Fizičar na vrhu Pentagona | Politika | DW | 14.02.2015
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Politika

Fizičar na vrhu Pentagona

Američki Senat je velikom većinom potvrdio Eštona Kartera kao novog ministra odbrane SAD. Čak Hejgel je najavio da se kao šef Pentagona povlači u novembru.

Prema izvještajima medija, Hejgl dužnost napušta pod pritiskom američkog predsjednika Baraka Obame. Za imenovanje Kartera se izjasnilo 93 senatora, pet je glasalo protiv.

Obama je pun hvale za novog ministra: on se "s pravom smatra jednim od najvažnijih nacionalnih lidera u pitanjima nacionalne bezbjednosti". Obama je naglasio da se Karter u Pentagonu pobrinuo za modernizaciju i da u odbrambenoj politici ima više nego dovoljno iskustva. "Sjedio je sa mnom za stolom u Bijeloj kući i navigirao nas kroz teške bezbjednosne krize."

Karter je na pohvale predsjednika uzvratio obećanjem: on će Obami davati strateške savjete, otvoreno i direktno, koliko god je to moguće. Osim toga, on je o američkoj vojsci rekao: "Neću izgubiti vjeru u najveće borbene snage u svijetu."

Pragmatičan tehnokrata

Tokom proteklih dvadeset godina, Karter je u Pentagonu stekao reputaciju samouvjerenog tehnokrate. Važi kao neko ko odlično poznaje arsenal američke vojske, a dosta dobro je upoznat i sa organizacijom rada u Ministarstvu odbrane. U ovom aparatu važi za nekoga ko voli da donosi pragmatične odluke.

Karter se ranije, kao drugi čovjek Pentagona, zauzimao za nabavku novih aviona tipa F-35

Karter se ranije, kao drugi čovjek Pentagona, zauzimao za nabavku novih aviona tipa F-35

Za vrijeme Klintona, radio je kao asistent tadašnjeg sekretara za odbranu Vilijama Perija, koji ga je opisao kao "efikasnog", "hladno proračunatog" pa čak i "beskompromisnog ", kada je riječ o upotrebi sile radi sprovođenja američkih interesa.

Od 2009. do 2011. godine bio je šef nabavke oružja u Pentagonu, a potom 2013. godine, broj dva u Ministarstvu odbrane. Njegovo detaljno poznavanje budžeta za odbranu će biti korisno u odbrani od zahtjeva za štednju koji stižu iz Bijele kuće i Kongresa SAD. Njegova maksima glasi: smanjenje budžeta samo tamo gdje se trenutno nepotrebno troši.

"Karterov najveći adut je i njegova najveća slabost ", kaže Džon Hulsman, nezavisni konsultant za spoljnu politiku: "On je odličan tehnokrata koji može da ubrza glomaznu mašineriju Pentagona. Zbog toga ga poštuju oba tabora, demokrati i republikanci. Ali, pored sve stručnosti i političke mudrosti – ima li on viziju američke uloge u svijetu?" On nije baš veliki geostrateg.

Kvantni skok u politiku odbrane

Karterova karijera nije išla pravolinijski. Prvo se bavio teorijskom fizikom, a tek potom se zainteresovao za politiku odbrane. Na Univerzitetu Jejl, studirao je fiziku i istoriju srednjeg vijeka. Na Oksfordu je doktorirao na tezu: teorije o ponašanju subatomskih čestica pri nuklearnoj reakciji.

Tokom istraživačkog rada posebno ga je zanimala potraga za Higsovom česticom

Tokom istraživačkog rada posebno ga je zanimala potraga za Higsovom česticom

Karter svoj skok od nauke do politike objašnjava nuklearnom prijetnjom u vrijeme Hladnog rata: "Monstruoznost rizika se ne može ignorisati." Želja mu je bila da svoj doprinos miru pruži sa stanovišta svoje dvije glavne oblasti interesovanja: fizike i istorije.

O političkoj sceni u Vašingtonu Karter kaže: "Biti na visokoj javnoj funkciji pomalo lični na situaciju nekog hrišćanina u Rimskom koloseumu. Nikad se ne zna kada će pustiti lavove da vas rastrgnu, samo da bi se publika zabavila." Jedina stvar koja može da pomogne u političkom vihoru Vašingtona je - politički program. Osim toga, potrebna je hrabrost da kažete šta mislite, bez obzira na lavove, kaže Ešton Karter, novoimenovani ministar odbrane SAD.

Preporuka redakcije

Reklama
default

Kako se raspala Jugoslavija?

Ratna dešavanja koja su pratila raspad SFRJ bila su razorna za region. Novonastale države izlaz iz krize vide u ulasku u EU. Jedan od uslova za brže eurointegracije, koji stiže iz Brisela, jeste regionalna saradnja.