SAD dobro znale za mučenja u zatvorima u Iraku | Politika | DW | 07.03.2013
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Politika

SAD dobro znale za mučenja u zatvorima u Iraku

Tokom okupacije Iraka brojni zarobljenici su mučeni u zatvorima. Britanski Guardian i BBC podižu teške optužbe protiv zvaničnog Vašingtona: mučenja u zatvorima su navodno sistematski organizovana i vođena iz Pentagona.

Specijalne jedinice iračke policije, uspostavljene nakon pada režima Sadama Huseina, bile su poznate po svojoj svireposti. Koga one zarobe, taj se iz zatvora vraćao sa teškim povredama i posljedicama mučenja. Ako se uopšte vrati.

Fotografije koje su 2004. obišle svijet: prizor mučenja zatvorenika u zatvoru Abu Graib u blizini Bagdada

Fotografije koje su 2004. obišle svijet: prizor mučenja zatvorenika u zatvoru Abu Graib u blizini Bagdada

Hiljade ljudi je zlostavljano u tajnim iračkim zatvorima tokom američke okupacije koja je trajala od 2003. do 2010. godine.

Prema istraživanju britanskog lista Guardian i BBC-a iza tajnih zatvora i mučenja zatvorenika stoje dva veterana američke armije: James Steele i James Coffman. O radu ove dvojice bio je dobro upoznat i vrh američke armije, tačnije tadašnji ministar odbrane Donald Rumsfeld.

Ukoliko se ovo pokaže tačnim, bilo bi to prvi put da se vrhu armije može prebaciti da je dao i nalog za zlostavljanja i mučenja zatvorenika. Steele i Coffman su, naime, izvještaje o svom radu slali Rumsfeldu i tadašnjem komandantu američke armije u Iraku, generalu Davidu Petraeusu.

Iskustva iz Salvadora

Upravo Steel je već imao iskustva o metodama mučenja i sasluašavanja koja je stekao tokom svojih ranijih misija. Riječ je o njegovom djelovanju u Srednjoj Americi, tačnije u Salvadoru. SAD su tokom osamdesetih godina prošlog vijeka tamo finansirali djelovanje paravojnih jedinica, a Steel je kao vojni instruktor pratio njihove "uspjehe" na terenu.

Guardian piše kako je Steel uz pomoć Coffmana sličan sistem uspostavio i u Iraku - uz znanje američkog ministarstva odbrane. Njega je za taj posao lično nominovao ministar Rumsfeld. Glavni cilj je navodno bilo gušenje sunitskog ustanka u Iraku nakon pada režima predsjednika Sadama Huseina. Sam Coffman se u magazinu američke armije "Stars and Stripes" opisivao kao "oči i uši generala Petraeusa na terenu".

Krvave ćelije

Američka armija tvrdi da su zlostavljanja činili samo pojedinci iz njenih redova

Američka armija tvrdi da su zlostavljanja činili samo pojedinci iz njenih redova

"Steel i Coffman su bili nerazdvojni", prisjeća se irački general Muntadher el-Samari za list Guardian. Iračani su u saradnji s njima dvojicom organizovali jedinice koje su ulijevale strah i trepet. "Njih dvojica su dobro znali za sve što se zbiva, uključujući i mučenja", tvrdi ovaj general.

On je opisao metode mučenja: "Policajci su dobro znali sve trikove. Zatvorenici su vješani za ruke, mučeni strujnim udarima, čupani su im nokti, udarani su po posebno osjetljivim dijelovima tijela." No, nema indicija da su i sami Steel i Coffman učestvovali u tome.

Njih dvojica se do sada nisu izjasnili o ovim optužbama. Steel je ipak proteklih godina osporavao da je učestvovao u bilo kakvim akcijama mučenja. General Petreaus je preko svog glasnogovornika poručio kako je "sva saznanja o zlostavljanjima koje su sprovodili sami Iračani odmah prosljeđivao na za to nadležna mjesta".

Irački "odredi smrti"

General David Petraeus je navodno dobro znao šta se dešava u zatvorima

General David Petraeus je navodno dobro znao šta se dešava u zatvorima

Guardian se u svom istraživanju poziva na iskaze svjedoka, proučene vojne dokumente, ali i na izvještaje dvojice novinara američkog lista New York Times. Ova dvojica novinara su jednom uspjeli da uđu u jedan od tajnih zatvora. Tvrde da su dobro čuli krike zatvorenika, te da su u sobi za saslušavanje bili vidljivi tragovi krvi. Zatvor je bio pod komandom specijalnih jedinica, odnosno generala Adnana Thabita.

Brutalnost specijalnih jedinica, koje su se s vremenom sve više pretvarale u jedinice za likvidaciju, izazvale su brojne proteste u Iraku. Posmatrači tvrde da su mučenja i ubistva zatvorenika bili jedan od razloga za izbijanje novih sukoba, prenosi njemački online-portal Spiegel i dodaje kako se broj tajnih zatvora posebno povećao u periodu kada je ministar unutrašnjih poslova bio Jabr el-Solagh. Spiegel prenosi kako neki smatraju da je El-Solagh pri tome koristio iskustva i strukture koje su uspostavili Steel i Coffman. Inače, El-Solagh je na funkciju ministra postavljen uz odobravanje generala Petreausa, bez obzira na to što su se tome protivili i brojni Iračani.

Američka armija je osudila nekoliko svojih vojnika zbog mučenja i zlostavljanja zatvorenika u zloglasnom zatvoru Abu Ghreib. Oni koji su pred sudom naveli kako su djelovali "na svoju ruku" dobili su blaže kazne, dok su strožije kazne zatvora dobili oni koji su rekli kako su mučenja izvodili uz znanje, pa i po nalogu pretpostavljenih.

Autor: Azer Slanjankić (Guardian, Spiegel, dpa)

Odgovorni urednik: Svetozar Savić

Reklama
default

Kako se raspala Jugoslavija?

Ratna dešavanja koja su pratila raspad SFRJ bila su razorna za region. Novonastale države izlaz iz krize vide u ulasku u EU. Jedan od uslova za brže eurointegracije, koji stiže iz Brisela, jeste regionalna saradnja.