1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
ማስታወቂያ
ማስታወቂያ
ማስታወቂያ

ዜና | 15.05.2022 | 22:00

ኢትዮጵያ ወያኔ ወጣቶችን ለዉትድርና እያስገደ መሆኑን ተመለከተ

የትግራይ ክልል ባለ ሥልጣኖች ከኢትዮጵያ ፌደራል መንግሥት ጋር በገቡት ዉዝግብ ምክንያት ዳግም ዉግያ ለመጀመር ወጣቶችን ለዉትድርና እያስገደዱ መሆኑ ተዘገበ። ሮይተርስ የታሰሩ የትግራይ ወጣቶች እና ዘመዶቻቸዉን ቃል ጠቅሶ ዛሬ እንደዘገበዉ፤ ዉግያዉን ለመቀላቀል ዝግጁ ካልሆንን ዘመድና ቤተሰቦቻችን ይታሰራሉ ማስፈራርያ ይደርስብናል ሲሉ ተናግረዋል። ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (TPLF) ለዳግም ጦርነት የተነሳዉ የፌደራል መንግሥት በክልሉ የሚኖር 6 ሚሊዮን ህዝብ ላይ የሰነዘረዉን እገዳ ለመከላከል ነዉ ማለቱ ተዘግቦአል። የኢትዮጵያ መንግሥት በበኩሉ የህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (TPLF) ያጣዉን ስልጣን ለመመለስ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ከተሾሙበት ከጎርጎረሳዉያኑ 2018 ዓም ጀምሮ እየሞከረ ነው ሲል ይከሳል። ከያዝነዉ ዓመት የካቲት ወር እስካለንበት ግንቦት ወር ድረስ ሮይተርስ የዜና ወኪል በትግራይ የተለያዩ አካባቢዎች እንዳነጋገረዉ፤ በፎቶግራፍ የተደገፈ ማስረጃን ጨምሮ፤ ወጣቶችን በግዳጅ ለጦር ሚዳ ይመለምላሉ፤ በርካታ ታጋዮች፤ የርዳታ ሰራተኞች ታስረዋልም ተብሎአል። ምስክርነታቸዉን ለሮይተርስ የዜና ወኪል የሰጡ፤ የትግራይ ተወላጆች እንደተናገሩት፤ ጦርነቱ እንደጀመረ በፍላጎት ወደ ጦርነት ከገቡ በኃላ በጦርነቱ ለመቀጠል ያላቸዉ ፍላጎት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየቀነሰ መምጣቱን እና፤ መጋቢት ላይ የተኩስ ማቆም መደረጉን ተናግረዋል። ከትግራይ የውጪ ግንኙነት ቢሮ ሮይተርስ ያነጋገራቸዉ ኬኔዲ ገብረ ሕይወት ለሮይተርስ በኢሜል እንደገለፁት ፤ "የትግራይ አንዳንድ ባለሥልጣናት ወጣቶቹን ለማስገደድ ቤተዘመዶቻቸዉን አስረዉ ነበር፤ ይህ ድርጊት ግን በጣም ጥቂት ቦታዎች የተከሰተ ነዉ። ታስረዉ የነበሩትም ቤተዘመዶች ተለቀዋል። ይህን ድርጊት የፈፀሙ ባለሥልጣናትም ቅጣታቸዉን አግኝተዋል ሲሉ በደብዳቤ ለዜና ምንጩ መፃፋቸዉ ተዘግቦአል። "የቀረበዉ የዉትድርና ግዳጅ ምልመላ ክስ ትክክል አይደለም" ያሉት አቶ ኬኔዲ ገብረ ህይወት ። "የሆነ ሆኖ አንዳንድ ስህተቶች ዝቅተኛ በሆኑ ባለሥልጣናት ተፈፅመዋል፤ እነዚህ ሁኔታዎች አልፎ አልፎ የሚያጋጥሙ እንጂ የትግራይ ፖሊሲ የፈጸመው አይደለም ብለዋል ለሮይተርስ በፃፉት ደብዳቤያቸዉ" ሮይተርስም ከፖሊሶችና ከአካባቢው ሌሎች ባለሥልጣናት በኢሜል አስተያየት ለማግኘት ቢጠይቅም ምላሽ አለማግኘቱን አያይዞ ዘግቦአል። በሰሜን ኢትዮጵያ ለአንድ ዓመት ከመንፈቅ ያህል በተካሄደዉ ጦርነት በሺህ የሚቆጠሩ ሰላማዊ ሰዎች ተገድሏል፤ በሚሊዮኖች ከቤት ንብረታቸዉ ተፈናቅለዋል። የሰሜናዊ ኢትዮጵያዉ ጦርነት ያስከተለው ከፍተኛ የመሰረተ ልማት ዉድመት እንዲሁም ምስራቅ አፍሪቃ ላይ ያንጃበበዉ ከፍተኛ ረሃብ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ እምብዛም ትኩረት ያልሰጠዉ ጉዳይ እንደሆነ ሮይተርስ በዘገባው ገልጿል።

ኢትዮጵያ፤ የፀጥታችግር ከአርባምንጭ ወደ ኮንሶና ጅንካ በሚወስደው አውራ ጎዳና

በደቡብ ክልል ከአርባምንጭ ወደ ኮንሶና ጅንካ በሚወስደው አውራ ጎዳና በተፈጠረው የጸጥታ ችግር ምክንያት ወደየከተሞቹና ወደ መሀል አገር መጓጓዝ እንዳልቻሉ አሽከርካሪዎችና መንገደኞች ተናገሩ፡፡ ከአርባምንጭ ወደ ኮንሶና ጅንካ የሚያደርጉት ጉዞ ከባለፈው ሳምንት መጀመሪያ አንስቶ እንደተስተጓጎለባቸው አክለዉ ተናግረዋል፡፡ የተሽከርካሪዎቹ እንቅስቃሴ ሊደናቀፍ የቻለው አውራ ጎዳናው በሚያልፈባቸው በኮንሶ ዞን፤ በአሌ እና በደራሼ ልዩ ወረዳዎች በሚገኙ ሆልቴ ፣ ቀርቀርቴ ፣ ማደሪያና ጊዛባ በተባሉ ቀበሌያት የጸጥታ ሁኔታው አስጊ እየሆነ በመምጣቱ ነው ተብሏል፡፡ ከኦሞ ስኳር ፋብሪካ ምርት በመጫን ወደ አዲስ አበባ ጉዞ መጀመራቸውን የሚናገሩት ፀጋዬ ውለታው እና አሽከርካሪ ያሲን አብዱልቃድር የተባሉ የካባድ ጭነት መኪና አሽከርካሪ መንገዱ በሚያቋርጣቸው የኮንሶ ፣ የአሌ እና የደራሼ መስተዳድር አዋሳኝ ሥፍራዎች ላይ ተቀሰቅሷል በተባለው ግጭት ወይጦ በተባለች አነስተኛ ከተማ ከቆሙ ሳምንት እንደሆናቸዉ ተናግረዋል፡፡ ዶቼ ቬለ DW በጉዳዩ ላይ የኮንሶ ዞን ፣ የአሌ ልዩ ወረዳንም ሆነ የደቡብ ክልል ሰላምና ፀጥታ ቢሮ የሥራ ሃላፊዎችን ለማነጋገር ሙከራ ቢያደርግም ከኮንሶ ዞን መስተዳድር አመራሮች በስተቀር የተቀሩትን አግኝቶ ምላቸውን ማካተት አልቻለም ፡፡ በኮንሶ ዞን መስተዳድር የመንግሥት ኮሚኒዩኬሽን ጉዳዮች መምሪያ ሃላፊ አቶ ሠራዊት ዲባባ የፀጥታ ሥጋቱ የተስተዋለው በኮንሶ ዞን የአስተዳድር ክልል ውስጥ ሳይሆን በአጎራባች ልዩ ወረዳዎች በሚገኙ ቀበሌያት ውስጥ በመሆኑ ዝርዝር አስተያየት ለመስጠት እንደሚቸገሩ ተናግረዋል ፡፡ ያምሆኖ ወደ አርባምንጭ እና ወደ ጅንካ ይጓዙ የነበሩ በመቶዎች የሚቆጠሩ ተሽከርካሪዎች በኮንሶ ዞን የአስተዳደር ከተማ ካራት ላለፉት ሦስት ቀናት ለመቆም መገደዳቸውን የጠቀሱት አቶ ሠራዊት ‹‹ የአካባቢው ሰላም እስኪረጋጋ በጊዜያዊነት ተከናውኗል ያሉትን ተናግረዋል፡፡ የታጠቁ ወጣቶች ከአሽከርካሪዎች ገንዘብ ይቀበላሉ በተባለው ዙሪያ በዶቼ ቬለ የተጠየቁት የመምሪያው ሃላፊ ‹‹ አውራ ጎዳናው በሚያልፈባቸው የዞናችን ቀበሌያት ይህ ስለመፈጸሙ መረጃው የለንም ፣ ተፈጽሞ ከሆነም የፀጥታ አባሎቻችን በሚያደርጉት ቅኝት መፍትሄ የሚያገኝ ይሆናል ›› ብለዋል ፡፡ ቀደምሲል የሰገን አካባቢ ሕዝቦች ዞን በሚል ይጠራ የነበረውን የኮንሶ ፣ የአማሮ ፣ የቡርጂ ፣ የደራሼና የአሌ ወረዳዎችን ያቀፈው ዞን፤ ከሦስት ዓመት በፊት በአዋጅ ከፈረሰ ወዲህ በአስተዳደር መዋቅርና በወሰን ይገባኛል ጥያቄ አካባቢው አሁን ድረስ ሰላም እንደራቀው ይገኛል፡፡ በተለይም ከኮንሶ ዞንና ከአሌ ልዩ ወረዳ የሚጎራበተው የደራሼ ልዩ ወረዳ ውስጥ፤ የዞን መዋቅር እንፈልጋለን የሚሉ ሀይሎች ባለፈው የሚያዚያ ወር አጋማሽ የልዩ ወረዳው ዋና አስተዳዳሪን ጨምሮ ሌሎች የካቢኔ አመራሮችንና የመንግሥት የፀጥታ አባላትን በመግደልና የጦር መሣሪያዎችን በመዝረፍ የልዩ ወረዳውን አስተዳደራዊ መዋቅር ካፈረሱ ወዲህ ወትሮም እንደነገሩ የነበረውን የአካባቢውን የፀጥታ ችግር አባብሶታል ሲል ወኪላችን ሸዋንግዛዉ ወጋየሁ ከሀዋሳ ዘግቦአል።

ሶማሊያ፤ አዲስ ተመራጩ ፕሬዚዳንት ቃለ-መሃላ ፈፀሙ

አዲሱ ተመራጩ የሶማሊያ ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ በሙስና እና የእርስ በርስ ሽኩቻ የተዳከመችዉን ሶማልያን ለመምራት ቃለመሃላ ፈፀሙ። ትናንት እሁድ ከእኩለ ለሊት በኋላ ቃለ መሃላ የፈፀሙት የቀድሞ የሰላም ታጋይ እና ምሁር ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ ሶማልያን በፕሬዚዳንትነት ለመምራት ሲመረጡ ይህ ለሁለተኛ ጊዜ መሆኑ ነዉ። ከ 30 በላይ እጩዎች በቀረቡበት ምርጫ ያሸነፉት የ 66 ዓመቱ ሼክ መሀሙድ ከጎርጎረሳዉያኑ 2012 እስከ 2017 ዓም ድረስ ሶማሊያን በፕሬዝዳንት አገልግለዋል። ፕሬዚዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ ችግር የማያጣት የአፍሪቃ ቀንድ ሀገር ሶማልያን "ከዓለም ጋር ሰላም የሰፈነባት ሰላማዊ ሀገር" ለማድረግ ቃል ገብተዋል። ይሁንና አዲስ ተመራጩ ፕሬዚዳንት ሼክ መሀመድ በሶማልያ ከአልሸባብ ታጣቂዎች ጋር ለረጅም ጊዜ የዘለቀውን ጦርነት ጨምሮ ከሳቸው በፊት ከነበሩት ከመሀመድ አብዱላሂ መሀመድ ፎርማጆ ብዙ ፈተናዎችን ይጋፈጣሉ። ሼክ መሀመድ በማዕከላዊ መንግስት እና በክልል ባለስልጣናት መካከል ለወራቶች በዘለቀው የፖለቲካ ትርምስ እና የእርስ በርስ ሽኩቻ፣ የደረሰውን ጉዳትም ማስተካከል ይኖርባቸዋል። ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ በዋና ከተማዋ ሞቃዲሾ ላይ ቃለ መሃላ ሲፈጽሙ ፎርማጆ በመባል በቅፅል ስማቸዉ የሚታወቁት የቀድሞ ፕሬዚዳንት በሰላማዊ መንገድ የስልጣን ሽግግር እንዲኖር በማድረጋቸው አወድሰዋቸዋል። የሶማልያ ምርጫና ዉጤቱን ተከትሎ የአፍሪቃ ህብረት ኮሚሽን ሃላፊ ሙሳ ፋኪ ማሃማት፤ ጎረቤት ኢትዮጵያ፤ ኬንያ እና ጅቡቲ ለሶማልያ ህዝብ እና ለአዲስ ተመራጩ ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ የእንኳን ደሳላችሁ መልክት አስተላልፈዋል። የምስራቅ አፍሪቃ ቀጣናዊው ኢጋድ በበኩሉ ድሉ "የሶማሊያ ህዝብ በአዲስ ተመራጩ መሪ ላይ ያለውን እምነት በግልፅ የሚያሳይ ነው" ሲል ለአዲስ ተመራጩ ፕሬዚዳንት ደስታዉን አስተላልፎአል።

ማሊ፤ ከ G 5 ራስዋን አገለለች

ማሊ ጂሃዲስቶችን ከሚዋጋው (G5) ከሚታወቀዉ የሳህል ሀገራት ጥምረት እና የዓለም አቀፍ ጥምር ጦር ኃይል ቡድን ራስዋን ማግለልዋን ገለፀች። ማሊ ራስዋን ከአምስቱ የሳህል አካባቢ ሃገራትና ከዓለም አቀፍ ጥምር ጦር ህብረት መዉጣትዋን ያስታወቀዉ መዲና ባማኮ የሚገኘዉ ወታደራዊ ኃይል ነዉ። የማሊ ወታደራዊዉ ኃይል ከቡድን 5 ለመዉጣት የወሰነዉ ማሊ ከአምስቱ የሳህል አካባቢ ሃገራት ሌላ ሃገሪቱ የዉጪ ሃገሮች መሳርያ ሆናለች በሚል ክስ ነዉ። እንደ ጎርጎረሳዉያኑ አቆጣጠር በ 2014 ዓ.ም ማሊ ሞሪታንያ፤ ቡርኪናፋሶ፤ ኒጀር እና ቻድ ተባብረዉ ጂ 5ን በመመስረት በጎርጎረሳዉያኑ 2017 ዓ.ም ጥምር ጦር ማቋቋማቸዉ ይታወሳል። ይህ የማሊ ከ ጂ 5 ማለት ከአምስቱ የሳህል አካባቢ ሃገራት ጥምረት መዉጣት የተሰማዉ በምዕራብ አፍሪካዊቷ ሀገር እና በፈረንሳይ መካከል ከፍተኛ የፖለቲካ ውጥረት ባለበት ወቅት ነው።

ቱርክ፤ ስዊድን እና ፊንላንድ አሸባሪዎችን መደገፋቸውን ካቆሙ እደግፋለሁ አለች

ስዊድን እና ፊንላንድ አሸባሪዎችን መደገፋቸውን ካቆሙ እና በቱርክ ላይ የጣሉትን የንግድ እገዳዎች ካስነሱ ያቀረቡትን የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃል ኪዳን ሃገራትን የመቀላቀል ጥያቄ እንደምትደግፍ ቱርክ አስታወቀች። የቱርክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሜቭሉት ካቩሶግሉ ትናንት እሁድ በርሊን ላይ እንደተናገሩት ፊንላንድ እና ስዊድን የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃል ኪዳን «የኔቶ» አባልነት ጥያቄ ያቀረቡት ሩሲያ የዩክሬንን መውረር ተከትሎ ምላሽ ለመስጠት ስለፈለጉ ነዉ ሲሉ ገልጸዋል። የቱርኩ የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር በርሊን ጀርመን ትናንት እሁድ በተካሄደዉ የኔቶ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ጉባዔ ላይ ከተሳተፉ በኋላ ለቱርክ ጋዜጠኞች በሰጡት ቃለ ምልልስ ስዊድን እና ፊንላንድ በቅድምያ በአገራቸው ያሉ አሸባሪዎችን መደገፋቸውን ማቆም፣ ግልጽ የሆነ የደህንነት ዋስትና መስጠት እና በቱርክ ላይ የተጣለውን የውጭ ጉዳይ እገዳ ማንሳት አለባቸው ብለዋል።እንደ ቱርኩ የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካፑሶግሉ፤ ቱርክ ማንንም ማስፈራራት ወይም መጠቀሚያ ማድረግ ፈልጋ ሳይሆን በተለይ ስዊድን በሃገርዋ ዉስጥ ለሚኖሩ ለኩርድ ሠራተኞች ፓርቲ (PKK) ደጋፊዎች የምታደርገዉን ድጋፍ እንድታቆም ጠይቀዋል። የአንካራዉ መንግሥት የኩርድ ሠራተኞች ፓርቲ (PKK)ን የአሸባሪ ድርጅት ሲል መፈረጁ ይታወቃል። የቱርኩ የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካቩሶግሉ ከቀናቶች በፊት ፕሬዚዳንት ሬቺብ ታይፕ ኤርዶጋን፤ ፊንላንድ እና ስዊድን ወታደራዊዉን ጥምረት ኔቶን ለመቀላቀል ስላሳዩት ምኞት ሃገራቸዉ "አዎንታዊ አመለካከት እንደሌላት" መናገራቸዉን በሰጡት ቃለምልልስ አስታዉሰዋል። ኤርዶጋን ፊላንድ እና ስዊድን ኔቶን ለመቀላቀል ያቀረቡትን ጥያቄ በተመለከተ በሰጠ ግምገማ ላይ ሁለቱንም አገሮች "አሸባሪ ድርጅቶችን" ይደግፋሉ ሲሉ መክሰሳቸዉ ተዘግቦአል። ቱርክ፣ ሰሜናዊ አገሮች፤ በተለይም ስዊድን፣ ጽንፈኛ የኩርድ ቡድኖችን እና በቱርክ በጎርጎረሳዉያኑ 2016 ዓ.ም በቱርክ በከሸፈዉ የመንግሥት ግልበጣ እጃቸዉ አለበት ስትል የምትፈልጋቸዉን የፌቱላ ጉለን ደጋፊዎችን ይዛለች ስትል ከረጅም ጊዜ ጀምሮ ስትወነጅል ቆይታለች። ስዊድን ከቱርክ የመጡ በርካታ ስደተኞች የሚኖሩባት ሃገር ስትሆን ፤ አብዛኞቹ ስደተኞች ኩርዳዉያን ናቸዉ። አንዳንዶቹ በኩርድ ቡድኖች እና በቱርክ የደህንነት ኃይሎች መካከል ለበርካታ አሥርተ ዓመታት ከዘለቀዉ አልፎ አልፎ ግጭት በኋላ ፖለቲካዊ ጥገኝነት ያገኙም ናቸዉ።

ዩክሬን ፤ ፕሬዚዳንት ዙለንስኪ ለአፍሪቃና እስያ ሃገራት ፓርላማ ንግግር ማድረግ ይፈልጋሉ

የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ሃገራቸዉ የሩሲያ ወረራን ለመከላከል በምታደርገው ጦርነት በአፍሪቃ እና በእስያ ድጋፍን ለማግኘት በሃገራት ብሔራዊ ፓርላማዎች ላይ ንግግር ማድረግ እንደሚፈልጉ ገለፁ። ዜለንስኪ መንግስታቸው የዩክሪኑ ጦርነት በተመለከተ የዓለምን ትኩረት ለማስቀጠል ሁሉንም ነገር እያደረሁ መሆኑን ተናግረዋል። የዩክሬኑ ፕሬዚዳንት ትናንት እሁድ በምሽት ባደረጉት ንግግር "ስለ ሚያስፈልገን ነገር መረጃን በቋሚነት እና በየቀኑ ማዳረስ ለእኛ ጠቃሚ በሆኑ በሁሉም ሀገራት ዜና ውስጥ የዩክሬን ጦርነት ጉዳይ መነሳቱ አስፈላጊ ነዉ" ብለዋል። ባለፈዉ የካቲት ወር በዩክሬን ላይ የሩሲያ ወረራ ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ ፕሬዚዳንት ዜለንስኪ ለዩክሬን ህዝብ እርዳታ እንዲያገኝ ለመማፀን በዓለም ዙሪያ በሚገኙ ሃገራት ፓርላማዎች ላይ በቀጥታ ቪዲዮ ንግግር ማድረጋቸዉ ይታወቃል። ይህ በእንዲህ እንዳለ፤ የዩክሬን ወታደሮች የሩስያን ጦር ከሃርከፍ ከተማ ወደ ሩስያ ድንበር መግፋታቸዉ ተዘገበ። ሁለተኛዋ የዩክሬን ትልቅ ከተማ ሃርከፍ በሩስያ የጦር አዉሮፕላኖች ከፍተኛ ድብደባ እና ዉድመት የደረሰባት የሩስያ አዋሳኝ ከተማ ናት። AT / HM