محاکمه متا و یوتیوب به اتهام «اعتیاد کودکان»

چندین مورد محاکمهٔ برجسته در ایالات متحده امریکا امسال در تلاش‌اند تا شرکت‌های بزرگ شبکه‌های اجتماعی را به‌دلیل آسیب‌های احتمالی واردشده به کودکان به پاسخگویی بکشانند.

شرکت متا، مالک اینستاگرام و پلتفرم یوتیوب متعلق به گوگل در دادگاه عالی لس آنجلس تحت محاکمه قرار گرفتند. این یکی از نخستین پرونده‌های از این نوع در ایالات متحده است. در این پرونده‌ها، این شبکه‌ها متهم می‌شوند که تولیدات خود را به شکلی طراحی کرده اند که اعتیاد آور است و به سلامت روانی کودکان آسیب می‌زند.

بیشتر بخوانید: آیا استفاده زیاد از موبایل جوانان را افسرده می‌کند؟

تیک‌تاک و اسنپ که در ابتدا در این پرونده نام برده شده بودند، قبلاَ با پرداخت مبالغ نامشخص، پرونده را مختومه کردند.

این پرونده به‌عنوان یک نمونهٔ بزرگ و با پیامد محسوب می‌شود که می‌تواند مسیر صدها شکایت مشابه را در سراسر امریکا تعیین کند.

اتهام‌های واردشده بر متا و یوتیوب چیست؟

مارک لانیِر، وکیل شاکی ۲۰ ساله که با نام مخفف «KGM» معرفی شده، به محکمه گفت که این شرکت‌ها «اعتیاد را در مغز کودکان مهندسی کرده‌اند». او برای اثبات ادعایش به اسناد داخلی شرکت‌ها و یافته‌های پژوهشی استناد کرد.

بیشتر بخوانید: چگونه می‌توان از اعتیاد به گوشی موبایل نجات یافت؟

فرد شاکی مدعی است که پس از اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در کودکی، با آسیب‌های شدید روانی روبه‌رو شده است.

به گفتهٔ لانیِر، فرد شاکی در شش‌سالگی استفاده از یوتیوب را آغاز کرد و در ۹ سالگی به اینستاگرام پیوست و پیش از پایان دورهٔ ابتدایی مکتب، ۲۸۴ ویدیو در یوتیوب منتشر کرده بود.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

لانیِر در مورد این شبکه‌های اجتماعی گفت: «آن‌ها فقط اپلیکیشن نمی‌سازند؛ آن‌ها دام می‌سازند.»

دفاعیه متا و یوتیوب چه بود؟

وکلای متا استدلال کردند که هیچ اتفاق نظر علمی دربارهٔ «اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی» وجود ندارد و مشکلات روانی فرد شاکی ریشه در مسائل خانوادگی، خشونت عاطفی، مشکلات مربوط به تصویر ذهنی از بدن، و آزار و اذیت داشته است، نه استفاده از این پلتفرم‌ها.

بیشتر بخوانید: سناتور امریکایی به زاکربرگ: «فیس‌بوک مردم را می‌کشد»

خوسه کاستانِدا، سخنگوی یوتیوب، گفت: «ادعاهای مطرح‌شده در این شکایت‌ها به‌سادگی درست نیستند.»

انتظار می‌رود مدیران ارشد این شبکه‌ها از جمله مارک زاکربرگ رئیس متا، و آدام موسِری مسئول اینستاگرام در جریان محاکمه شهادت بدهند. روند رسیدگی احتمالاً چندین هفته ادامه خواهد داشت.

شرکت‌های فناوری همهٔ این اتهام‌ها را رد می‌کنند و می‌گویند برای محافظت از کاربران زیر سن، ابزارهای ایمنی متعددی دارند. آن‌ها همچنین استناد می‌کنند که طبق قوانین امریکا، مسئول شناخته نمی‌شوند.

مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!

با این حال، حکم این دادگاه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای بر نحوهٔ قانون‌گذاری و طراحی پلتفرم‌های اجتماعی برای کودکان داشته باشد.

بحث جهانی بر سر محدودیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان

در همین حال، روز دوشنبه در نیومکسیکو نیز پرونده‌ای آغاز شد که در آن ادعا شده متا نتوانسته از کاربران خردسال در برابر سوءاستفادهٔ جنسی محافظت کند.

بیشتر بخوانید: اتحادیه اروپا می‌خواهد شبکه‌های اجتماعی را محدود کند

در ماه جون، یک محاکمهٔ مهم دیگر در اوکلند ایالت کالیفرنیا برگزار خواهد شد؛ جایی که بخش‌های آموزشی از شبکه‌های اجتماعی به‌دلیل آسیب‌رساندن به کودکان شکایت کرده‌اند.

این موج دادخواهی‌های حقوقی در امریکا در زمانی صورت می‌گیرد که کشورهای مختلف جهان در حال بررسی وضع محدودیت‌های تازه بر استفادهٔ کودکان از شبکه‌های اجتماعی هستند.

سال گذشته، استرالیا استفادهٔ کودکان زیر ۱۶ سال از شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد. ممنوعیت مشابه در فرانسه نیز برای کودکان زیر ۱۵ سال از ماه سپتمبر اجرایی می‌شود.

هم‌زمان، یافته‌های ابتدایی کمیسیون اروپا که روز جمعه منتشر شد، طراحی «اعتیادآور» تیک‌تاک را نقض قوانین اتحادیهٔ اروپا توصیف کرده است.