የመሬት መንሸራተት ስጋትና መፍትሔው | ጤና እና አካባቢ | DW | 05.06.2018
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ጤና እና አካባቢ

የመሬት መንሸራተት ስጋትና መፍትሔው

ከሳምንታት በፊት ኢትዮጵያ ውስጥ የመሬት መንሸራረት ተከስቶ ጥቂት ለማይባሉ ሰዎች ሕልፈተ ሕይወት ምክንያት መሆኑ ይታወሳል። የመሬት መንሸራረት ክስተት ኢትዮጵያ ውስጥ እንግዳ እንዳልሆነ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብንብረት እና የአፍሪቃ አደጋ መከላከል ማዕከል ተመራማሪ የሆኑት ዶክተር ዘውዱ እሸቱ ይናገራሉ።

አውዲዮውን ያዳምጡ። 10:48
አሁን በቀጥታ እየተሰራጨ ያለ
10:48 ደቂቃ

የተራቆተ ተዳፋት አካባቢ ለአደጋው የተጋለጠ ነው

 በተለይም በደቡብ ኢትዮጵያ ደን ተሸፍኖ የኖረው መሬት ከባድ ዝናብ በሚያገኘው ጊዜ፤ አንዳንዴም መሬት መንቀጥቀጥን ተከትሎ ሲከሰት መኖሩንም ያስረዳሉ። በደቡብ ብቻ ሳይሆን በስተሰሜን ኢትዮጵያም የመሬት መንሸራተት ሲያጋጥም ቆይቷል ነው የሚሉት።

«አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ እየተከሰተ ያለው አንደኛ የመሬት መንቀጥቀጥ ሲኖር የመሬት መንሸራተት ይኖራል፤ ሌላው ከፍተኛ ዝናብ ባለበት አካባቢ በተለይ ገደላማ እና ቁልቁለታማ አካባቢዎች ላይ ለበርካታ ጊዜ የመሬት መንሸራተት አለ።»

ያኔም የመሬቱ አቀማመጥ ተዳፋት ወይም በጣም ቁልቁለታማ በመሆኑ አፈሩ በመንሸራተት ከበታቹ በነበረ የትኛውም አይነት አካባቢ ላይ ወርዶ ይከመራል። ስፍራው የመኖሪያ መንደር ከሆነ ታዲያ ሊያደርስ የሚችለውን አደጋ መገመት ነው። እንዲህ ያለው አጋጣሚ በሌሎች የአፍሪቃ ሃገራትም መከሰቱ የተለመደ እንደሆነ ዶክተር ዘውዱ ይናገራሉ።

«እና የዚህ አይነት የመሬት መንሸራተት በአብዛኛው ተደጋጋሚ ሆኖ የሚታወቀው በምዕራብ አፍሪቃ ውስጥ በካሜሩን ጋና በዚያ አካባቢ በብዛት ይከሰታል።»

የመሬት መንሸራተት ተፈጥሯዊ እና ሰው ሰራሽ ምክንያቶች እንዳሉት የሚናገሩት ደግሞ በአካባቢ እና የደን ምርምር ተቋም የአየር ንብረት ሳይንስ ምርምር ዳይሬክቶሬት የሥራ ሂደት አስተባባሪ ዶክተር አደፍርስ ወርቁ ናቸው።

Erdrutsch Äthiopien Oromia Region West Arsi Zone (West Arsi Zone Government Communication Affairs Office)

ምዕራብ አርሲ ዞን የደረሰው የሰሞኑ የመሬት መንሸራተት

«ክስተቱን ስንመለከተው አንድ ተለቅ ያለ አካባቢ፤ ተዳፋታማ የሆነ ቦታ ሊሆን ይችላል አፈሩ ላዩ ላይ ያሉት ደኖችም፣ ድንጋዩም ተያይዞ በፊት ከነበረበት ቦታ ምናልባትም ወደቁልቁለት ቦታ ሲንሸራተት እና ቦታዉን ለቅቆ ሲሄድ ነው። መንስኤው በtf,ጥሮም በሰው ሠራሽም ነው የሚሆነው።»

ሰው ሠራሹ ምክንያት በተለይ በአካባቢው የነበረው ደን መመናመን ዋነኛ መንስኤ መሆኑንም አጽንኦት ሰጥተዋል። የመሬት መንሸራተትም ብዙውን ጊዜ የሚከሰተው ደን ሸፍኖት በቆየ አካባቢ መሆኑንም ያብራራሉ። ከባለሙያዎቹ እንደተረዳነው በተለያዩ ጊዜያት ኢትዮጵያ ውስጥ በተካሄዱ ጥናቶች በየትኛው አካባቢ ምን ስጋት አለ የሚለው ተለይቶ ተቀምጧል

Pollenflug im Frühjahr (picture-alliance/A. Litzlbauer)

ዛፎች የአፈር በዝናብ መከላትን ይከላከላሉ

የአንድ አካባቢ መሬት በተለያዩ ሥራዎች እረፍት ሲያጣ ይላሉ ባለሙያዎቹ ተፈጥሮው መረበሹ ያልተገመተ ክስተት ይጋብዛል። የመሬት ወይም የአፈር መንሸራተት በተፈጥሮ እና በሰው ሰራሽ ምክንያት የሚፈጠር መሆኑን ዳግም በማስታወስም የመሬት መንቀጥቀጥንም ሆነ ሌላውን ማስቀረት ባይቻል፤ በሰዎች እንቅስቃሴ ሰበብ ሊመጣ የሚችለውን ለመከላከል የሚያስችሉ መንገዶች አሉ።

የዛሬ አስር ቀን ገደማ በምዕራብ አርሲ ዞን ነንሰቦ ወረዳ ቱሉ ጎላ ቀበሌ የደረሰው የመሬት ወይም የአፈር መንሸራተት የአንድ ቤተሰብ በርካታ አባላትን ጨምሮ ከ20 በላይ ሰዎችን ገድሏል። ከብቶች ሞተዋል ንብረት ወድሟል። ተፈጥሯዊ በሆነ መንገድ የሚከተለውን እንዲህ ያለውን አደጋ ማስቀረት ባይቻል፤  በተለይ ስጋቱ እንዳለ በሚታወቅባቸው ስፍራዎች ሰው ሠራሽ ምክንያቶች የሚቀነሱበትን መንገድ መፈለጉ አማራጭ እንደማይኖረውም ባለሙያዎቹ መክረዋል።

ሸዋዬ ለገሠ

ኂሩት መለሰ

Audios and videos on the topic