تلاش براي مبارزه با فساد يا در تنگاه قرار دادن کرزي؟ | افغانستان | DW | 15.11.2009
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
آگهی

افغانستان

تلاش براي مبارزه با فساد يا در تنگاه قرار دادن کرزي؟

رزاق مامون معتقد است که امريکا و حامد کرزي به يکديگر اعتماد ندارند و پيروزي حامد کرزي براي امريکا يک امر ناخواسته بوده است. به اين دليل، وي معتقد است که فشارها براي مبارزه با فساد، در تنگاه قرار دادن حامد کرزي است.

داد نوراني: هرگاه فسادي که از بيرون به افغانستان رخنه کرده، از بين نرود، فساد در افغانستان کاهش نمييابد.

داد نوراني: هرگاه فسادي که از بيرون به افغانستان رخنه کرده، از بين نرود، فساد در افغانستان کاهش نمييابد.

روز گذشته دادستان کل (لوي سارنوال) کشور از برخي مقامهاي متهم به فساد مالي نام گرفت. به گفتهي اسحاق الکو، دادستان کل کشور، عنايت الله قاسمي و حميد الله قادري، وزيران پيشين ترانسپورت، نادر آتش رييس پيشين شرکت هوايي آريانا و شهرداران پيشين هرات، بلخ و جلال آباد، متهم به فساد مالي هستند.

هرچند وجود گستردهي فساد در ادارات افغانستان مسالهاي تازه نيست، اما در اين اواخر فشارهاي کشورهاي غربي و سازمان ملل متحد بر حامد کرزي در ارتباط به مبارزهي جدي با فساد، افزايش يافته است.

لوي سارنوال گفته است برخي مقامهاي ديگر نيز متهم به فساد هستند، اما از کساني نام گرفته است که قبلاً در حکومت افغانستان مسووليت داشته اند. درحاليکه، باور به اين است که برخي مقامهاي کنوني حکومت نيز متهم به فساد ميباشند.

با آن که فشارهاي کشورهاي غربي و اقدام مسوولان در مبارزه با فساد ميتواند نشانهي اميدوار کنندهاي باشد، اما برخي تحليلگران اين اقدامها را سياسي ميدانند.

رزاق مامون تحلیگرمسایل افغانستان

رزاق مامون تحلیگرمسایل افغانستان

رزاق مامون، تحليلگر مسايل افغانستان ميگويد: "من فکر ميکنم که اين برنامه، جزو برنامههاي اعمال فشار امريکا بالاي کرزي است. بيشتر قصد دارند حکومت کرزي را به مرحلهي فرسايش نهايي نزديک کنند".

برخيها به اين نظر اند که برخي از مقامهايي که از حاميان حامد کرزي به شمار ميروند نيز در جملهي کساني اند که متهم به فساد ميباشند. از اين منظر، تلاش حامد کرزي براي ازبين بردن فساد و محاکمهي متهمان، نوعي رو در رويي حامد کرزي با متحداناش شمرده ميشود.

برعلاوهي ضعف دستگاه عدلي- قضايي افغانستان، مشکل ديگر مبارزه با فساد اين است که متهمان افراد عادي نيستند و معلوم نيست دستگاه قضايي افغانستان توانايي اين را دارد که اين افراد را به ميز محاکمه بکشاند يا نه. چنانچه در گذشته نيز دادستاني (لوي سارنوالي) کشور در تلاش مشابه، نتوانست برخي مقامهاي متهم به فساد را به ميز محاکمه بکشاند.

رزاق مامون معتقد است که امريکا و حامد کرزي به يکديگر اعتماد ندارند و پيروزي حامد کرزي براي امريکا يک امر ناخواسته بوده است. به اين دليل، وي معتقد است که فشارها براي مبارزه با فساد، در تنگاه قرار دادن حامد کرزي است.

امريکا به کرزي گفته است که شش ماه اول حکومتش فرصتي است تا نشان بدهد که با فساد مبارزه ميکند و اصلاحاتي در حکومت ايجاد ميکند.

مامون ميافزايد: "وقتي که اينها داده اند، از همين معلوم ميشود که اين وقت بسيار تنگ و ناکافياي که داده اند، به اين معنا است که چون از قبل ميدادند که رييس جمهور و تيم رييس جمهور و کساني که تيم انتخاباتياش بوده اند، از عهدهي چنين آزمايش بدر آمده نميتوانند، بنابراين سقوط ميکند".

فساد در افغانستان به نهادهاي دولتي خلاصه نميشود. بخشي از فساد ارتباط ميگيرد به قراردادها با شرکتهايي که عمدتاً خارجي هستند. از سوي ديگر، قسمت اعظم کمکهاي خارجي از طريق نهادهاي غيردولتي و خارجي به مصرف ميرسد که روند آن نيز شفاف نيست.

داد نوراني، تحليلگر مسايل سياسي کشور به اين باور است که هرگاه فسادي که از بيرون به افغانستان رخنه کرده، از بين نرود، فساد در افغانستان کاهش نمييابد.

دادنورانی تحلیلگرمسایل افغانستان

دادنورانی تحلیلگرمسایل افغانستان

با اين وجود، برخي تحليلگران فشار بر حامد کرزي مبني بر مبارزه با فساد را مرتبط به مسايل خارج از افغانستان ميدانند.

داد نوراني معتقد است که فشار حکومت اوباما بر حامد کرزي، در واقع فشار بر جمهوريخواهان است؛ زيرا در زمان حکومت جمهوريخواهان کمکهاي امريکا به افغانستان به هدر رفته و بازده چشمگير نداشته است.

نوراني ميگويد: "من فکر ميکنم که دو مساله است؛ يکي در امريکا دموکراتها ميخواهند که از اين طريق جمهوريخواهان را فشار بدهند. از طرف ديگر هم تا حدي ديده ميشود که ناسازگاريهايي به هر حال ميان کرزي و حکومت امريکا وجود دارد".

در همين حال، رزاق مامون به اين باور است که تنشها ميان قدرتهاي بزرگ، امريکا و بريتانيا و کشورهاي منطقهاي، ايران و پاکستان، باعث شده است که حکومت امريکا به حامد کرزي از طريق مبارزه با فساد، فشار بياورد.

مامون ميگويد: "من تصور ميکنم که يک نوع جنگ منطقهاي روان است. جنگ اعلامنشدهي منطقهاي بين ايران و پاکستان و انگليس و امريکا. انگليس با توجه به آشنايي و نفوذ سنتياي که در منطقه دارد و از لحاظ رواني بر منطقه مسلط است، در تلاش محدود کردن يا تهديد حضور امريکا در افغانستان و منطقه است. بالطبع ايران و پاکستان هم از همين نظريه حمايت ميکنند چون به نفع شان است".

با اين وجود، تصور ميشود دستگاه عدلي-قضايي افغانستان از توانايياي برخوردار نيست که متهمان ردهبالايي به فساد را به محاکمه بکشاند.

داد نوراني ميگويد، بيشترين فساد در دستگاه حاکمهي افغانستان است. به گفتهي نوراني توانايي دستگاه قضايي افغانستان در حد توانايي و صلاحيت حکومت است؛ درحالي که ه گفتهي وي، حکومت افغانستان در برابر زورمندان داخلي و کشورهاي بيروني از توانمندياي برخوردار نميباشد.

از سوي ديگر، تصور عام از فساد در افغانستان اختلاس مالي توسط مسوولان است، درحالي که به باور بسياري آگاهان، فساد به يک مشکل سيستماتيک و نظاممند تبديل شده است. تلاشهايي که در اين راستا صورت ميگيرد نيز به گرفتاري يا معرفي تعداد معدودي از متهمان به فساد محدود شده است. درحالي که براي محو فساد به اين گستردگي، برنامهي نظاممند و طرح موثر نياز است.

عارف فرهمند، کابل

ويراستار: ياسر

آگهی