«اگر منفعت‌طلب بودیم، بی‌صدا پناهنده می‌شدیم» | ایران | DW | 14.09.2010
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ایران

«اگر منفعت‌طلب بودیم، بی‌صدا پناهنده می‌شدیم»

سومین دیپلمات معترض به حکومت ایران از مقام خود استعفا داد. پیرامون این موضوع همچنان فضایی سرشار از شک و تردید وجود دارد. محمدرضا حیدری، اولین دیپلمات مستعفی در گفت‌وگویی با "دویچه وله" به تردید‌های موجود پاسخ می‌دهد.

وزارت امورخارجه ایران

وزارت امورخارجه ایران

سومین دیپلمات ایرانی که می‌گوید به نظام حاکم در ایران اعتراض دارد روز جمعه نوزدهم شهریور از مقام خود استعفا داد. فرزاد فرهنگیان رایزن دوم سفارت جمهوری اسلامی ایران در کشور بلژیک بود که اینک به نروژ پناهنده شده است.

امروز، سه‌شنبه، در شهر اسلو پایتحت کشور نروژ، کنفرانسی خبری با حضور او و همچنین محمدرضا حیدری، اولین دیپلمات مستعفی، برگزار شد.

حیدری به "دویچه وله" می‌گوید که در این نشست محور اصلی سوالات از آقای فرهنگیان درباره‌ی علل استعفای وی بوده است. "کمپین سفارتخانه‌ی سبز" عنوان حرکتی اعتراضی‌ست که با استعفای حیدری در سال گذشته آغاز شد. حیدری می‌گوید که بر اساس تماس‌هایی که از سوی "کمپین سفارتخانه‌ی سبز" با دیگر همکاران خود دارد، معتقد است که بیش از ۸۰ درصد بدنه وزارت امور خارجه‌ی ایران به نظام حاکم در ایران معترض هستند.

آقای حیدری توضیح می‌دهد: «این‌طور نیست که این استعفا آخرین مورد باشد. سایر همکاران من در اقصا نقاط دنیا نیز آمادگی خروج از سفارتخانه‌ها را دارند و ما منتظر هستیم که ببینیم عکس‌العمل سیستم حاکم در ایران به این حرکت همکاران ما چه گونه است تا قدم به قدم تصمیمات بعدی را عملی کنیم».

اما تنها واکنش علنی ایران تا به حال از سوی سخنگوی وزارت امور خارجه‌‌ی این کشور انجام گرفته است. رامین مهمان‌پرست درباره استعفای حیدری و همچنین دومین مورد، یعنی استعفای حسین علیزاده، کاردار سفارت ایران در فنلاند، مسایل شخصی آن‌ها را انگیزه‌ی تمایل آنها به ادامه زندگی در اروپا مطرح کرده است.

دیپلمات‌های مستعفی این گفته مهمان‌پرست را قویاَ رد می‌کنند. حیدری می‌گوید: « با توجه به خفقان موجود در داخل ایران، ما خواستیم با انجام این کار به دنیا اعلام کنیم که علی‌رغم تبلیغات جمهوری اسلامی صدای مردم ایران خاموش نشده، و این صدا در بین همه‌ی اقشار ملت ایران زنده است.»

با این‌همه بسیاری از ایرانیانی که نزدیکی‌ای هم به دیدگاه‌های دولتی ایران ندارند همچنان به ماجرای استعفای دیپلمات‌های معترض ایرانی به دیده شک و تردید می‌نگرند.

منفعت‌طلبی یا اعتراض؟

علی مهتدی، از کارمندان سابق سفارت جمهوری اسلامی ایران در لبنان، به دویچه وله می‌گوید: «ادعایی که ایران در این زمینه می‌کند، تا حدودی می‌تواند درست باشد. چرا که وزارت امور خارجه جزو سازمان‌هایی است که وقتی مأمور به خارج می‌فرستد، با افزایش حقوقی که عاید کارمندانش در خارج از کشور می‌شود، با مزایایی مانند اجاره خانه و تمام حق و حقوقی که یک کارمند در خارج می‌تواند داشته باشد، بهترین فرصت برای کارمندان است تا سرمایه‌ای بیاندوزند یا تحولی در زندگی‌شان به‌وجود آورند. از سوی دیگر کارمندان یا دیپلمات‌های بسیار معدودی هستند که بعد از بازنشستگی در وزارت خارجه فضای شغلی برایشان کماکان فراهم باشد. بنابراین طبیعی‌ست اگر فکر کنیم این دیپلمات‌ها تمایلی به بازگشت نداشته باشند.»

اما حیدری اولین دیپلمات مستعفی، در برابر اتهاماتی مبنی بر نفع‌طلبانه بودن استعفای خود و همکارانش پاسخ می‌دهد که اصل ماجرا رسانه‌ای کردن استعفا و پناهندگی خود و همکاران‌اش است: «در طول این ۳۰ سال تعداد زیادی دیپلمات از وزارت خارجه ایران خارج شده و بی‌سروصدا پناهنده شده‌اند. آمارش هست و اسامی اشخاص هم موجود است. اما امروز حرکت ما یک حرکت اعتراضی است. ما می‌آییم این کار را می‌کنیم و با رسانه‌ها هم مصاحبه می‌کنیم. امروز که این حرکت را دوستان من انجام داده‌اند، با تمام مخاطراتی که برایشان دارد، از تمام امتیاز و مزایای خودشان گذاشته‌اند و آمده‌اند در جلوی دوربین‌های تلویزیونی تا صدای مردم ایران را به تمام دنیا منعکس کنند. آنها می‌گویند حکومتی که در ایران حاکم است یک حکومت نامشروع است و حقوق ملت ایران را ضبط کرده و نمی‌گذارد از حق اولیه شهروندی برخوردار باشند. اگر بحث منفعت‌طلبی بود که می‌شد مثل بسیاری دیگر که پیش از ما این کار را کرده‌اند بی سر و صدا پناهنده شد و زندگی عادی خود را پی گرفت.»

حیدری می‌گوید: «این تبلیغات مسمومی‌‌ست که جمهوری اسلامی در طول ۳۰ سال برای سایر گروه‌هایی که با آن مبارزه کرده‌اند انجام داده و امروز نیز، با ما همین رفتار را دارد. ولی برای ما مهم عکس‌العملی‌است که در جامعه جهانی به‌وجود آمده نسبت به این که ما صدای حال حاضر مردم هستیم و از خفقانی که در ایران موجود است، حرف می‌زنیم.»

نقش دیپلمات‌ها در جنبش مردمی

یکی از مسایلی که بسیاری به آن اشاره دارند نقشی‌ست که دیپلمات‌های مستعفی در حرکت اعتراضی مردم می‌توانند ایفا کنند به عنوان محکی برای سنجش واقعیت. علی مهتدی روزنامه‌نگار و عضو سابق سفارت ایران در لبنان می‌گوید: «نکته‌ای که وزارت امور خارجه بر آن دست می‌گذارد، می‌تواند به نوعی خوراک داخلی برای وزارتخانه باشد تا در مقابل نیروهای خود ماجرا را توجیه کند که مثلاً بر فرض آقای حیدری که استعفا داده است یا آقای فرهنگیان، این‌ها مأموریت‌شان رو به اتمام بوده. این جو درست می‌شود که آنها حالا در این شرایط پناهنده می‌شوند تا از حقوق و مزایای پناهندگی استفاده ‌کنند.»

او ادامه می‌دهد: «اما جدا از این روند ما باید ببینیم که این دیپلمات‌هایی که اعلام پناهندگی کرده‌اند و از سفارت جدا شده‌اند، تا چه حد می‌توانند برای حرکت مردمی مفید باشند، چه وجه بین‌المللی می‌تواند داشته باشند یا بسیار بالاتر از آن، چه اطلاعاتی می‌توانند داشته باشند که این‌ها را بخواهند ارائه دهند تا بتوان پذیرفت که واقعا می‌خواهند علیه حکومت ایران و به نفع حرکت اعتراضی مردم مؤثر باشند.»

در برابر، حیدری با توضیح اهداف "کمپین سفارتخانه‌ی سبز" به توضیح برنامه خود و همکارانش می‌پردازد: « همکاران من در سفارتخانه‌های مختلف الآن با ما در تماس هستند. در زمانی که نیاز باشد، همکاران از سیستم خارج می‌شوند. الان آن‌ها در جریان اطلاعات و مطالب محرمانه که جمهوری اسلامی به سفارتخانه‌هایش ارسال می‌کند، هستند. و به موقع این اطلاعات در اختیار رسانه‌ها و همچنین افرادی که ذیصلاح هستند قرار می‌گیرد.»

او به یک نمونه از این اطلاعات اشاره دارد: « یک نمونه‌اش را در همین کنفرانس خبری امروز و هم کنفرانس خبری که دوست عزیزم آقای علیزاده در هلسینکی برگزار کرد، ارائه کردیم. ما علی‌رغم این که میلیون‌ها نفر در انتخابات شرکت کردند و رژیم همواره این ادعا را دارد که در انتخابات آقای احمدی‌نژاد برنده بوده است، سندی ارائه کردیم که به سفارتخانه‌های ایران ابلاغ شده بود که از هر گونه مصاحبه و هر گونه اظهارنظر در خصوص نتیجه‌ی انتخابات خودداری کنید. ما این سند محرمانه را در اختیار رسانه‌ها قرار دادیم.»

او می‌گوید: «به موقعش دیگر اطلاعات در اختیار مراجع ذیربطی که حافظ منابع مردم ایران هستند قرار خواهد گرفت.»

تبعات استعفای دیپلمات‌های ایرانی

آقای حیدری درباره تبعات عمومی شدن نارضایتی حتی در سطوح عالی وزارت‌امورخارجه می‌گوید: «در داخل هئیت حاکمه ایران قاعدتا الان دارند متوجه می‌شوند که ریزش در سطح نیروهای خاص‌شان دارد ادامه پیدا می‌کند و جریان جنبش سبز، همان طور که میرحسین موسوی نیز اعلام کرد، دارد راه خودش را حتی آهسته طی می‌کند و این ریزش نه تنها در وزارت خارجه، بلکه در سپاه و در سازمان‌های امنیتی نیز ادامه دارد و شما مطمئن باشید که حق مردم ایران پایمال نمی‌شود و این خواست‌شان که بتوانند بر سرنوشت خودشان حاکم ‌شوند اجابت می‌شود.»

علی مهتدی، روزنامه‌نگار، نیز در تحلیل تبعات استعفای دیپلمات‌های ایرانی می‌گوید: « قطعاً مثل سیستم دانشگاه‌ها که استادهای زیادی از کار برکنار شدند، تحت بهانه‌ی بازنشستگی، به زودی در وزارت خارجه هم این اتفاق یعنی چیزی مثل انقلاب فرهنگی اتفاق خواهد افتاد. چون این موضوع خیلی روشن است که برای وزارت خارجه و دستگاه دیپلماسی ایران، بهای پناهنده شدن یک دیپلمات به خارج، حتی اگر آن دیپلمات اطلاعات خاصی نداشته باشد و صرفا اسم پناهندگی را با خودش یدک کشد، خیلی سنگین خواهد بود.»

مریم میرزا

تحریریه: شهرام احدی

در همین زمینه:

  • تاریخ 14.09.2010
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده https://p.dw.com/p/PC4o

مطالب مرتبط

  • تاریخ 14.09.2010
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده https://p.dw.com/p/PC4o
تبلیغات