تابعیت از طریق تولد؛ دیوان عالی امریکا فرمان ترامپ را رد کرد
۱۴۰۵ تیر ۱۰, چهارشنبه
دیوان عالی ایالات متحده امریکا روز سهشنبه حکم داد که فرمان اجرایی دونالد ترامپ برای محدودسازی تابعیت از طریق تولد غیرقانونی است.
در یکی از مهمترین تصمیمهای دیوان عالی که در آخرین روز دورهٔ کاریاش اعلام شد، قضات با رأی ۶ در برابر ۳ تأکید کردند که حق شهروندی امریکا برای تقریباً همهٔ افراد متولدشده در خاک این کشور باید حفظ شود.
دونالد ترامپ این فرمان را در نخستین روز دورهٔ دوم ریاستجمهوری خود در سال گذشته صادر کرده بود و این اقدام بخشی از سیاستهای ترامپ است که هدف آنها محدودسازی مهاجرت، چه قانونی و چه بیرویه است.
قضات از پیش در جریان استماعها در ماه اپریل در نشستی که ترامپ بهطور غیرمعمول شخصاً در آن حضور داشت، نسبت به این فرمان ابراز تردید کرده بودند.
بیشتر بخوانید: کدام کشورها از طریق تولد حق شهروندی میدهند؟
بر اساس این فرمان، به نهادهای دولتی دستور داده شده بود که تابعیت کودکانی را که در امریکا متولد میشوند، اگر هیچیک از والدین آنها شهروند یا دارندهٔ اقامت دائم (گرین کارت) امریکا نباشند، به رسمیت نشناسند.
منتقدان استدلال کرده بودند که این فرمان با متمم چهاردهم قانون اساسی امریکا مغایرت دارد. این متمم به صورت عمومی چنین تعبیر میشود که به افراد متولدشده در خاک امریکا، بهطور خودکار تابعیت اعطا میشود.
دیوان عالی در رأی خود همین تفسیر گسترده از این متمم قانون اساسی را تأیید کرد.
صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!
جان رابرتس، قاضی ارشد، در بیانیهای نوشت: «شهروندی، در گذشته و اکنون، بهمعنای حق داشتن حقوق و مشارکت آزادانه در جامعهٔ سیاسی ماست. تدوینکنندگان متمم چهاردهم این وعده را به "هر فرد آزادِ متولدشده در این سرزمین” گسترش دادند.»
او افزود: «ما امروز این وعده را حفظ میکنیم.»
متمم چهاردهم: تابعیت مبتنی بر تولد در امریکا
ماده مورد نظر در قانون اساسی که به ماده شهروندی معروف است، تصریح میکند: «تمام افرادی که در ایالات متحده متولد یا تابعیت آن را کسب کردهاند و تابع صلاحیت قضایی آن هستند، شهروند ایالات متحده و ایالتی محسوب میشوند که در آن اقامت دارند.»
با این حال، حکومت ترامپ استدلال کرده بود که صرف تولد در خاک امریکا کافی نیست تا فرد «تابع صلاحیت قضایی آن» قلمداد شود و در نتیجه شهروند شناخته شود.
چنین افرادی شامل فرزندان مهاجران «غیرقانونی» یا افرادی میشوند که حضورشان در امریکا قانونی اما موقت است، مانند دانشجویان یا دارندگان ویزای کاری.
بیشتر بخوانید: معرفی «کارت طلایی» ترامپ؛ ویزای امریکا در بدل یک میلیون دالر
دی. جان ساور، وکیل حکومت ترامپ، استدلال کرد که تابعیت از طریق تولد ارزش والای شهروندی امریکا را خدشهدار میکند و «به مهاجران غیرقانونی که قوانین مهاجرت را نقض کردهاند، پاداش میدهد.»
مخالفان در مقابل رئیسجمهور را به تبعیض نژادی و مذهبی در سیاستهای مهاجرتیاش متهم کرده اند. چندین محکمهٔ پایینتر، از جمله در ایالت نیوهمپشایر، نیز اجرای این فرمان را متوقف کرده بودند.
اتحادیهٔ آزادیهای مدنی امریکا (ACLU) در بیانیهای گفت «این یکی از روشنترین بیانها از هویت ما بهعنوان یک کشور است، مهم نیست والدین شما چه کسانیاند، اگر اینجا متولد شدهاید، به اینجا تعلق دارید.»
چگونه دیگر کشورها تابعیت کودک را تعیین میکنند؟
در بیشتر کشورها، بهویژه خارج از قارهٔ امریکا، اصل حقوقی «حق خون» (jus sanguinis) اعمال میشود؛ به این معنی که تابعیت کودک بر اساس تابعیت والدین تعیین میشود، نه محل تولد.
برای مثال، در اتحادیهٔ اروپا هیچ کشوری بهطور خودکار و بدون قید و شرط به کودکانی که از والدین خارجی در خاک آن کشور متولد میشوند، تابعیت اعطا نمیکند.
مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!
در مقابل، نظام حقوقی امریکا ریشه در حقوق عرفی انگلیس دارد که برای مدت طولانی از اصل «حق خاک» (jus soli) پیروی میکرد.
با این حال، در بریتانیا قانون تابعیت سال ۱۹۸۱ این اصل را لغو کرد و اکنون افراد متولدشده در این کشور تنها زمانی شهروند تلقی میشوند که حداقل یکی از والدین آنها شهروند بریتانیا یا دارای وضعیت اقامت مبتی بر قانون (settled status) باشد.