700 χρόνια από τον θάνατο του Δάντη | Κοινωνία & Πολιτισμός | DW | 06.03.2021
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Διαφήμιση

Κοινωνία & Πολιτισμός

700 χρόνια από τον θάνατο του Δάντη

Φέτος συμπληρώνονται 700 χρόνια από τον θάνατο του εθνικού ποιητή της Ιταλίας Δάντη Αλιγκέρι. Φλωρεντία και Ραβέννα ερίζουν για το ποια είναι περισσότερο πόλη του Δάντη.

Δάντης και Θεία Κωμωδία

Ο Δάντης και η Θεία Κωμωδία -Απο τη Βασιλική της Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε, Φλωρεντία

Ο Δάντης, ο «Sommo Pοeta», θεωρείται πατέρας της ιταλικής γλώσσας. Ο «Ύψιστος Ποιητής» με την επικών διαστάσεων Θεία Κωμωδία των 14.000 στίχων συνόψισε το σύνολο της φιλοσοφικής, επιστημονικής και ιστορικής γνώσης της εποχής του. Ήταν το έργο της χιλιετίας, όπως έχει χαρακτηρισθεί, το οποίο έθεσε τα θεμέλια για την ιταλική γλώσσα, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Επτά αιώνες μετά τον θάνατό του, ο Δάντης Αλιγκέρι παραμένει ζωντανός μέσα από το μεγαλειώδες έργο του.

Κόλαση, Καθαρτήριο, Παράδεισος

Θεία Κωμωδία Μποτιτσέλι

Η Θεία Κωμωδία του Δάντη μέσα από το μάτια του Σάντρο Μποτιτσέλι

Φέτος η Ιταλία γιορτάζει την 700ή επέτειο από τον θάνατό του. Ακόμη και εν καιρώ πανδημίας, διοργανώνονται πλήθος διαδικτυακών εκδηλώσεων, εκθέσεων, συμποσίων, αφιερωμάτων αλλά και τηλεοπτικών ντοκιμαντέρ. Στην ιστορική πινακοθήκη Ουφίτσι της Φλωρεντίας, γενέτειρας του Δάντη, παρουσιάζονται έργα του ζωγράφου Φεντερίκο Τσούκαρι (1540-1609) εμπνευσμένα από τη Θεία Κωμωδία. Η Ακαντέμια ντελά Κρούσκα από την πλευρά της κάθε μέρα παρουσιάζει και ερμηνεύει διαδικτυακά μια λέξη από το δαιδαλώδες έργο του Δάντη. Από πέρυσι έχει καθιερωθεί επίσης να γιορτάζεται ως Ημέρα του Δάντη Αλιγκέρι η 25η Μαρτίου, η Μεγάλη Παρασκευή του 1300, ημέρα κατά την οποία ξεκινά το ποιητικό ταξίδι του Δάντη μέσα από την Κόλαση, το Καθαρτήριο και τον Παράδεισο.

Ο Δάντης, τον οποίο αναπαριστά και το νόμισμα των δύο ευρώ στην Ιταλία, γεννήθηκε στη Φλωρεντία το 1265. Εκεί έμαθε τα πρώτα του γράμματα, εκεί άρχισε να γράφει και εκεί ερωτεύθηκε την πρώτη μεγάλη του αγάπη, Βεατρίκη, την οποία «θεοποίησε» αργότερα στη Θεία Κωμωδία. Ο Δάντης ασχολήθηκε επίσης με την πολιτική σε τοπικό επίπεδο και πήρε θέση στις μεγάλες έριδες της εποχής του μεταξύ Βατικανού και κοσμικής εξουσίας με αποτέλεσμα να εξοριστεί και να καταδικαστεί ερήμην σε θάνατο. Εκδιώχθηκε έτσι από τη Φλωρεντία και πέρασε, εξόριστος πια, τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη Ραβέννα, όπου συνέγραψε τη Θεία Κωμωδία. Πέθανε στη Ραβέννα στις 14 Σεπτεμβρίου του 1321.

Ραβέννα εναντίον Φλωρεντίας

Οι κύκλοι της Κολάσεως στην Θεία Κωμωδία παραπέμπουν στη Φλωρεντία

Οι κύκλοι της Κολάσεως στην Θεία Κωμωδία παραπέμπουν στη Φλωρεντία

Για αιώνες η Ραβέννα και η Φλωρεντία ερίζουν για το ποια είναι τελικά η πόλη του Δάντη: η γενέτειρά του ή η πόλη όπου συνέγραψε το έργο της χιλιετίας; Η Φλωρεντία, εκεί όπου πέρασε τα δύο τρίτα της ζωής του, τον απέρριψε και τον εκδίωξε με τη βία. Από την άλλη η Ραβέννα, η αυτοκρατορική πόλη της Αδριατικής, τον υποδέχτηκε με ανοιχτές αγκάλες μέχρι τέλους. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο πόλεων κρατεί μέχρι σήμερα, εξ ου και η μεγαλύτερη έκθεση του έτους Δάντη δεν θα γίνει ούτε στη Φλωρεντία ούτε στη Ραβέννα. Με καθυστέρηση εξαιτίας της πανδημίας αναμένεται έτσι να εγκαινιαστεί την 1η Απριλίου στο Φορλί, μεταξύ Φλωρεντίας και Ραβέννας, η μεγάλη έκθεση με τίτλο «Δάντης. Το βλέμμα της τέχνης», με σημαντικά έργα του Μιχαήλ Αγγέλου, του Τζότο και του Τιντορέτο.

Η πρωτοβουλία ανήκει στον διευθυντή της Πινακοθήκης Ουφίτσι, Άικε Σμιντ και τον επιμελητή της έκθεσης Τζιανφράνκο Μπρουνέλι. «Θέλαμε μια ουδέτερη πόλη, ούτε τη Φλωρεντία ούτε τη Ραβέννα, κάτι στα μέσα του δρόμου αλλά ελαφρώς πιο κοντά στη Ραβέννα» ανέφερε στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων ο Άικε Σμιντ, Γερμανός ιστορικός τέχνης από το Φράιμπουργκ. Ωστόσο και στη Ραβέννα στις 24 Απριλίου εγκαινιάζεται μια σημαντική έκθεση για τον Δάντη και την τέχνη στην εποχή του. Για τις δύο αυτές εκθέσεις μάλιστα το εισιτήριο είναι κοινό. Για τα 700 χρόνια από τον θάνατο του Δάντη ο τάφος του στην Ραβέννα έχει υποστεί εργασίες αποκατάστασης και διοργανώνονται εικονικές ξεναγήσεις μέσω ίντερνετ. Φυσικά και η Φλωρεντία τιμά τον Δάντη με αφιερώματα στη Βασιλική του Τιμίου Σταυρού, όπου τιμώνται επίσης και τα άλλα μεγάλα πνεύματα της ίδιας πόλης: Γαλιλαίος Γαλιλέι, Μιχαήλ Άγγελος, Νικολό Μακιαβέλι.

Η διαμάχη Φλωρεντίας και Ραβέννας είναι παλιά. Μάλιστα το 1519 στρατεύματα της ισχυρής Φλωρεντίας εισέβαλαν στη Ραβέννα για να πάρουν πίσω τα οστά του Δάντη. Κάτι όμως που δεν κατάφεραν γιατί μοναχοί είχαν προλάβει να τα κρύψουν καλά. Πάντως αν και σήμερα η Φλωρεντία συνεχίζει να διεκδικεί τον Δάντη ως γενέτειρά του, ο ίδιος φρόντισε να ξεκαθαρίσει τις σχέσεις του με την πόλη που τον εξόρισε μέσα από τη Θεία Κωμωδία, τοποθετώντας τους διάφορους κύκλους της Κολάσεως στη Φλωρεντία. Στην Κόλαση του Δάντη συναντά δε κανείς και πέντε από τους έξι Πάπες που γνώρισε ο Δάντης εν ζωή.

Κλάους Μπλούμε, dpa

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη