Zbog čega Rumunija blokira Srbiju? | Evropa | DW | 01.03.2012
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Zbog čega Rumunija blokira Srbiju?

Rumunija je na susretu ministara vanjskih poslova EU u Briselu blokirala priznavanje kandidature Srbije za pristup Evropskoj uniji. Bukurešt traži od Beograda da prizna rumunsku manjinu u Srbiji.

default

Zastava Srbije i Evropske unije

Blokada Rumunije došla je sasvim neočekivano. Još u novembru prošle godine, rumunski predsjednik Trajan Basesku, prilikom posjete Beogradu, obećao je svom kolegi Borisu Tadiću da će Bukurešt bezuslovno podržati ulazak Srbije u EU. 

Rumänien Land und Leute Präsident Traian Basescu und Boris Tadic

Predsjednik Rumunije Trajan Basesku (lijevo) i Srbije Boris Tadić

Rumunija je već više puta signalizirala svoju podršku i to neovisno od napretka dijaloga između Beograda i Prištine. I više od toga, Rumunija je jedna od pet članica EU, zajedno sa Španijom, Slovačkom, Grčkom i Kiprom, koja nije priznala Kosovo kao državu.

Međutim, pitanje rumunske manjine u Srbiji već duže je na dnevnom redu rumunsko-srpskih bilateralnih odnosa. Pritom, nije riječ toliko o Rumunima u Vojvodini. Tamo je u mjestima u kojima žive Rumuni, rumunski priznat kao zvanični jezik i on se njeguje u školama, crkvama i medijima. To isto važi i za druge manjine koje žive u Vojvodini – Mađare, Hrvate, Slovake i Rusine.

Vlasi su nejedinstveni

Ovdje se više radi o istočnoj Srbiji, odnosno o timočkom kraju i o Vlasima koji tamo žive. Njihov jezik – aromuniski, predstavlja dijalekt koji potiče iz staro-rumunskog jezika. Bukurešt insistira na tome da Vlasi budu priznati kao rumunska manjina. Srbija zahtjeva da se status te manjine riješi regionalno, s obzirom na to da Valasi/Vlasi/Aromuni ne žive samo u Srbiji već i u Grčkoj, Albaniji, Hrvatskoj i Makedoniji.

U Timočkoj krajini živi oko 100.000 Vlaha i oni su nejedinstveni. Njih oko 30.000 zahtjevaju da budu priznati kao Rumuni u Srbiji i time dobiju ista prava kao rumunska manjina u Vojvodini. Ta grupacija očekuje aktivnu podršku svoje matične zemlje – Rumunije. Druge se grupacije vide kao posebna manjina koja se kategorički distancira od svojih pro-rumunskih zemljaka.

Zašto baš sada?

Westerwelle und Tadic beim Treffen in Belgrad 23.02.2012

Njemački ministar vanjskih poslova Gido Vestervele (lijevo)prilikom nedavnog susreta sa Borisom Tadićem u Beogradu

Međutim, zašto Bukurešt baš sada u Briselu iznosi pitanje Vlaha? Posmatrači u glavnom gradu Rumunije imaju više hipoteza. S jedne strane, Rumunija je od Srbije očekivala više po pitanju Vlaha, s obzirom na to da Bukurešt nije priznao Kosovo. Sada bi Beograd, pod pritiskom EU, bio primoran da se po tom pitanju čvrsto obaveže.

S druge strane, mogla bi da postoji i veza između sadašnjeg stava Rumunije i pomjeranja ulaska te zemlje u šengensku zonu. Još prije godinu dana, Bukurešt je odugovlačenje, do kojeg je došlo prije svega zbog Nemačke i Francuske, uzeo kao povod da glasno razmišlja o blokadi primanja Hrvatske u EU. Međutim, ta ideja je nestala pod pritiskom Brisela. Nakon što su se Nemačka i Francuska ipak izjasnile za prijem Rumunije (i Bugarske) u šengensku zonu,  to ne želi samo još Holandija. Bukurešt možda očekuje protuslugu: da Holandija prestane da blokira Rumuniju, a da Rumunija otvori vrata Srbiji.

Svašta se priča, ništa nije sigurno

Iznenađujuća pozicija Rumunije, može pak da ima i unutarnjo-političke razloge. Predsjednik Trajan Basesku bi tim trebalo da dobije priliku da na samitu Evropske unije krajem nedjelje u Briselu, lično objavi kraj blokade i time se pozicionira kao advokat svih Rumuna u zemlji i u inostranstvu. Krajem 2012. u Rumuniji se održavaju parlamentarni izbori i vladajuća Partija liberalnih demokrata (PDL) sa Baseskuon na čelu, sudeći po anketama, nalazi se iza socijalno-liberalne opozicije. Vanjskopolitički uspjeh Baseskua mogao bi da ojača PDL.

Međutim i sljedeći scenario je tema razgovora u Bukureštu: Njemačka, koja je nakon teških pregovora konačno dala zeleno svjetlo za status kandidata Srbije, mogla bi preko nekog trećeg, u ovom slučaju Rumunije, da pokuša da konačnu odluku o Srbiji ipak odloži. No, svejedno koja će se od ovih hipoteza pokazati tačnom: i u Bukureštu vlada uvjerenje da će Rumunija svoju poziciju revidirati i da će Srbija još ove nedjelje dobiti status kandidata.

Autori: Robert Švarc / Dijana Roščić

Odg. ured.: Senad Tanović