1. Μετάβαση στο περιεχόμενο
  2. Μετάβαση στο κύριο μενού
  3. Μετάβαση σε περισσότερους ιστοτόπους της DW

Εξορκισμοί: Τι άλλαξε μετά τον θάνατο της Άνελιζε Μίχελ

2 Ιουλίου 2026

50 χρόνια έχουν περάσει από την πολύκροτη υπόθεση της 23χρονης που πέθανε υποσιτισμένη μετά από 67 εξορκισμούς. Τι έχει αλλάξει από τότε στις τελετές στη Γερμανία;

https://p.dw.com/p/5GKoJ
Ιερέας τελεί εξορκισμό σε γυναίκα
Πενήντα χρόνια μετά την Άνελιζε Μίχελ, οι εξορκισμοί συνεχίζονταιΕικόνα: RTS

Ο θάνατος της 23χρονης φοιτήτριας Άνελιζε Μίχελ την 1η Ιουλίου 1976 από ακραίο υποσιτισμό ήρθε έπειτα από χρόνια, κατά τα οποία η νεαρή γυναίκα ταλαιπωρήθηκε από σωματικά και ψυχικά προβλήματα. Η ίδια ανέφερε ότι έβλεπε δαίμονες, άκουγε φωνές και ανεξήγητους θορύβους, ενώ μέσα σε έναν χρόνο υποβλήθηκε σε 67 εξορκισμούς. Ο τελευταίος πραγματοποιήθηκε μία ημέρα πριν από τον θάνατό της.

Σύμφωνα με ιατρικές γνωματεύσεις που ήρθαν στο φως χρόνια αργότερα, η νεαρή γυναίκα έπασχε από επιληψία και σοβαρή ψύχωση.

Η υπόθεσή της προκάλεσε μεγάλη αίσθηση και βρέθηκε στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Οι Καθολικοί Eπίσκοποι της Γερμανίας συμφώνησαν αργότερα ότι κάθε τελετή εξορκισμού θα πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται και να εποπτεύεται από ιατρικό προσωπικό.

Γερμανία Κλίνγκενμπεργκ 2014 | O τάφος της Άνελιζε Μίχελ
O τάφος της Άνελιζε ΜίχελΕικόνα: Karl-Josef Hildenbrand/dpa/picture alliance

Οι γονείς της και δύο ιερείς καταδικάστηκαν αργότερα για ανθρωποκτονία από αμέλεια, ενώ η Γερμανική Διάσκεψη των Καθολικών Επισκόπων συγκρότησε επιτροπή για την επανεξέταση του τελετουργικού του εξορκισμού.

Οι εξορκισμοί συνεχίζονται μέχρι σήμερα

Ωστόσο, ενώ σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ιταλία, η Αυστρία και η Ελβετία γίνεται σχετικά ανοιχτά λόγος για εξορκισμούς, η Γερμανία εμφανίζεται μάλλον επιφυλακτική απέναντι στο ζήτημα. Αυτή η ιδιαίτερα προσεκτική στάση της Καθολικής Εκκλησίας στη Γερμανία οφείλεται κυρίως στην υπόθεση της Άνελιζε Μίχελ. 

Ωστόσο το ζήτημα εξακολουθεί να απασχολεί τη γερμανική κοινωνία κι αυτό αποτυπώνεται και σε πρόσφατη δημοσκόπηση της YouGov, σύμφωνα με την οποία περίπου ένας στους τέσσερις Γερμανούς δηλώνει ότι πιστεύει, σίγουρα ή μάλλον, σε δαίμονες, στον διάβολο αλλά και στο ότι αυτοί μπορεί να «καταλάβουν» τους ανθρώπους.

Σχεδόν κάθε Επισκοπή στη Γερμανία διαθέτει κάποιο γραφείο συμβουλευτικής, στο οποίο μπορούν να απευθυνθούν όσοι αναζητούν σχετική βοήθεια. Παράλληλα, υπάρχει πιο αυστηρό πρωτόκολλο, το οποίο συμπεριλαμβάνει και την Ψυχιατρική στην αξιολόγηση της κατάστασης. Στην Επισκοπή του Βίρτσμπουργκ, για παράδειγμα, όσοι πιστεύουν ότι είναι δαιμονισμένοι περνούν αρχικά από μία ενδελεχή «συνέντευξη», ενώ λαμβάνουν υποστήριξη από ομάδα ειδικών, στην οποία συμμετέχει και εξωτερικός ψυχίατρος.

Σκηνή από την ταινία «Ο Εξορκιστής» (1973)
Η ταινία «Ο Εξορκιστής» (1973) θεωρείται μία από τις πιο εμβληματικές κινηματογραφικές απεικονίσεις του εξορκισμούΕικόνα: Warner Bros

Η Καθολική Εκκλησία διακρίνει δύο μορφές εξορκισμού: τον μικρό και τον μεγάλο εξορκισμό, οι οποίοι αποτελούνται από συγκεκριμένες ακολουθίες προσευχών. Ο αριθμός των μεγάλων εξορκισμών που τελούνται στη Γερμανία δεν είναι γνωστός, ωστόσο εκτιμάται ότι ανέρχεται σε λίγες μόνο περιπτώσεις κάθε χρόνο, από μονοψήφιο έως χαμηλό διψήφιο αριθμό.

Εξορκισμός μέσω ΤikTok

Παράλληλα, στα social media φαίνεται να αναπτύσσεται μια ολόκληρη «αγορά» γύρω από τους εξορκισμούς. Στο Instagram, το YouTube και το TikTok κυκλοφορούν δεκάδες βίντεο με τελετές «απελευθέρωσης» και εξορκισμούς. Κάποιοι από τους αυτοαποκαλούμενους εξορκιστές συνδέονται με ευαγγελικές πεντηκοστιανές κοινότητες, ενώ άλλοι δρουν εντελώς ανεξάρτητα από οποιαδήποτε επίσημη εκκλησιαστική δομή.

Σε αρκετά από αυτά τα βίντεο εμφανίζονται άνθρωποι ακινητοποιημένοι, στους οποίους τελούνται πολύωροι εξορκισμοί. Οργανώσεις όπως η Sekten-Info NRW, που μελετούν αιρέσεις και θρησκευτικές ομάδες, προειδοποιούν ότι τέτοιες πρακτικές μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη σε ανθρώπους με ψυχικές ασθένειες.

Πηγές: KNA, MDR, Main-Echo, ZDF

Chrysa Vachtsevanou
Χρύσα Βαχτσεβάνου Ερευνήτρια ιστορικός και δημοσιογράφος στην Ελληνική Σύνταξη της DW