ترامپ: ایران دارد امتیازهای بسیار بزرگی میدهد
انتشار ۱۴۰۵ تیر ۳, چهارشنبهآخرین بهروز رسانی ۱۴۰۵ تیر ۳, چهارشنبه
آنچه باید بدانیم
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد که در پی آن، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای کشته شدند. چهل روز بعد، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند که سپس تمدید شد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز یکشنبه ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد) با انتشار پیامی از نهایی شدن توافق با تهران خبر داد. دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران نیز با انتشار بیانیهای دستیابی به توافق با آمریکا برای پایان جنگ را تایید کرد.
سرانجام متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ میان ایران و آمریکا بامداد روز پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط رؤسای جمهور دو کشور به امضا رسید.
مذاکرات و گفتوگوها میان هیاتهایی از جمهوری اسلامی و آمریکا برای اجرای این تفاهم با حضور کشورهای میانجی در حالی ادامه دارد که بسیاری از ناظران مستقل، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن را بویژه به دلیل ادامه حملات اسرائیل علیه مواضع حزبالله در لبنان، "شکننده" میدانند.
مقامات آمریکا و جمهوری اسلامی هر کدام خود را برنده تفاهم مزبور میدانند و در عین حال تاکید میکنند که در صورت نقض این تفاهم از سوی طرف مقابل، برای از سرگیری درگیری نظامی از آمادگی لازم برخوردارند.
جدیدترین خبرها درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی و تحولات پس از آن را اینجا دنبال کنید:
ترامپ: ایران دارد امتیازهای بسیار بزرگی میدهد
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه مدعی شد که جمهوری اسلامی، در شرایطی که مذاکرات میان دو طرف قرار است هفته آینده ادامه پیدا کند، در حال ارائه "امتیازهای قابلتوجهی" است.
رئیس جمهور آمریکا به خبرنگاران در ساختمان کنگره گفت: «جنگ بسیار خوب پیش میرود. همانطور که میدانید، ما با اختلاف زیادی در حال پیروزی هستیم. ایران امتیازهای بسیار بزرگی میدهد.» او همچنین افزود: «خواهیم دید چه اتفاقی میافتد، اما این بسیار، بسیار، بسیار قدرتمند بوده است.»
هفته گذشته، ترامپ و مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی، "یادداشت تفاهم اسلامآباد" را به صورت الکترونیکی امضا کردند. هدف این توافق ، هموار کردن مسیر پایان دادن به جنگی عنوان شده است که واشنگتن و تلآویو در ۲۸ فوریه علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند.
بر اساس این توافق، آمریکا و جمهوری اسلامی قرار است به مدت ۶۰ روز مذاکراتی را با هدف دستیابی به توافق نهایی درباره برنامه هستهای ایران و تحریمهای بینالمللی برگزار کنند.
پاکستان، میانجی این مذاکرات، اعلام کرد که گفتوگوها در سطح فنی پس از یک توقف موقت، هفته آینده از سر گرفته خواهد شد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز چهارشنبه گفت که آمریکا انتظار دارد ایران به تعهدات خود در چارچوب توافق موقت پایبند بماند.
او گفت: «رئیس جمهور بسیار روشن گفته است که آنها باید به این تعهدات پایبند بمانند. اگر چنین کنند، ما پیش خواهیم رفت. در غیر این صورت، رئیس جمهور گزینههایی در اختیار خواهد داشت تا درباره نحوه واکنش تصمیم بگیرد. امیدواریم آنها به این تعهدات پایبند بمانند.»
سه نفتکش حامل ۵ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز خارج شدند
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیر)، سه نفتکش که حامل مجموعا ۵ میلیون بشکه نفت خام بودند و در خلیج فارس گرفتار شده بودند، از تنگه هرمز خارج شدند؛ دو نفتکش از این سه، عازم آسیا هستند.
این تحولات در پی توافقموقت میان ایران و ایالات متحده رخ میدهد؛ توافقی که راه را برای خروج نفت بیشتر از خلیج فارس باز کرده و به کاهش قیمتهای جهانی نفت انجامیده است.
نفتکش بسیار بزرگ "ویال بریز" با پرچم کره جنوبی، حامل ۲ میلیون بشکه میعانات گازی قطر و نفت خام ابوظبی، از تنگه هرمز عبور کرده و به سوی داسان در کره جنوبی در حرکت است. دادههای شرکتهای تحلیلی "الاسایجی" و "کپلر" نشان میدهد این ابرنفتکش از سوی پالایشگاه کرهای "هیوندای اویلبانک" اجاره شده است.
بر اساس این دادهها، نفتکش "پلاتا کریر" که شرکت نفت هند آن را اجاره کرده، با ۲ میلیون بشکه نفت خام عربستان از تنگه هرمز خارج شده است. همزمان، نفتکش "پرودنت وریور" با یک میلیون بشکه نفت خام بصره عراق، راهی صحار در عمان است. هر دو کشتی با پرچم لیبریا حرکت میکنند.
تحلیلگران شرکتهای "کپلر" و "ورتکسا" هفته گذشته برآورد کرده بودند که نزدیک به ۹۰ میلیون بشکه نفت خام در خلیج فارس متوقف مانده است.
وزارت دریانوردی کره جنوبی نیز روز چهارشنبه اعلام کرد چهار کشتی تحت بهرهبرداری شرکتهای کشتیرانی کرهای از تنگه هرمز عبور کردهاند و به مقصد خود در حرکتاند؛ یکی از آنها عازم کره جنوبی و سه کشتی دیگر عازم کشورهای ثالث هستند.
این وزارتخانه افزود از ۲۶ کشتی که از آغاز درگیریهای خاورمیانه گرفتار شده بودند، ۱۸ کشتی همچنان در خلیج فارس باقی ماندهاند.
مسیرهای موقت دریایی عمان و سازمان بینالمللی دریانوردی
هنوز روشن نیست که آیا این کشتیها از مسیرهای موقت دریایی ایجادشده از سوی عمان و سازمان بینالمللی دریانوردی برای خروج امن کشتیها از منطقه استفاده میکنند یا نه.
عمان اعلام کرده است تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض به روی کشتیرانی باز نگه میدارد. این کشور برای تسهیل عبور امن کشتیهایی که منطقه را ترک میکنند، دو مسیر موقت در شمال و جنوب مسیر دریایی موجود تعیین کرده است.
دادههای کشتیرانی همچنین نشان میدهد دو نفتکش خالی حمل گاز طبیعی مایع، "شاندونگ ردوود" و "ملاحه قطر"، تازهترین کشتیهایی هستند که در غرب تنگه هرمز مشاهده شدهاند تا برای بارگیری محموله از قطر حرکت کنند.
با این دو کشتی، شمار شناورهای خالی حمل گاز طبیعی مایع (LNG)که برای بارگیری در قطر از تنگه هرمز عبور کردهاند، به ۹ فروند رسیده است؛ بالاترین شمار از زمان آغاز جنگ.
روزنامه فایننشالتایمز روز چهارشنبه به نقل از شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، گزارش داد که این کشور حوزه خلیج فارس طی چند هفته آینده تولید عادی گاز طبیعی مایع را از سر خواهد گرفت.
تاثیر جنگ ایران بر بازار مسکن؛ جهش بیسابقه قیمت مصالح ساختمانی در آلمان
بر اساس گزارش اداره فدرال آمار آلمان، تنشها و درگیریهای نظامی در منطقه خلیج فارس، بازار مسکن و ساختوساز در آلمان را به شدت تحت تاثیر قرار داده و موجب جهش ناگهانی قیمت انواع مصالح ساختمانی در این کشور شده است.
اداره فدرال آمار آلمان اعلام کرد که این افزایش قیمتها بیش از همه دامنگیر فرآوردههای نفتی و همچنین محصولاتی شده است که فرآیند تولید آنها نیاز به انرژی بالایی دارد.
بر اساس این دادهها، قیمت قیر که به طور گسترده در راهسازی و عایقکاری ساختمانها کاربرد دارد، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۱.۲ درصد افزایش یافته است. همچنین قیمت شیشه تخت بیش از ۱۵ درصد گرانتر شده و بهای چوب نیز در ماههای اخیر افزایش چشمگیری را تجربه کرده است.
کارشناسان اداره آمار آلمان تاکید کردهاند که بالا رفتن سرسامآور هزینههای ساختوساز در کنار چند عامل اقتصادی دیگر، عامل اصلی رکود اخیر در بخش مسکن و کاهش جدی آمار ساخت واحدهای مسکونی جدید در این کشور بوده است.
وزیر دفاع اسرائیل: حتی با وجود خواست آمریکا از جنوب لبنان عقبنشینی نمیکنیم
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، با تاکید بر حفظ مواضع ارتش این کشور در خاک لبنان اعلام کرد که نیروهای دفاعی اسرائیل تحت هیچ شرایطی، حتی در صورت خواست و تقاضای آمریکا، از منطقه امنیتی ایجادشده در جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد.
کاتس که در جریان کنفرانس "مونی اکسپو" با حضور مقامات محلی در تلآویو سخن میگفت، افزود: «۲۰۰ هزار نفر از ساکنان لبنان به خانههایی که از آنها تخلیه شدهاند، بازنخواهند گشت. زیرا آنچه پیشتر در مناطق امنیتی که جمعیت غیرنظامی نیز در آنها حضور داشت، رخ داد، بمبگذاریهای کنار جادهای و حمله به سربازان بود؛ بنابراین اجازه نخواهیم داد چنین چیزی تکرار شود.»
وزیر دفاع اسرائیل در پایان سخنان خود قاطعانه تاکید کرد: «ما عقبنشینی نمیکنیم.»
با وجود تلاشهای دیپلماتیک جاری و توافق بر سر آتشبسی تازه در روز جمعه، درگیریها میان اسرائیل و حزبالله در لبنان همچنان ادامه دارد.
جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، روز سهشنبه ۲۳ ژوئن اعلام کرده بود که "بیروت به چیزی کمتر از پایان اشغال اسرائیل در جنوب لبنان رضایت نخواهد داد".
سفر نخستوزیر قطر به عمان؛ زمینهسازی برای مذاکرات تنگه هرمز
یک منبع آگاه دیپلماتیک به خبرگزاری رویترز گفت که شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخستوزیر قطر، روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیر) با هدف رایزنی درباره آغاز مذاکرات چندجانبه میان ایران، عراق و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در خصوص آینده مدیریت تنگه هرمز، وارد مسقط، پایتخت عمان شد.
به گفته این دیپلمات، این گفتگوها کاملا مجزا از مذاکرات صلح جاری میان ایالات متحده و ایران و همچنین توافقات مربوط به مینروبی این آبراه بینالمللی است. انتظار میرود کشورهای حوزه خلیج فارس در این مذاکرات بر عدم پرداخت هرگونه حق عبور یا عوارض ترانزیت پافشاری کنند.
این در حالیست که احتمال میرود ایران پیشنهادهایی را برای دریافت هزینههای مرتبط با خدمات زیستمحیطی، ناوبری و امنیت دریایی مطرح کند. گزارشها حاکی از آن است که پاکستان به عنوان میانجی پیشنهادی برای این مذاکرات در نظر گرفته شده است.
گام جدید دیپلماتیک قطر و عمان در راستای اجرای مفاد تفاهمنامهای است که هفته گذشته میان آمریکا و ایران امضا شد. این تفاهمنامه ایران را ملزم به گفتگو با عمان، عراق و دیگر کشورهای خلیج فارس درباره مدیریت آینده خدمات ناوبری و دریانوردی در این تنگه میکند.
به طور همزمان، این منبع دیپلماتیک تایید کرد که طرحهای جداگانهای نیز برای برگزاری یک نشست بزرگ آشتی منطقهای میان ایران، کشورهای عربی خلیج فارس و احتمالا دیگر همسایگان، به میزبانی ریاض در جریان است.
اعلام مسیرهای کشتیرانی موقت از سوی عمان
پیش از این سفر و در بامداد روز چهارشنبه، عمان با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)، از ایجاد دو مسیر دریایی موقت در شمال و جنوب کانال کشتیرانی فعلی در تنگه هرمز خبر داد تا خروج امن کشتیها از منطقه تسهیل شود.
بر اساس این طرح مرحلهبندی شده، کشتیها گروهبندی شده و دستورالعملهای اختصاصی درباره زمان حرکت و مسیر تعبیهشده را دریافت خواهند کرد. با این حال، عمان تاکید کرده است که مالکان و کاپیتانهای کشتیها همچنان مسئول ارزیابی مستقل خطرات پیش از سفر هستند. همچنین به کشتیها دستور داده شده است که سیستم شناسایی خودکار (AIS) خود را در طول مسیر روشن نگه دارند و هرگونه خطر ناوبری را به مرکز امنیت دریایی عمان گزارش کنند.
در بیانیه رسمی دولت عمان به صراحت ذکر شده است که همسو با نتایج مذاکرات اخیر میان ایالات متحده و ایران، هیچگونه عوارض یا حق عبوری از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز دریافت نخواهد شد. مقامات ایران و عمان از روز سهشنبه ۲۳ ژوئن، گفتگوهای دوجانبه خود را درباره اداره آینده ناوبری و خدمات دریایی در این آبراه راهبردی آغاز کردهاند.
کشتهشدن یکی از رهبران ارشد داعش در حمله هوایی ارتش آمریکا در سوریه
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد که نیروهای این فرماندهی در یک حمله هوایی دقیق در شمال غربی سوریه، یکی از رهبران ارشد گروه تروریستی داعش را از پای درآوردهاند.
بر اساس بیانیه رسمی سنتکام، این حمله هوایی که در تاریخ ۱۹ ژوئن انجام شد، به کشته شدن علی حسین العلیوی، از مهرههای کلیدی داعش، منجر شده است. ارتش آمریکا تاکید کرده است که این عملیات دقیق، بخشی از تلاشهای مستمر واشنگتن برای فلج کردن و نابودی تروریستهایی است که به دنبال حمله به شهروندان آمریکایی در خارج از کشور یا هدف قرار دادن خاک ایالات متحده هستند.
در همین رابطه، برد کوپر، فرمانده سنتکام، با تاکید بر ادامه همکاری ارتش آمریکا با شرکای منطقهای گفت: «سنتکام و شرکای ما همچنان به ریشهکن کردن بقایای داعش برای تضمین شکست دائمی این گروه متعهد هستند.»
وی افزود: «ما به دفاع از خاک ایالات متحده، نیروهای نظامی خود و همچنین متحدان و شرکایمان در سراسر منطقه ادامه خواهیم داد.»
بسنت: بخش عمده داراییهای آزاد شده ایران به خرید غذا و دارو اختصاص مییابد
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در تایید اظهارات دونالد ترامپ تاکید کرد که بخش عمدهای از داراییهای آزادشده ایران در جریان توافق، صرف خرید مواد غذایی و دارو از آمریکا خواهد شد.
اسکات بسنت در گفتگو با شبکه خبری "سیانبیسی" اعلام کرد که وزارت خزانهداری آمریکا برای کنترل و نظارت مستقیم بر نحوه هزینهکرد این داراییها، یک دفتر عملیاتی ویژه در دوحه، پایتخت قطر راهاندازی خواهد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر مقامات جمهوری اسلامی اعلام کرده بودند کنترل کامل داراییهای آزادشده خود را در اختیار دارند و درباره نحوه مصرف آن شخصا تصمیمگیری خواهند کرد.
در مقابل، دولت ترامپ پافشاری میکند که این اموال کاملا تحت مدیریت واشنگتن باقی مانده و به طور انحصاری برای خرید محصولات کشاورزی و پزشکی از داخل خاک ایالات متحده کانالیزه میشود.
خبرگزاری فرانسه از ابتکار ریاض برای ترمیم روابط کشورهای خلیج فارس و ایران خبر داد
یک منبع دیپلماتیک با اشاره به تدارک مقدمات برای برگزاری نشستهای منطقهای خاورمیانه، به خبرگزاری فرانسه (AFP) گفت که انتظار میرود گفتگوها با هدف آشتی میان کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران، به میزبانی عربستان سعودی برگزار شود.
به گفته این مقام دیپلماتیک که نامش فاش نشده، ریاض میزبان این نشست سران خواهد بود؛ نشستی که پس از پایان جنگ آمریکا و اسرائيل علیه ایران، با هدف ترمیم و بهبود روابط میان کشورهای خلیج فارس، ایران و احتمالا دیگر همسایگان منطقه شکل خواهد گرفت.
این دیپلمات به تاریخ دقیق برگزاری این اجلاس اشارهای نکرده است.
تاکید روبیو بر متعهد ماندن واشنگتن به امنیت امارات در پی توافق با ایران
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در نخستین مرحله از سفر دورهای خود به کشورهای حوزه خلیج فارس، روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیر) در ابوظبی با شیخ محمد بن زاید، رئیس دولت امارات متحده عربی دیدار و گفتگو کرد. روبیو در این دیدار بر تعهد قاطع و مجدد واشنگتن به امنیت امارات تاکید کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، سفر روبیو به منطقه با هدف اطمینان خاطر دادن به متحدان نزدیک واشنگتن صورت میگیرد. این کشورها در طول جنگ، آسیبهای شدیدی را از سوی جمهوری اسلامی متحمل شدهاند و اکنون نسبت به تفاهمنامه اخیر دولت دونالد ترامپ، رئيس جمهور آمریکا با تهران نگرانند؛ توافقی که به برخی از نگرانیهای دیرینه کشورهای خلیج فارس درباره برنامه موشکی و گروههای نیابتی ایران نپرداخته است.
وزیر امور خارجه آمریکا پس از انجام گفتگوهای پشت درهای بسته با مقامات اماراتی، این کشور را به مقصد کویت ترک کرد. روبیو در ادامه سفر خود راهی بحرین خواهد شد تا روز پنجشنبه در نشست شورای همکاری خلیج فارس (GCC) حضور یابد.
او پس از این دیدار، با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در ایکس ضمن اشاره به دیدار با رئيس دولت امارات متحده عربی نوشت: «من از رهبری امارات برای حمایت بینظیرشان تشکر کردم، شجاعت و تابآوری آنها را در مواجهه با حملات ایران را ستودم و بر تعهد خود به امنیت امارات و مشارکت دوجانبه و مستحکممان تاکید مجدد کردم.»
تامی پیگوت، سخنگوی وزیر امور خارجه آمریکا درباره جزئیات این دیدار گفت: «دو طرف درباره تفاهمنامه ترامپ با ایران، تلاشها برای تضمین عبور و مرور کامل و امن کشتیها از تنگه هرمز و اهمیت صلح و ثبات در منطقه تبادل نظر کردند.»
ترامپ: ایران میگوید هیچ عوارضی از کشتیها در تنگه هرمز دریافت نمیشود
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیر) اعلام کرد که ایران به آمریکا اطمینان داده است که هیچگونه عوارضی از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز مطالبه نمیشود.
ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: «ایران به ایالات متحده اطلاع داده است که برخلاف گزارشهای تفرقهافکنانه رسانههای جعلی، هیچگونه عوارض، هزینه بیمه یا هیچ مبالغ دیگری برای کشتیهای عبوری از تنگه هرمز مطالبه یا دریافت نمیکند.»
ترامپ همچنین تصریح کرد که اگر این اطلاعات نادرست باشد، مذاکرات فورا متوقف خواهد شد.
ترامپ همچنین با اشاره به این که هیچ پولی از سوی ایالات متحده به ایران داده نشده، افزود: «هیچ بخشی از داراییهای آنها به خودشان واگذار نشده است. ما بخشی از پول آنها را که کاملا تحت کنترلمان است، آزاد خواهیم کرد تا به کشاورزان و دامداران خودمان برای خرید ذرت، گندم، سویا و محصولات دیگر پرداخت شود.»
رئیس جمهور آمریکا خاطرنشان کرد که ایران به شدت به مواد غذایی نیاز دارد و گفت: «ما این اقلام را به طور انحصاری از ایالات متحده برای آنها خریداری خواهیم کرد.»
دو کشور که روز دوشنبه اولین دور مذاکرات خود را در سوئیس به پایان رساندند، روایتهای متناقضی را درباره انگیزههای مالی ایران، کنترل تنگه هرمز و جنگ موازی اسرائیل در لبنان ارائه دادهاند؛ موضوعاتی که همگی از ابعاد کلیدی توافقی به شمار میروند که هفته گذشته با هدف پایان دادن به جنگ امضا شد.
غریبآبادی: برنامهای برای دسترسی آژانس به مراکز هستهای آسیبدیده وجود ندارد
معاون حقوقی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و عضو هیات مذاکرهکننده ایران در واکنش به سخنان رافائل گروسی، روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن در ایکس نوشت: «در سوئیس هیچ نشستی با گروسی، علیرغم درخواست وی، برگزار نشد. هیچ برنامهای نیز برای دسترسی به تاسیساتِ مورد حمله واقع شده و مواد هسته ای وجود ندارد.»
کاظم غریبآبادی افزود که "این مباحث صرفا در چارچوب توافق نهایی و در نتیجه اقدام عملی طرف مقابل در خاتمه تمامی تحریم ها و ... بررسی و تعیین تکلیف خواهند شد".
پیشتر نیز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در موضعی مشابه گفته که نه در متن تفاهمنامه و نه در مذاکرات دو طرفه گفتوگویی در مورد برنامه اتمی و اورانیوم غنیشده ایران صورت نگرفته است. بقائی در نشست خبری روز سهشنبه ۲ تیرماه هرگونه برنامه برای حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تاسیسات هستهای آسیبدیده ایران را رد کرد.
او نیز مانند غریبآبادی گفته بود: «ما نه دیداری با گروسی داشتیم و نه برنامهای برای بازدید آژانس از سایتهای آسیبدیده ناشی از جنگ تحمیلی داریم.»
تاکید گروسی بر نقش آژانس انرژی اتمی در برنامه هستهای ایران
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن اعلام کرد که بازرسی از تأسیسات هستهای ایران "بهزودی انجام خواهد شد". او اما زمان مشخصی برای آن ارائه نکرد.
اظهارات گروسی پس از آن مطرح شد که تهران و واشنگتن یک توافق اولیه با هدف پایان دادن به جنگ خاورمیانه امضا کردند؛ توافقی که در آن به نقش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مراحل بعدی برنامه هستهای ایران صریحاً اشاره شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در جریان سفر خود به ژاپن به خبرنگاران گفت که این توافق "بهصراحت" بیان میکند که "فعالیتهای هستهای ایران مربوط به مواد و تأسیسات هستهای تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام خواهد شد".
گروسی افزود: «بدیهی است که برای انجام این کار، ما باید بازرسی انجام دهیم.»
او گفت که زمان و محل این بازرسیها در حال حاضر در دست بررسی است و تصمیم نهایی بهزودی "در همکاری و هماهنگی با دولت ایران" اتخاذ خواهد شد.
گروسی ادامه داد: «اینکه این بازرسیها امروز، پسفردا، یک هفته دیگر یا ده روز دیگر انجام شوند مهم است، اما مسئله اساسی نیست. این اتفاق قطعاً خواهد افتاد.»
ایران روز سهشنبه اعلام کرده بود که به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه نخواهد داد از سایتهای هستهای که سال گذشته هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتهاند، بازرسی کند. این موضع در رد ادعای جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، مطرح شد که گفته بود تهران با بازگشت بازرسان موافقت کرده است.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز سهشنبه ۲۳ ژوئن اظهار داشت که ایران "بهطور کامل و تمامعیار" با بازگشت بازرسان هستهای موافقت کرده است.
قالیباف: خاتمه جنگ در لبنان به اندازه خاتمه جنگ در ایران برای ما اهمیت دارد
رئیس مجلس شورای اسلامی روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیرماه) طی سخنانی در بیستمین نشست اجلاس کنفرانس اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در باکو گفت که جنگ "۴۰ روزه" علیه جمهوری اسلامی "اقدامی جنایکارانه" بوده است.
محمدباقر قالیباف با بیان اینکه "ما در سختترین وپیچیدهترین شرایط، دوستان و شرکای راهبردی خود را تنها نگذاشتهایم"، ادامه داد: «برای ما، آتشبس در لبنان به اندازه آتشبس در ایران و در ادامه، خاتمه جنگ در لبنان به اندازه خاتمه جنگ در ایران اهمیت داشته و دارد.»
به ادعای قالیباف در این جنگ "بیش از ۳ هزار شهروند غیرنظامی" و شماری از مقامات عالیرتبه ایران کشته شدند. دویچه وله فارسی نمیتواند آمارهای ارائهشده از سوی مقامات جمهوری اسلامی درباره تلفات ناشی از جنگ را مستقلا راستیآزمایی کند.
رئیس مجلس شورای اسلامی همچنین ادعا کرد که آمریکا و اسرائیل در "میدان و مذاکره" تسلیم جمهوری اسلامی شدهاند و نتیجه جنگ را "پیروزی" برای ایران خواند.
بیشتر بخوانید: حوثیها در جنگ ایران چه نقشی بازی میکنند؟
قالیباف که سرپرستی هیات مذاکرکننده جمهوری اسلامی با آمریکا را نیز بر عهده دارد، گفت: «جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که آینده منطقه، نه در رقابتهای فرسایشی، بلکه در همکاریهای ساختاری، اتصال اقتصادی، همگرایی زیرساختی و گفتوگوهای مستمر سیاسی شکل خواهد گرفت.»
این سخنان در حالی ابراز میشود که کشورهای همسایه پس از حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به خاک آنان به شدت نسبت به بهبود روابط با ایران تردید دارند و جمهوری اسلامی را خطری برای ثبات و امنیت منطقه میدانند.
ادامه گفتوگوهای اسرائیل و لبنان برای دستیابی به توافقی مشترک
به گفته سه مقام اسرائیلی، این کشور و لبنان در حال بررسی یک طرح آزمایشی مورد حمایت آمریکا هستند که بر اساس آن، نیروهای اسرائیلی کنترل بخشی از مناطق جنوب لبنان را به نیروهای مسلح لبنان واگذار خواهند کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این مقامات روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن گفتند نیروهای لبنانی که در این طرح مشارکت خواهند داشت، از سوی آمریکا "تحت آموزش و بررسیهای امنیتی قرار میگیرند تا اطمینان حاصل شود که هیچ ارتباطی با حزبالله ندارند".
با این حال، اسرائیل همچنان حضور نظامی خود را در منطقه حائل حفظ خواهد کرد.
در روز سهشنبه ۲۳ ژوئن نخستین روز از پنجمین دور مذاکرات مستقیم میان اسرائیل و لبنان پس از هشت ساعت گفتوگو در واشنگتن به پایان رسید.
دو طرف هیچ بیانیه مشترکی برای جمعبندی مذاکرات منتشر نکردند.
به گزارش تایمز اسرائيل، یک منبع آگاه از روند مذاکرات گفت که احتمالاً بیانیهای در پایان گفتوگوها در روز پنجشنبه ۲۵ ژوئن منتشر خواهد شد.
بیشتر بخوانید: ایران آتشبس در لبنان را به توافق با واشنگتن گره زده است
جلسه روز سهشنبه موضوعات سیاسی و مسائل امنیتی را در بر گرفت. مذاکراتی که امروز چهارشنبه در ساختمان پنتاگون از سر گرفته خواهد شد، صرفاً بر مسائل امنیتی متمرکز است.
بنا به گزارشها، ایالات متحده امیدوار است مذاکرات این هفته به موافقت اسرائیل با یک "عقبنشینی محدود" از بخشی از مناطق جنوب لبنان منجر شود؛ مناطقی که نیروهای ارتش اسرائیل در آن محلها با نیروهای ارتش لبنان جایگزین خواهند شد. این طرح بهعنوان یک "برنامه آزمایشی" توصیف شده است.
فشار آمریکا برای عقبنشینی اسرائیل در حالی صورت میگیرد که واشنگتن در تلاش است تفاهمنامهای را که هفته گذشته با ایران امضا کرده، تثبیت کند. این تفاهمنامه مستلزم پایان یافتن عملیات نظامی در لبنان است.
این تفاهمنامه خشم اسرائیل را برانگیخته است، زیرا اسرائیل طرف این توافق نیست و استدلال میکند که ایران نباید در تعیین سرنوشت تحولات لبنان نقشی داشته باشد.
همچنین این تفاهمنامه تلاشهای پیشین واشنگتن برای جدا نگه داشتن موضوع لبنان از پرونده ایران را تضعیف کرده است.
هشدار اتحادیه اروپا درباره پرواز در حریم هوایی ایران و عراق
آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا (EASA) روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (۳ تیرماه) اعلام کرد که شرکتهای هواپیمایی باید همچنان از پرواز در حریم هوایی ایران، عراق و لبنان خودداری کنند و با وجود پذیرش تفاهم اولیه میان واشنگتن و تهران، در سراسر منطقه با احتیاط عمل کنند، زیرا همچنان احتمال نقض توافقها وجود دارد.
این نهاد همچنین اعلام کرد که هشدار مربوط به مناطق درگیر در این منطقه را تا اول ژوئیه (۱۰ تیرماه) تمدید کرده است.
این آژانس گفت که احتمال نقض کوتاهمدت آتشبس میان آمریکا و ایران همچنان وجود دارد، "بهویژه در تنگه هرمز و حریم هوایی مناطق مجاور آن".
همچنین آژانس هوانوردی به آتشبس شکننده میان اسرائیل و حزبالله اشاره کرده و هشدار داد که این وضعیت "میتواند به فعالیتهای نظامی منجر شود که بر حریم هوایی لبنان تأثیر بگذارد".
این نهاد افزود که تمامی شرکتهای هواپیمایی و اپراتورهای پروازی باید هنگام فعالیت در حریم هوایی بحرین، کویت، اسرائیل، اردن، قطر، عمان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی با احتیاط عمل کنند و خطرات احتمالی را در نظر بگیرند.
آغاز سفر حساس روبیو به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا شامگاه روز سهشنبه ۲۳ ژوئن سفر خود به خاورمیانه را آغاز کرد. روبیو در این سفر میکوشد تا متحدان آمریکا در حاشیه خلیج فارس را در مورد پیامدهای مالی تفاهم با ایران متقاعد کند.
کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس که در زمان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به شدت از حملات جمهوری اسلامی آسیب دیدهاند، امتیازهای مالی مندرج در تفاهمنامه از جمله پیشنهاد یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری را "بیش از حد سخاوتمندانه نسبت به یک دشمن منطقهای" میدانند.
روبیو شامگاه سهشنبه برای یک سفر سهروزه به خلیج فارس وارد ابوظبی شد. نخستین مأموریت این دیپلمات ارشد آمریکا در ارتباط با توافقی انجام میگیرد که هفته گذشته برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی حاصل شد.
او در بدو ورود به ابوظبی در پاسخ به این پرسش که آیا قصد دارد نگرانی متحدان درباره این توافق را پیگیری و برطرف کند، به خبرنگاران گفت: «این موضوع قطعاً در این مذاکرات مطرح خواهد شد.» او افزود که همچنین درباره موضوعاتی گفتوگو خواهند کرد که در تفاهمنامه پوشش داده نشدهاند.
این دیپلمات ارشد آمریکا طی هفتههای اخیر تا حد زیادی از گفتوگوهای مرتبط با ایران کنار بوده و سکوت اختیار کرده بود. در حالیکه جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا آخر هفته گذشته در سوئیس رهبری دور جدیدی از مذاکرات با طرفهای ایرانی را بر عهده داشت.
اظهارات روبیو در جریان سفرش به منطقه بهدقت بررسی خواهد شد تا مشخص شود فردی که زمانی از منتقدان تندروی ایران محسوب میشد، چگونه توافقی را چارچوببندی میکند که بسیاری از جمهوریخواهان کنگره آن را معادل "تسلیم آمریکا" میدانند.
روبیو و ونس، هر دو سناتورهای پیشین آمریکا، در محافل حزب جمهوریخواه بهطور گسترده بهعنوان گزینههای بالقوه برای جانشینی ترامپ دیده میشوند و برخی محافل درون حزب جمهوریخواه و نظرسنجیهای اولیه اغلب رقابت را بهصورت دوئل میان این دو ترسیم میکنند.
به گفته کارشناسان سیاسی ماموریت روبیو حساس است؛ "او باید از توافق اولیهای دفاع کند که ترامپ بهطور قاطع از آن حمایت میکند، و در عین حال باید به نگرانیهای همتایان خود در خلیج فارس نیز بهطور قابلقبولی پاسخ دهد؛ کشورهایی که نگاه محتاطانهتری به این توافق دارند".
تردیدها و نگرانیها درباره صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری
در حالی که رهبران خلیج فارس در جریان جنگ برای دستیابی به صلح فشار میآوردند، بسیاری از آنان از شرایط این توافق شگفتزده و ناامید شدند.
متحدان منطقهای آمریکا بهویژه نگرانند که ایران بتواند از صندوق پیشنهادی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی توان نظامی خود استفاده کند. همچنین این توافق به ظرفیت موشکهای بالستیک تهران نمیپردازد؛ موضوعی که برای کشورهای خلیج فارس "نگرانکننده" است، کشورهایی که در طول جنگ هدف موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.
تهران میگوید که کشورهای خلیج فارس در جریان جنگ، تسهیلات لجستیکی مختلفی برای تلاشهای نظامی واشنگتن فراهم کردهاند و همچنین میزبان پایگاههای نظامی آمریکا بودهاند که در این درگیری علیه جمهوری اسلامی نقش کلیدی داشتهاند.
در میان کشورهایی که روبیو از آنها بازدید میکند، امارات متحده عربی و کویت نیز قرار دارند. هر دو کشور میزبان پایگاههای استراتژیک نظامی آمریکا هستند و هر دو در معرض حملات گسترده موشکی ایران قرار گرفتند که منجر به تلفات در میان غیرنظامیان شد.
امارات با فشارهای اقتصادی بهویژه شدیدی روبهرو است، زیرا جنگ باعث شد تا هزاران کارگر خارجی که ستون اصلی اقتصاد غیرنفتی این کشور هستند، آن را ترک کنند و این موضوع پرسشهایی درباره پایداری بلندمدت یک مرکز مالی جهانی در نزدیکی جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.
رویترز هفته گذشته گزارش داد که ایران واحدهای مخفی جدیدی در عراق ایجاد کرده تا حملاتی علیه کشورهای خلیج فارس از جمله کویت و امارات انجام دهند. این واحدها در یک دوره حدوداً یکماهه در آوریل و مه، دستکم هفت حمله پهپادی علیه اهدافی در کویت، امارات و عربستان سعودی انجام دادهاند.