1. Idi na sadržaj
  2. Idi na glavnu navigaciju
  3. Idi na ostale ponude DW-a

Granice EU ponovo se otvaraju

Christoph Hasselbach
14. maj 2020

Sloboda putovanja jedan je od glavnih simbola evropskog ujedinjenja. Zbog korona-pandemije unutrašnje granice Evropske unije bile su zatvorene. Neke se sada ponovo otvaraju, ali postepeno i ne svuda.

https://p.dw.com/p/3cCkJ
Forderungen nach Wiederöffnung der EU-Grenzen wachsen mit Lockdown-Maßnahmen
Foto: Getty Images/T. Niedermueller

Zatvaranje granica sredinom marta bio je šok za mnoge Evropljane. Slobodno kretanje kroz Evropu, bez ikakvih kontrola, bilo je dio evropskog načina života i preduslov za funkcionisanje evropskog tržišta. Ali sredinom marta tome je odjednom došao kraj. Mnoge zemlje, pa tako i Njemačka, spustile su rampe kako bi zaustavile širenje korona-virusa.

Od tada su na granici Danske, Francuske, Luksemburga, Švajcarske i Austrije ponovo uvedene kontrole i nisu mogli svi da ih prelaze. Doduše bilo je izuzetaka, recimo za vozače kamiona, za medicinsko osoblje ili za one koji moraju da pređu granicu da bi došli do svog radnog mjesta.

Pojedine granice ostale su otvorene, recimo između Njemačke i Holandije. Ali i pored toga, nije bilo riječi o slobodnom putovanju, jer turisti nigdje nisu mogli da nađu smještaj, a po povratku bi morali da idu u karantin. Zatvaranje granica snažno se odrazilo na pojedine grane privrede: na primjer, sezonski radnici i njegovatelji iz Poljske više nisu mogli da uđu u Njemačku.

Coronavirus - Tourismus an der Nordsee läuft wieder an
Evropska komisija posebno želi da pomogne turizmu, jer on čini skoro deset odsto ekonomskog učinka u EU, a u nekim zemljama i znatno više.Foto: picture-alliance/dpa/S. Schuldt

Neki još uvijek oklijevaju

Njemačka sada postepeno želi ponovo da otvori svoje granice sa nekim susjednim zemljama. Na graničnim prelazima sa Francuskom, Austrijom i Švajcarskom od subote (16.5.) će doduše još biti kontrola, ali samo nasumično. Kontrole se ukidaju na graničnim prelazima sa Luksemburgom, pregovori sa danskom vladom još uvijek su u toku. Cilj njemačke vlade je da se od sredine juna ponovo uspostavi potpuno slobodan putnički saobraćaj, najavio je u srijedu (13.5.) ministar unutrašnjih poslova Horst Zehofer (CSU). S obzirom na to da su savezne njemačke pokrajine te koje izdaju propise koje se tiču karantina, Zehofer im predlaže da ih ukinu za putnike iz drugih zemalja EU.

Ali ublažavanje mjera nije isto u svim zemljama. Poljska tako ne planira svoje granice da otvara prije 12. juna. Sa Poljskom i Češkom se još uvijek vode razgovori o smanjenju graničnih kontrola i propisima koji se tiču karantina. Već od 4. maja, za Poljake koji rade ili studiraju u Njemačkoj i još nekim zemljama ukinut je obavezan karantin. To međutim ne važi za medicinsko osoblje i njegovatelje koji su hitno potrebni bolnicama i staračkim domovima u Njemačkoj.

Sa druge strane, još uvijek se ne očekuje popuštanje mjera za one koji dolaze iz Španije i Italije, zbog naročito velikog broja infekcija u tim zemljama. Španija je čak pooštrila pravila. Španska vlada uvela je dvonedjeljni karantin za sve ljude koji od 15. maja ulaze u tu zemlju.

Za što brže otvaranje granice u Njemačkoj se nije toliko zalagala kancelarka, koliko njen stranački kolega, premijer Sjeverne Rajne-Vestfalije Armin Lašet (CDU, na slici).
Za što brže otvaranje granice u Njemačkoj se nije toliko zalagala kancelarka, koliko njen stranački kolega, premijer Sjeverne Rajne-Vestfalije Armin Lašet (CDU, na slici).Foto: picture-alliance/dpa/Flashpic

Uslov – da ne raste broj novozaraženih

Kritičari zatvaranja granica neprestano su tvrdili da to nema smisla ukoliko je broj infekcija sa obe strane granice približno isti. Ali situacija je često veoma različita i unutar jedne zemlje. Primer za to su nemačke pokrajine Meklenburg–Prednja Pomeranija i Bavarska. Lars Šade, potpredsednik instituta Robert Koh potvrđuje taj argument: „Ako u različitim zemljama postoji izvesna ujednačenost i slična epidemiološka situacija, onda, mislim, da postoji opravdanje za otvaranje granica."

Uslov za sva planirana popuštanja mera u prekograničnom saobraćaju jeste da broj novih zaraza u sujsednoj zemlji ili u susjednom regionu ne počne opet vidno da se povećava. Kao smjernicu njemačka vlada navodi broj od pedeset novih infekcija na 100.000 stanovnika u posljednjih sedam dana. Ukoliko ih je više, ponovo mogu da se uvedu kontrole na granicama.

Evropska komisija posebno želi da pomogne turizmu, jer on čini skoro deset odsto ekonomskog učinka u EU, a u nekim zemljama i znatno više. Ograničenja putovanja mogla bi snažno da se odraze na turizam. Evropska komisija sada predlaže „postepeno i usaglašeno" otvaranje granica i ukidanje kontrola, najprije tamo gdje je sa obje strane granice jednako nizak broj infekcija. Saopštenje njemačke vlada stiglo je nekoliko sati prije saopštenja Evropske komisije.

Sve veći pritisak

Za što brže otvaranje granice u Njemačkoj se nije toliko zalagala kancelarka, koliko njen stranački kolega, premijer Sjeverne Rajne-Vestfalije Armin Lašet (CDU). Lašet je ukazao na to da iz Njemačke ne može da se ode ni do pograničnog mjesta Šengen u Luksemburgu, po kojem je i nazvan Šengenski prostor, u kojem inače nema graničnih kontrola. Moguće je da je Lašet pritom imao na umu cilj da jednoga dana naslijedi Merkelovu i da je zato zastupao drugačiji stav od kancelarke i drugih, opreznijih kandidata za njenog nasljednika.

Ali on nije bio jedini. U poslaničkom klubu CDU/CSU već je bilo riječi o „ustanku" poslanika koji žive u pograničnim područjima, a koji su u svojim izbornim okruzima posebno izloženi pritisku da se granice otvore. Pritom se radi o želji da se ponovo oživi privreda, da se obnove putovanja, nakon duge korona-pauze, ali i o evropskoj ideji: da je Evropa jedan veliki prostor u kojem ljudi mogu slobodno da se kreću.

Čitajte nas i preko DW-aplikacije za Android