از نقد فرهنگی تا مجله‌های پورنو | دنیای وب | DW | 08.09.2010
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

دنیای وب

از نقد فرهنگی تا مجله‌های پورنو

برای بسیاری از کسانی که برای نخسین‌بار از ایران وارد ‎ کشوری دمکرات می‌شوند، برخورد نخست با مطبوعات آزاد تجربه غریبی است. اما کم نیستند منتقدانی که می‌گویند در جامعه دمکرات و بدون سانسور هم، خبرنگاری بی‌طرف یک ادعاست.

default

تجربه غریبی است! اگر برای نخستین بار در کشور آزاد، به پیشخوان روزنامه‌فروشی‌ها نگاهی بیاندازید کمی دچار حیرت می‌شوید. روزنامه‌های گرایش‌های مختلف سیاسی، مجلات معتبر فرهنگی، اجتماعی، ژورنال‌های مد و مجله‌های پورنو کنار هم چیده شده‌اند. به کتاب‌فروشی‌ها که قدم می‌گذارید با انبوهی از کتاب‌های مختلف مواجه می‌شوید که اداره ممیزی‌ وزارت ارشاد آن‌ها را کنترل نکرده است! آیا همه این کتاب‌ها "مفید" هستند؟ در دنیایی که اقتصاد بازار آزاد در آن حاکم است و فروش خوب، نقشی تصمیم‌گیرنده بازی می‌کند "صحیح" چیست؟

رامون گارسیا زیمنس منتقد کتاب و خبرنگار فرهنگی رادیوهای دولتی آلمان می‌گوید:« در کشورهای اروپایی و شمار دیگری از کشورهای جهان، اصل بر این است که تمامی شهروندان از آموزش و روشنگری مناسب برخوردارند و خود در موقعیتی هستند که می‌دانند "صحیح" کدام است. در نتیجه هیچ کس حق ندارد برای دیگری تعیین تکلیف کند که چه بخواند، چه فکر کند یا چه بگوید.»

آزادی بیان و مطبوعات در قانون اساسی آلمان تضمین شده است. در اصل پنجم قانون اساسی این کشور آمده است "هر کس حق دارد نظر خود را با سخنرانی، انتشار نوشته و عکس آزادانه بیان کند، آن را گسترش دهد و از منابع عمومی قابل دسترسی همگانی آگاهی کسب کند. قانون اساسی، آزادی مطبوعات و تهیه‌ی گزارش رادیویی و تلویزیونی را تضمین می‌کند و سانسور مطبوعات ممنوع است."

رامون گارسیا-زیمنس

رامون گارسیا-زیمنس

رسالت خبرنگاران: به چالش کشیدن نظرات مختلف برای حفظ و بسط دمکراسی

در آلمان هرساله حدود ۶۰ هزار کتاب با موضوع‌های مختلف منتشر می‌شود. فروش خوب این کتاب‌ها تا حد زیادی به نام انتشاراتی که کتاب را چاپ کرده است و همینطور نظر منتقدانی که در روزنامه‌های مختلف قلم می‌زنند بستگی دارد.

ناشر کتاب، پیش از آن که کتابی را وارد بازار کند با منتقدان کتاب و خبرنگارن تماس می‌گیرد و نسخه‌هایی از کتاب را برای نقد مطبوعاتی در اختیار علاقمندان قرار می‌دهد. آنچه در روزنامه‌های آلمان نیز منتشر می‌شود، در چهارچوب اساسنامه‌ای است که شورای مطبوعات این کشور تعیین کرده است.

رامون گارسیا زیمنس می‌گوید هر مطلبی که مغایرتی با این اساسنامه نداشته باشد چاپ می‌شود. او به مثالی در این مورد اشاره می‌کند:«آخرین نمونه کتابی است که تیلو زاراتسین منتشر کرده است.( جنجال اظهارت "نژادپرستانه" مدیر بانک مرکزی آلمان ) آقای زاراتسین هم می‌تواند مانند هر شهروند دیگر نظر خود را بیان کند یا کتاب بنویسد. وظیفه خبرنگاران یک جامعه دمکرات اما این است فرضیه‌های مانند فرضیه تیلو زاراتسین را به نقد و چالش بکشند.»

" استانداردهای هر جامعه چهارچوب کار مطبوعاتی را تعریف می‌کند "

مطبوعات آلمان نقش پررنگی در تحولات سیاسی اجتماعی این کشور بازی می‌کنند. با این حال کم نیستند کسانی که معتقدند در دنیای آزاد و دمکرات نیز خبرنگاری بی‌طرف مفهومی ندارد. تاتیانا بروکوفسکی که که در مورد دیدگاه مطبوعات آلمان در مورد انقلاب‌های مخملی در کشورهای تازه استقلال یافته اتحاد جماهیر شوروی پژوهش کرده می‌گوید:« هر جامعه‌ای قاعده و استانداردهای خود را دارد. این قاعده مانند عینکی می‌ماند که روی چشم خبرنگاران است. این عینک حاصل تاریخ و تجربه یک ملت است که نسل به نسل منتقل می‌شود.»

سالانه بیش از ۶۰ هزار جلد کتاب در آلمان منتشر می‌شود

سالانه بیش از ۶۰ هزار جلد کتاب در آلمان منتشر می‌شود

نمونه روشن این فرضیه بازتاب اظهارات ضداسراییلی رئیس‌‌جمهور ایران در مطبوعات آلمان است. انکار هولوکاست یا "محو اسراییل" از نظر جامعه‌ای که تجربه تلخ سلطه نازی‌ها را در تاریخ خود دارد قابل درک و پذیرش نیست. در چنین فضایی روزنامه یا حتی خبرنگاری، سخنان محمود احمدی‌نژاد را "تحریک غرب و حرف‌های بی‌پایه و اساس تکراری" تعبیر نمی‌کند.

تاتیانا بروکوفسکی، ضمن اینکه معتقد به نژادپرستانه بودن نظرات تیلو زاراتسین در مورد مسلمانان مهاجری است که خود را با جامعه میزبان دیرتر تطبیق می‌دهند، می‌گوید: «ساختارشکنی‌ حتی اگر بجا باشد در هیچ جامعه‌ای با استقبال و آغوش گرم روبرو نمی‌شود. تفاوت ساختارشکنی در جوامع دمکرات و کشورهای استبداد زده این است که در کشورهای آزاد به دلیل کثرت مطبوعات، فضای بیشتری برای اظهار نظرات مختلف فراهم است. یا به تعبیری، چهارچوبی که استانداردهای جامعه تعریف می‌کنند فضای بازتری دارد.»

بیش از نیم‌قرن تلاش پر بار روزنامه‌نگاران آلمانی برای حفظ استقلال

تاتیانا بروکوفسکی می‌گوید در دنیای آزاد نیز مهم این است که از کدام جنبه به یک موضوع نگاه می‌کنید و بر اساس کدام ارزش‌ها به آن می‌پردازید؟ و البته در کدام روزنامه قلم می‌زنید. به نظر او خبرنگاری بی‌طرف یا خبرنگاری آزاد تنها یک توهم است.

رامون گارسیا زیمنس در این مور نظر دیگری دارد او به تلاش روزنامه‌نگاران آلمانی برای حفظ استقلال و خبررسانی بی‌طرف اشاره می‌کند. این تلاش با تشکیل شورای مطبوعات آلمان در سال ۱۹۵۶ آغاز شد. هدف ازتشکیل این شورا، پیش‌دستی بر طرحی بود که دولت وقت تهیه کرده بود. دولت در پی تدوین قانونی برای مطبوعات بود که نظارت بر کار رسانه‌های چاپی را در حيطه اختيار دولت قرار می‌داد.

برای جلوگیری از دخالت دولت در فعالیت‌های مطبوعاتی، خبرنگاران و ناشران مطبوعات‎، شورای مطبوعات آلمان را پايه‌گذاری کردند. این شورا اساسنامه‌ای (در انتهای مقاله) تدوین کرده است که تا کنون بارها تصحیح و تکمیل شده است. رامون گارسیا زیمنس که علاوه بر مطبوعات آلمانی با مطبوعات کشورهای انگلیسی و اسپانیایی‌زبان نیز آشنا است می‌گوید:«من باور دارم که ما در آلمان آزادترین و پربارترین مطبوعات را داریم. کافی است نگاهی به روزنامه‌های مختلف آلمان بیندازید. »

مطالب مرتبط

تبلیغات