Bezbojni samit EU u bojama duge | Politika | DW | 24.06.2021
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
Reklama

Politika

Bezbojni samit EU u bojama duge

Evropska komisija i mađarski premijer Viktor Orban su u klinču zbog diskriminacije homoseksualaca. Predstojeći, poprilično bezbojan samit EU, mogao bi da sine u bojama duge.

Uoči samita Evropske unije zaoštrio se spor između Evropske komisije i Mađarske oko spornog mađarskog zakona o „homoseksualnim uticajima“. Oštru kritiku zakona koju je uputila predsjednica Komisije Ursula fon der Lajen mađarski premijer Viktor Orban označio je kao „sramotnu“ za Komisiju.

Fon der Lajen je Orbanu uputila protestno pismo i najavila pravne korake protiv mađarskog zakona, pošto je on po riječima predsjednice Komisije „sramota“, jer „jasno diskriminiše“ ljude jedne seksualne orijentacije. „Vjerujem u Evropsku uniju u kojoj čovjek može slobodno da odlučuje, koga će voljeti“, rekla je Ursula fon der Lajen.

Zastava duginih boja u Briselu

Spor oko zakona koji zabranjuje predstavljanje homoseksualnog načina života u medijima koji su dostupni djeci mogao bi da se proširi i na samit Evropske unije. I njemačka kancelarka Angela Merkel je mađarski zakon označila kao pogrešan. 

Stadion u Muenchenu u duginim bojama

Stadion u Muenchenu u duginim bojama

Viktor Orban je branio taj zakon u intevjuu za njemačku novinsku agenciju dpa, rekavši da vaspitanje tinejdžera pravo roditeljske kuće. „Mi štitimo taj zadatak roditelja“.

Četrnaest od 27 zemalja EU se do utorka (24.6.) priključilo kritici mađarskog zakona. Istočnoevropske države su uglavnom uzdržane. Taj spor je dobio i posebnu sportsku aktuelnost, jer je UEFA odbila prijedlog da se fudbalski stadion u Minhenu povodom utakmice Njemačka-Mađarska osvijetli duginim bojama koje simbolišu LGBTQ-zajednicu. UEFA, koja se drži principa neutralnosti, to je odbila, jer je procijenila taj čin kao politički iskaz. Iz solidarnosti sa Minhenom, gradonačelnik Brisela je glavni briselski trg u srijedu uveče (23.6.) osvijetlio duginim bojama.

Ovaj spor bi na samitu EU mogao dovesti do veće diskusije o vladavini prava ne samo u Mađarskoj već i u Poljskoj i Sloveniji. Već godinama je u toku postupak protiv Mađarske i Poljske koji su pokrenuli Komisija i Savjet ministara. Evropski sud je, na primjer, Poljskoj naložio da ponovo uspostavi nezavisnost sudija. Do sada bez uspjeha.

Bugarska blokira proširenje

Još jedna članica zadaje učesnicima glavobolju – Bugarska. Sofija tvrdoglavo odbija da povuče veto protiv početka pristupnih pregovora sa Sjevernom Makedonijom. Za početak tih pregovora je 26 država, a Bugarska je protiv. Skoplje je ispunilo sve uslove Evropske komisije, ali Sofija zahtijeva dalje izjave o kulturnim i istorijskim pitanjima, i izričito odricanje od teritorijalnih pretenzija.

Od samog početka Bugarska blokira početak razgovora sa Sjevernom Makedonijom zbog djelimično zajedničke istorije. Zbog toga je Skoplje godinu dana u čekaonici. I Albanija ne može dalje, jer EU nju, zajedno sa Sjevernom Makedonijom, posmatra kao „paket proširenja“.

Državni ministar u njemačkom Ministarstvu spoljnih poslova Mihael Rot, uoči samita još jednom je jasno zatražio od Sofije da popusti. Bugarski ministar za evropska pitanja Rumen Aleksandrov je ukazao na to da će pregovarati sa Slovenijom, sljedećom zemljom koja od jula predsjedava Uniji. Drukčije rečeno, neće biti pomaka na tom samitu.

Zvanični samit je uglavnom bezbojan

Na dnevnom redu samita su samo četiri mršave formulacije: kovid 19, obnova, migracije i spoljna politika. Na dan uoči samita postojali su samo uopšteni nacrti zajedničkog saopštenja samita.

Njemačka kancelarka nije održala tradicionalni sastanak sa briselskim dopisnicima koji će izvještavati o vjerovatno poslednjem samitu na kojem učestvuje Angela Merkel. To pokazuje da ne postoji mnogo toga supstancijalnog za odlučivanje ili da je u toku žestoki spor koji ne dozvoljava da se, kao i obično, već uoči samita formulišu zajednički dokumenti.

Turska – bez zaključaka

Spoljnopolitička tema će biti Turska. Evropske diplomate koji pripremaju samit smatraju da neće biti zaključaka ni u vezi s tom temom. Navodno, Tursku bi trebalo ohrabriti da radi na rješenju spora sa Kiprom i Grčkom oko eksploatacije gasa u Sredozemlju.

„Evropski savjet potvrđuje spremnost EU da sa Turskom ojača saradnju na prilagođen, proporcionalan i reverzibilan način, i to na poljima zajedničkih interesa“, navodi se u pripremljenom dokumentu. Šefovi država i vlada EU su to tako formulisali još na samitu u martu. 

Angela Merkel u Bundestagu uoči Samita EU

Angela Merkel u Bundestagu uoči Samita EU

Evropska unija prvenstveno je zainteresovana za obnavljanje sporazuma o migrantima. Turska prima novac i pomoć da bi zadržala sirijske izbjeglice u zemlji. Sporazum iz 2016. samo je privremeno produžen. Predsjednik Turske Redžep Tajip Erdogan upotrebljava taj sporazum kao politički adut protiv Brisela. EU kritikuje stanje ljudskih prava i medijskih sloboda, te represiju nad opozicijom u Turskoj, ali je ipak spremna na meki kurs.

„Bez saradnje sa Turskom nećemo ništa postići”, rekla je nedavno Angela Merkel u razgovoru s italijanskim premijerom Marijom Dragijem. Grčka bi, međutim, htjela da se poveća pritisak na Tursku, i da, recimo, spriječi isporuke njemačkih podmornica Turskoj.

Rusija – nova strategija

Loši odnosi EU i Rusije bi takođe trebalo da budu tema na zajedničkoj večeri u četvrtak (24.6). Žozep Borelj, opunomoćenik EU za spoljne poslove, predstavlja strategiju kojom bi dijalog sa Moskvom trebalo da bude podstaknut, kako bi se moglo razgovarati o konfliktima kao što su oni u Ukrajini, Bjelorusiji ili o zatvorenim opozicionim političarima u Rusiji kao što je Aleksej Navaljni.

Pratite nas i na Facebooku, na Twitteru, na YouTube, kao i na našem nalogu na Instagramu