Ρεπορτάζ DW, Λευκωσία
Το 2024 ο Κύπριος YouTuber Φειδίας Παναγιώτου σόκαρε όλη την Ευρώπη, καταφέρνοντας να εκλεγεί ευρωβουλευτής. Η εκλογή του βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην τεράστια επιρροή που διαθέτει στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Σήμερα, θέλει να κάνει το ίδιο και στις βουλευτικές εκλογές της Κύπρου, με το κόμμα που ο ίδιος δημιούργησε. Την «Άμεση Δημοκρατία». Οι υποψήφιοι της «Άμεσης Δημοκρατίας» παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως απλούς ανθρώπους, χωρίς πολιτικό υπόβαθρο, ενώ οι περισσότεροι βασίζονται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης για να επικοινωνούν απευθείας με τους ψηφοφόρους.
Ο Γιάννης Λαούρης είναι νευροεπιστήμονας. Θεωρείται ο άνθρωπος που εμπνεύστηκε την «Άμεση Δημοκρατία» και είναι ιδεολογικός μέντορας του Φειδία Παναγιώτου. Είναι επίσης υποψήφιος βουλευτής στη Λευκωσία. Mιλώντας στην DW αναφέρει:
«Η 'Άμεση Δημοκρατία' είναι κίνημα. Συχνά λέμε είναι μια ειρηνική επανάσταση, με την έννοια ότι φέρνουμε νέους τρόπους σκέψεις στο πεδίο της πολιτικής. Το κίνημα της 'Άμεσης Δημοκρατίας' ξεκίνησε πραγματικά από κάτω προς τα πάνω. Αυτό που στα αγγλικά ονομάζεται bottom-up movement. Δηλαδή είναι μία κίνηση, στην οποία ο λαός μπορεί να θέσει τον εαυτό του στη διάθεση των άλλων για να προσφέρει σε αυτόν τον τόπο.
Ξεκινήσαμε μέσα από την τεχνολογία, δημιουργήσαμε μία εφαρμογή για το κινητό, την οποία για να χρησιμοποιήσει κανείς, πρέπει να είναι επιβεβαιωμένα ψηφοφόρος στην Κύπρο και μέσα από αυτό οποιοσδήποτε ήθελε, μπορούσε να δηλώσει συμμετοχή ως υποψήφιος για υποψήφιος βουλευτής».
Υποφηφιότητες μέσω διαδικτυακής «Αγοράς»
Η εφαρμογή φέρει το αρχαιοελληνικό όνομα «Αγορά», παραπέμποντας στη δημοκρατία της αρχαίας Αθήνας. Η ποινικολόγος Νταϊάνα Κωνσταντινίδη εξελέγη μέσω της εφαρμογής υποψήφια βουλευτής αλλά και αντιπρόεδρος της «Άμεσης Δημοκρατίας». Όπως λέει, τα φαινόμενα διαφοράς και η ατιμωρησία ήταν οι βασικοί λόγοι που την οδήγησαν να ασχοληθεί με την πολιτική.
«Τα πολιτικά κόμματα υποτίθεται ότι έπρεπε να υπηρετούν τον λαό, όχι να απομακρύνονται από αυτόν. Εμείς ακούσαμε αυτή την ανάγκη των πολιτών. Οι υποψήφιοί μας προέρχονται από τον λαό, ψηφίστηκαν από τον λαό και γεννήθηκαν μέσα από τον λαό. Είμαστε εδώ για να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα. Και πιστεύω ότι αυτό το χάσμα μεγαλώνει συνεχώς, επειδή υπάρχει τόση πολλή διαφθορά» παρατηρεί η Κωνσταντινίδη.
Τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα κατηγορούν τον Φειδία Παναγιώτου και το κόμμα του για απουσία πολιτικών θέσεων και σαφούς ιδεολογικής κατεύθυνσης. Πολιτικοί αρχηγοί και βουλευτές εκφράζουν την ανησυχία ότι ο τρόπος άσκησης πολιτικής των υποψηφίων μπορεί να μετατρέψει το κοινοβούλιο σε ένα θέαμα καθοδηγούμενο από τον λαϊκισμό των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
«Τα κόμματα έχασαν την αξιοπιστία τους»
Η Νάγια Καμένου είναι επίκουρη καθηγήτρια Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Πιστεύει ότι η άνοδος της «Άμεσης Δημοκρατίας» συνδέεται με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα.
Η ίδια αναφέρει στην DW: «Τα κόμματα έχασαν την αξιοπιστία τους και για αυτό πλέον βλέπουμε κινήματα να δημιουργούνται και να διεκδικούν θέση στη Βουλή. Η ιδεολογική καθαρότητα είναι ένα χαρακτηριστικό που σιγά σιγά φθίνει. Κάποιοι μιλούν για αποπολιτικοποίηση. Για αποπολιτικοποίηση μπορούν να κατηγορηθούν και τα πολιτικά κόμματα, όταν βλέπουμε σε διάφορες χώρες, όχι μόνο στην Κύπρο, να έχουμε κυβερνήσεις οι οποίες σε μικρό ή μεγάλο βαθμό είναι διοικητικές κυβερνήσεις.»
Για τον Γιάννη Λαούρη ένα κόμμα σαν την «Άμεση Δημοκρατία» δεν έχει θέσεις με τον κλασικό ιδεολογικό τρόπο, αλλά επιχειρεί να κατασκευάσει ένα νέο πολιτικό χώρο πέραν του παραδοσιακού διπόλου Δεξιάς και Αριστεράς. «Είναι γεγονός ότι είμαστε μία ομάδα ετερόκλητων ιδεολογικά, διαφορετικών ανθρώπων και είναι ένα μεγάλο πείραμα να μπορέσουν άνθρωποι από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους, όπως είναι στην πραγματική ζωή παντού, να τα βρουν για το καλό της χώρας τους. Αυτό θα είναι το ζητούμενο», σημειώνει.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το κόμμα του Φειδία Παναγιώτου θα λάβει τα ποσοστά που απαιτούνται και θα εκλέξει βουλευτές. Το πού μπορεί να οδηγήσει το πείραμα, μένει να φανεί.