از ۵۰ درصد هم عبور کرده بود، اکنون کاملاً از کنترل خارج شده است. قیمت مواد غذایی مانند روغنها و مواد پروتئینی در عرض یک سال بیش از ۲۰۰ درصد افزایش یافته و نان و غلات نیز حدود ۱۴۰ درصد گرانتر شدهاند.
برای مهار کاهش ارزش پول، بانک مرکزی اکنون اسکناسهای ۱۰ میلیون ریالی توزیع میکند، اقدامی که نشاندهنده وضعیت بحرانی اقتصاد است؛ اقتصادی که به دلیل محدودیت اینترنت و ضعف زیرساختهای دیجیتال، دوباره به پول نقد وابسته شده و این خود به یک کالای کمیاب و ضروری تبدیل شده است.
وال استریت آنلاین در انتهای تحلیل خود نتیجه میگیرد که حتی اگر توافق صلحی حاصل شود، بنا به هشدار کارشناسان خسارات واردشده به زیرساختهای ایران که تا حدود ۲۷۰ میلیارد دلار برآورد میشود آنقدر گسترده است که بازسازی ممکن است دههها طول بکشد.
خانواده منوچهر بختیاری: انتقادها واقعیاند و زیر فشار مطرح نشدهاند
خانواده منوچهر بختیاری، پدر پویا بختیاری در بیانیهای این ادعا را که انتشار اخیر یک فایل صوتی از منوچهر در انتقاد از شاهزاده رضا پهلوی زیر فشار جمهوری اسلامی انجام شده را رد کرد.
در این بیانیه آمده است: «آن وویس و آن نقدها صدای مبارزانیست که نادیده گرفته میشوند و واقعیاند . ما به پرسش ها پاسخ خواهیم داد چرا که هر کس پا به فضای سیاسی میگذارد باید آماده پاسخگویی باشد و تنها پاسخی که این درخواستها دریافت کرد ، آنفالو کردن اکانت منوچهر بختیاری بود.»
منوچهر بختیاری، پدر پویا بختیاری، از جانباختگان اعتراضات آبان ۹۸ که از حامیان و فعالان گرایش پادشاهیخواهی است در فایل صوتی یادشده از زندان هرمزگان، نسبت به عملکرد شاهزاده رضا پهلوی انتقادهایی را مطرح کرده است.
بختیاری با طرح این موضوع که "مسیر مبارزه را با هزینههای سنگین شخصی طی کرده" و "هفت سال زندان و شکنجه، انفرادی و از دست دادن زندگی و خانواده" را متحمل شده، هدف خود را "ادامه مبارزه برای آزادی ایران" و "بازگشت نهاد شاهنشاهی" و "حاکمیت مردم" عنوان کرده و از این موضع انتقاداتش را به رضا پهلوی مطرح میکند.
او ضمن طرح یک اتهام خطاب به رضا پهلوی میگوید: «در میان مدعیان پادشاهیخواهی، این شما هستید که بیش از همه به آنچه سوگند خوردید و به نهاد شاهنشاهی پشت کردهاید.»
بختیاری در ادامه انتقادات خود شاهزاده رضا پهلوی را متهم کرده است که فقط "صدای اطرافیان خود" را میشنود؛ "اطرافیانی" که به گفته او "به دنبال سهمخواهی و قدرتطلبی هستند و اهداف خود را در قالب "دفترچه گذار" با استفاده از نام و جایگاه او به مردم تحمیل میکنند، "در حالی که کمترین هزینهای برای آزادی ایران نپرداختهاند".
از نظر آقای بختیاری "وعدههای بیپشتوانه و عملیات فریب، مانند ادعای ۱۵۰ هزار نیروی ریزشی (از درون حکومت) یا "ارتش گارد جاویدان"، فقط جان مردم را به خطر میاندازد. امید کاذب مردم را به مقابله با گلوله میفرستد و ناامیدی پس از آن سرمایه اجتماعی را نابود میکند."
خانواده بختیاری در ادامه بیانیه خود در رد این اتهام که اظهارات منوچهر زیر فشار بیان شده، نوشتهاند: «آزادی ایران با پرسشگری، شفاف سازی، صداقت و مطالبه محقق میشود نه با بایکوت، حذف، برچسب و تخریب . کسانی که از گفتگو سخن میگویند و در عمل فقط سرکوب، تهدید و تخریب بلدند هر دو مشتشان جفت پوچ است.»
وادهفول دوباره از ایران خواست تنگه هرمز را باز کند
وزیر خارجه آلمان، یوهان وادهفول از حزب دمکرات مسیحی، بار دیگر از تهران خواسته است که تنگه هرمز را باز کند.
او روز سهشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جامعه جهانی بر این نظر متحد است: ایران باید محاصره تنگه هرمز را پایان دهد. این پیششرط اساسی برای یک راهحل صلحآمیز در جنگ ایران است.»
رئیس دستگاه دیپلماسی آلمان در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره امنیت دریایی در نیویورک شرکت کرده بود.
او روز گذشته نیز قبل از عزیمت به نیویورک خواست مشابهای را مطرح کرد و از اعضای شورای امنیت سازمان ملل خواست در جنگ ایران نقش خود را در قدرتمندترین نهاد این سازمان ایفا کنند. به گفته وادهفول، اگر شورای امنیت اکنون مسئولیت خود را بر عهده بگیرد، در واقع به تقویت نظم بینالمللی کمک خواهد کرد.
وادهفول در پیام خود در شبکه ایکس نیز تأکید کرد که شورای امنیت سازمان ملل باید در این موضوع نقش داشته باشد و گفت کشورهایی که از حق وتو استفاده کرده و مانع تصویب قطعنامه برای بازگشایی تنگه شدهاند باید "راه را برای چنین راهحلی باز کنند".
او همچنین دوباره از اصلاح سازمان ملل و کسب کرسی برای آلمان در شورای امنیت حمایت کرد و گفت: «ما از تلاشهای اصلاحی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، حمایت میکنیم. میخواهیم سازمان ملل کارآمدتر و قویتر شود و در عین حال اعتبار خود را حفظ کند. آلمان میخواهد مسئولیت بپذیرد و به همین دلیل برای کرسی در شورای امنیت نامزد شده است.»
او در سخنرانی خود به تأثیرات انسداد تنگه هرمز اشاره کرد و گفت پیامدهای آن از جمله در مواردی مانند کمبود کود شیمیایی، افزایش هزینه حملونقل و کمبود مواد غذایی فراتر از منطقه خلیج فارس است.
وادهفول با بیان این که "این چرخه معیوب باید قبل از آنکه دیر شود و قبل از اینکه افراد بیشتری آسیب ببینند، متوقف شود" دوباره ایران را فراخواند که "همین حالا تنگه هرمز را باز کند".
او همچنین گفت آلمان از گروه ویژه سازمان ملل که برای کاهش این خطرات تشکیل شده حمایت میکند.
بر اساس این گزارش، از آغاز جنگ ایران، این تنگه که برای انتقال جهانی نفت و گاز مایع بسیار مهم است، عملاً توسط نیروهای مسلح ایران تا حد زیادی مسدود شده است. در مقابل، آمریکا نیز بنادر ایران را مسدود کرده و اجازه ورود و خروج کشتیها را نمیدهد.
امارات متحده از اوپک خارج شد
امارات متحده عربی روز سهشنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) اعلام کرد که از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و اوپک پلاس خارج میشود؛ اقدامی که ضربه سنگینی به این مجمع صادرکننده نفت و رهبر عملی آن، عربستان سعودی، وارد میکند.
این تصمیم در شرایطی گرفته شده که جنگ ایران باعث یک شوک تاریخی در بازار انرژی و بیثباتی در اقتصاد جهانی شده است.
وزیر انرژی امارات متحده عربی در بیانیه توضیحی خود گفته است که این احساس وجود دارد که اکنون زمان مناسب برای این تصمیم فرا رسیده است. به گفته او، خروج در این مقطع زمانی مناسب است، زیرا تصمیمگیری به دلیل بسته بودن تنگه هرمز احتمالاً تأثیر شدیدی بر قیمت نفت نخواهد گذاشت.
او همچنین گفته است که امارات و شرکت نفتی آن، ادنوک، دیگر یک تولیدکننده صرف منطقهای نیستند، بلکه بخشی از زنجیره تأمین انرژی برای بخشهای مختلف جهان محسوب میشوند.
خروج غیرمنتظره امارات که یکی از اعضای قدیمی اوپک است میتواند باعث آشفتگی و تضعیف این سازمان شود؛ سازمانی که معمولاً تلاش کرده با وجود اختلافات داخلی، در موضوعاتی مانند ژئوپلیتیک و سهمیه تولید، موضعی واحد نشان دهد.
در همین حال، کشورهای نفتی خلیج فارس وابسته به اوپک پیشتر نیز برای صادرات از طریق تنگه هرمز با مشکلاتی روبهرو بودهاند؛ تنگهای باریک میان ایران و عمان که معمولاً یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند، اما به دلیل تهدیدها و حملات ایران علیه کشتیها با اختلال مواجه شده است.
با این حال، خروج امارات از اوپک یک پیروزی مهم برای رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، محسوب میشود. او پیشتر اوپک را متهم کرده بود که با بالا نگه داشتن قیمت نفت، "از بقیه جهان سوءاستفاده میکند".
تصمیم امارات پس از آن گرفته شد که این کشور به عنوان یکی از مراکز مهم تجاری منطقه و از مهمترین متحدان واشنگتن و دارای رابطه سیاسی با اسرائیل، کشورهای عربی دیگر را به دلیل ناکافی بودن واکنش به حملات متعدد ایران در جریان جنگ مورد انتقاد قرار داد.
انور قرقاش، مشاور رئیس امارات در سیاست خارجی، روز دوشنبه در اظهاراتی واکنش کشورهای عربی و خلیج فارس به حملات ایران را مورد انتقاد قرار داد.
او گفت: «[کشورهای شورای] همکاری خلیج فارس از نظر لجستیکی از یکدیگر حمایت کردند، اما از نظر سیاسی و نظامی، فکر میکنم موضع آنها در طول تاریخ ضعیفترین بوده است.»
قر قاش افزود: «از موضع ضعیف اتحادیه عرب تعجب نمیکنم، اما انتظار چنین وضعیتی را از شورای همکاری خلیج فارس نداشتم و از آن متعجب هستم.»
سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) سال ۱۹۶۰ با مشارکت ایران، عربستان سعودی، عراق، ونزوئلا و کویت تشکیل شد.
با خروج امارات از اوپک ۱۱ کشور همچنان عضو این سازمان میمانند؛ الجزایر، گینه استوایی، گابن، عراق، ایران، جمهوری کنگو، کویت، لیبی، نیجریه، عربستان سعودی و ونزوئلا.
امارات به لحاظ ظرفیت تولید مقام دوم را در اوپک دارا بود و در سطح بینالمللی نیز در جایگاه هفتم یا هشتم ایستاده است.
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، اوپک در سال گذشته حدود ۴۵۵ میلیارد دلار فروش نفت داشته است. سهم امارات از این مقدار ۷۷ میلیارد دلار بوده؛ یعنی کمی کمتر از ۱۷ درصد.
امارات متحده عربی اولین کشوری نیست که از اوپک خارج میشود. پیشتر کشورهایی مانند آنگولا، اکوادور، اندونزی و قطر نیز از این سازمان خارج شده بودند. گابن نیز بین سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۶ عضو نبود و سپس دوباره به آن پیوست.
در اوپکپلاس (که ساختاری گستردهتر و نسبتاً غیرمتمرکز دارد و امارات آن را نیز ترک میکند)، علاوه بر اعضای اوپک، کشورهایی مانند آذربایجان، بحرین، برونئی، برزیل، قزاقستان، مالزی، مکزیک، عمان، روسیه، سودان جنوبی و سودان نیز حضور دارند.
روبیو: تنگه هرمز یک سلاح اقتصادی شبیه بمب اتمی است
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا میگوید که تهران تنگه هرمز را مسدود کرده و اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته است.
بر اساس ارزیابی روبیو، ایران عمداً از مسدود کردن تنگه هرمز بهعنوان یک سلاح با بیشترین اثرگذاری استفاده میکند.
او در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز گفت: «تنگه هرمز در واقع یک سلاح اقتصادی شبیه سلاح هستهای است که آنها (زمامداران ایران) تلاش میکنند علیه جهان به کار ببرند و حتی به آن افتخار میکنند.»
روبیو تأکید کرد که حاکمان تهران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کنند. او گفت: «تصور کنید اگر این افراد به یک سلاح هستهای دسترسی داشته باشند، کل منطقه را به گروگان خواهند گرفت.»
روبیو که همزمان مشاور امنیت ملی رئیسجمهور نیز هست، از اظهار نظر درباره واکنش ترامپ در صورت ادامه نپذیرفتن مذاکره ایران درباره برنامه هستهایاش خودداری کرد.
در مذاکرات متوقفشده برای حل این بحران، ایران اخیراً یک پیشنهاد جدید ارائه کرده است. طبق گزارش رسانهها، این طرح شامل بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ است، اما درباره برنامه هستهای ایران قرار است در مرحله بعد مذاکره شود.
ترامپ و مشاوران امنیتی او روز دوشنبه، ۲۷ آوریل، در باره این پیشنهاد تشکیل جلسه دادند، ولی مقامهای دولت آمریکا در باره نتیجه این جلسه اظهار نظری نکردهاند. تنها خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از پیشنهاد اخیر ایران برای حلوفصل جنگ دوماهه رضایت ندارد؛ موضوعی که "امیدها برای پایان درگیری را کاهش داده است".
ترامپ: ایران در وضعیت فروپاشی است و خواهان گشایش تنگه هرمز شده است
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، روز سهشنبه ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در پستی در سوشیال تروث، شبکه اجتماعی شخصی خود، نوشت ایران در "وضعیت فروپاشی" قرار دارد و از ایالات متحده خواسته است هرچه سریعتر تنگه هرمز را باز کند.
او همچنین مدعی شد که مقامهای ایران تلاش میکنند وضعیت رهبری خود را مشخص کنند "که من فکر میکنم موفق خواهند شد!"
از متن پست ترامپ در شبکههای اجتماعی مشخص نیست که ایران این پیام را دقیقاً از چه طریقی به آمریکا منتقل کرده است.
ترامپ، روز یکشنبه در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز با اشاره به ادامه محاصره دریایی ایران گفته بود که در صورت تداوم این وضع و عدم انتقال نفت به مخازن یا کشتیها، "خطوط لوله نفت ایران حدود سه روز دیگر منفجر خواهند شد."
محاصره دریایی آمریکا علیه ایران که از ۲۴ فروردین آغاز شده، گرچه اقدامی در واکنش به انسداد این تنگه از سوی ایران در جریان جنگ بود، اما در حال حاضر به عنوان اهرمی برای فشار بر جمهوری اسلامی برای تمکین به شرایط آمریکا در مذاکرات به کار گرفته شده است.
ترامپ همچنین در بخش دیگری از اظهارات خود گفت ایران در صورتی که بخواهد درباره پایان دادن به جنگ مذاکره کند، "میتواند با ایالات متحده آمریکا تماس بگیرد".
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه در جریان سفر به روسیه در پاسخ به سوال خبرگزاری روسی نووستی در این باره که ترامپ خود را "برنده" جنگ نامیده است، مدعی شد: «آنها به هیچ یک از اهداف خود دست نیافتهاند، به همین دلیل است که درخواست مذاکره میکنند و ما اکنون در حال بررسی این گزینه هستیم.»
کاهش شدید تولید در صنایع فولاد ایران؛ منع صادرات ورقهای فولادی
دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران باصدوربخشنامهای توقف صادرات اسلب و ورقهای فولادی را به مبادی صادراتی کشور ابلاغ کرد.
بر اساس این بخشنامه صادرات هر گونه اسلب، ورق گرم، ورق سرد، ورق قلع اندود شده، سایر ورق های پوشش دار و تسمه رنگی تا تاریخ ۹ خرداد ماه ممنوع است.
سجاد غرقی، نایبرئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران، در گفتوگو با ایسنا، درباره بخشنامه سازمان توسعه تجارت گفت: «در شرایط جنگی و آسیبهایی که تولید ورق فولادی و اسلب خورده، طبیعتا درآمدهای صادراتی از میزان موجودی انبارها کاسته میشود، اما از طرفی نیاز داخل هم مهم است.»
او در ادامه افزود به نظر میرسد که هدفگذاری بخشنامه تامین نیاز داخل بوده و طبیعتا درآمدهای صادراتی کاهش پیدا می کند، اما هنوز جا دارد که ظرفیتهای وارداتی فعال شود.
به نوشته روزنامه اعتماد، برآوردها از میزان آسیب به صنایع فولاد ایران به دنبال حملات اسراییل و آمریکا نشان میدهد، حدود ۱۰ میلیون تن ظرفیت تولید سالانه واحدهای فولادی کاهش یافته است. این رقم معادل ۲۵ تا ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد کشور است.
صنعت فولاد تا شروع جنگ سهمی حدود ۳۱.۹ میلیون تن تولید سالانه ایران را داشت و به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد صنعتی کشور بهشمار میآید.
آسیب به این صنعت با تو جه به گستره وابستگیهای بالادستی و زیردستی آن در تمام بخشهای وابسته، مستقیم و غیرمستقیم اثر گذاشته است و تمام صنایع بزرگ و مهم ازجمله ساختمان، خودروسازی و انرژی و زیرساخت کشور دچار شوک شدهاند.
حبس ابد برای پنچ نفر در بحرین به اتهام "اقدامات تروریستی به سود ایران"
دادگاهی در بحرین پنج نفر را به اتهام برنامهریزی برای "اقدامات تروریستی و خصمانه" با همکاری ایران به حبس ابد محکوم کرد.
ایران در جریان جنگ خاورمیانه به این کشور کوچک خلیج فارس حمله موشکی انجام داده است.
بر اساس اعلام دادستانی عمومی، دو تبعه افغانستان و سه شهروند بحرینی محکوم شدند و یک بحرینی دیگر توسط دادگاه کیفری عالی تبرئه شد.
این افراد متهم بودند که برای ایران، "تأسیسات حیاتی" را تحت نظر گرفته و از آنها عکسبرداری کردهاند.
دادستانی اعلام کرد: «جرم ارتباط با نهادهای خارجی متخاصم علیه پادشاهی بحرین از جدیترین جرائم علیه امنیت ملی محسوب میشود.»
همچنین اعلام شد دادستانی در حال بررسی اعتراض به حکم تبرئه متهم ششم است.
ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل که در ۲۸ فوریه آغاز شد، موجهایی از حملات موشکی و پهپادی علیه کشورهای خلیج فارس از جمله بحرین انجام داد.
سازمان دیدهبان حقوق بشر ماه گذشته نسبت به بازداشت "دهها نفر" در منطقه از زمان آغاز جنگ خاورمیانه ابراز نگرانی کرده بود.
روز دوشنبه نیز بحرین که اکثریت جمعیت آن را شیعیان تشکیل میدهند تابعیت ۶۹ نفر را لغو و اعلام کرد آنها از "اقدامات خصمانه ایران" حمایت کردهاند.
هشدار قطر نسبت به شکلگیری یک "درگیری منجمد" در خلیج فارس
در حالی که مذاکرات میان ایالات متحده آمریکا و ایران برای رسیدن به توافق صلح به بنبست رسیده است قطر نسبت به احتمال شکلگیری یک "درگیری منجمد" در منطقه خلیج فارس هشدار داد،
سخنگوی وزارت خارجه قطر، مجید الانصاری، روز سهشنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در یک کنفرانس خبری گفت: «ما نمیخواهیم شاهد بازگشت درگیریها در منطقه در آینده نزدیک باشیم و نمیخواهیم یک درگیری منجمد شکل بگیرد که هر بار به دلایل سیاسی دوباره شعلهور شود.»
کاخ سفید روز دوشنبه اعلام کرد که در حال بررسی آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز است؛ تنگهای که از آغاز جنگ خاورمیانه به مدت دو ماه عملاً بسته بوده است.
مذاکرات صلح میان ایالات متحده و ایران برای پایان کامل جنگ و بازگشایی این گذرگاه حیاتی، از زمان آتشبس در ۸ آوریل (۱۸ فروردین) تاکنون به نتیجه نرسیده است.
الانصاری افزود: «ما بسیار خواهان پایان پایدار این جنگ هستیم؛ پایانی که همه نگرانیهای ما در منطقه و فراتر از آن را در نظر بگیرد.»
ایران در پاسخ به حملات ایالات متحده و اسرائیلکه از ۲۸ فوریه (۹ اسفند) علیه این کشور آغاز شد، علاوه بر بستن تنگه هرمز موجهایی از حملات موشکی و پهپادی را علیه کشورهای خلیج فارس، از جمله قطر، انجام داد.