1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages
ማስታወቂያ
ማስታወቂያ
ማስታወቂያ

ዜና | 18.01.2022 | 23:00

የተለያዩ-የዩናይትድ ስቴትስ ባለስልጣናት ጉብኝት በኢትዮጵያ

የዩናይትድ ስቴትስ የአፍሪቃ ጉዳይ ረዳት የዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ሞሊይ ፊ እና በአፍሪቃ ቀንድ የዩናይትድ ስቴትስ ልዩ መልዕክተኛ ዴቪድ ሳተርፊልድ ከኢትዮጵያ ባለሥልጣናት ጋር ለመነጋገር ዛሬ አዲስ አበባ ይገባሉ ተብሎ እየተጠበቁ ነዉ። የዩናይትድ ስቴትስ ዉጪ ጉዳይ ሚንስቴር እንዳስታወቀዉ ሁለቱ ዲፕሎማቶች 14 ወራት ያስቆጠረዉን የኢትዮጵያ መንግሥትና የሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ሕወሓት) ጦርነትን በሰላም ለማስቆም ግፊት ያደርጋሉ። የሁለቱ ዲፕሎማቶች ጥረት የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝደንት ጆ ባይደንና የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ አሕመድ በቅርቡ በስልክ ባደረጉት ዉይይት ላይ የተመሠረተ ነዉ። ሁለቱ መሪዎች ከዘጠኝ ቀናት በፊት ያደረጉትን ዉይይት በየፊናቸዉ «ገንቢ» ከማለት ባለፍ ስለደረሱበት መግባቢያ ነጥብ በዝርዝር የተናገሩት ነገር የለም። የአሜሪካ ዉጪ ጉዳይ ሚንስቴር ቀደም ሲል ይፋ ባደረገዉ መግለጫ መሠረት ሁለቱ ዲፕሎማቶች አዲስ አበባ ከመግባታቸዉ በፊት ሳዑዲ አረቢያንና ሱዳንን ይጎበኛሉ።

አዲስ አበባ-የጥቅመት በዓል አከባበር

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ክርስትና ዕምነት ተከታዮች የዘንድሮዉን የጥምቀት በዓል ዛሬ በየአካባቢያቸዉ በተለያየ መንፈሳዊ ሥርዓት እያከበሩ ነዉ።ሐይማኖታዊዉ ሥርዓት በሚያዘዉ መሠረት በየአካባቢ የሚገኙ ምዕመናን ከትናንት አመሻሽ ጀምሮ ከየአብያተ ክርስቲያናቱ የወጡ ታቦታትን ተከትለዉ በዓሉን በየጥምቀተ በዓሉ አክብረዉታል። ታላቁ የአደባባይ በዓል ዘንድሮ የተከበረዉ ኢትዮጵያ በጦርነት በርካታ ዜጎችዋ በተገደሉበት፣ 20 ሚሊዮን የሚገመት ሕዝብ አስቸኳይ የምግብ ርዳታ በሚጠብቅበት ወቅት መሆኑ ነዉ። አዲስ አበባ-ጃን ሜዳ በተከበረዉ በዓል ላይ የተገኙት የባሕልና የስፖርት ሚንስትር ቀጄላ መርዳሳ ምዕመኑ ለችግር የተጋለጠዉን ሕዝብ እንዳይረሳ አደራ ብለዋል።በጃንሜዳዉ ክብረ በዓል ላይ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ-ክርስቲያን ርዕሠ-ሊቃነ ጳጳሳት ፓትርያክ አቡነ ማቲያስ በጤና መጓደል ምክንያት አልተገኙም። ፓትሪያርኩ በተወካያቸዉ በብፁዕ አቡነ አረጋዊ በኩል ባስተላለፉት መልዕክት ግን ምዕመኑ ሰላም ለማስፈን የሚደረገዉን ጥረት እንዲደግፍ መክረዋል።ይሁንና የጥምቀት በዓል በአንዳድ አካባቢዎች የሌላ ሃይማኖት ተከታዮችን በተለይም የሙስሊሞችን ተቋማት ለማጥቃት ሰበብ መሆኑ እየተዘገበ ነዉ። በማሕበራዊ መገናኛ ዘዴዎች የተሰራጩ ዘገቦች እንደጠቆሙት በአማራ ክልል ርዕሰ ከተማ ባሕር ዳር ዉስጥ ትናንት የከተራ በዓልን በማክበር ሰበብ አደባባይ የወጡ ሰዎች የአማራ ክልልን የእስልምና ጉዳዮችን ቢሮ አጥርን አፈራርሰዉታል።በአማራ ክልል በኦሮሞ ብሔረሰብ ዞን ከሚሴ ከተማ ደግሞ ማንነታቸዉ በዉል ያልታወቁ ሰዎች የሃይማኖት መሪዎችን ወዳልታወቀ ስፍራ ወስደዋል። ባሕርዳሩ ወኪላችን ዓለምነዉ መኮንን በላከልን አጭር ዘገባ በከሚሴና አካባቢው ሠዎች እየታሠሩ እንደሆነ የደዋ ጨፋ ነዋሪዎች አመልክተዋል።ይሁንና ነዋሪዎቹ «ለደህንነታችን እንፈራለን» በሚል ስማቸውን ለመናገርም ሆነ ድምጻቸው አንዲቀረጽ አልፈለጉም። ባሕርዳር አካባቢ አንድ ሙስሊም ተቋም ፅሕፈት ቤት አጥር መፍረሱ በስፋት እየተነገረ ነዉ። የአማራ ክልል ፖሊስ ግን ማምሻውን የጥምቀት በዓል በሰላም ተጠናቅቋል ብሏል።

ጎንደር-ጥምቀትና የጦርነቱ ስሜት

ይሕ በንዲሕ እንዳለ የፈረንሳዩ ዜና አገልግሎት አዣንስ ፍራንስ ፕሬስ እንደዘገበዉ የጥምቀት በዓል ለወትሮዉ ከሌሎች አካባቢዎች ሁሉ በደመቀ ሥርዓት ይከበርባት በነበረችዉ ጎንደር ከተማ በአካባቢዉ ይደረግ በነበረዉ ጦርነት ምክንያት ዛሬ የተከበረዉ ቀዝቀዝ ባለ ድባብ ነዉ።ዜና አገልግሎቱ ያነጋገራቸዉ የከተማዋ ነዋሪዎች በጦርነቱ የሞቱ ወላጅ፣ዉላጅ፣ ዘመድ ወዳጆቻቸዉን ለማሰብ የደስታዉን በዓል በየቤታቸዉ ማክበሩን መርጠዋል።በዘገባዉ መሰረት ጎንደር ከተማ ዉስጥ በጦርነቱ እስከ ስድስት የቤተሰብ አባላቱ ያጠ ነዋሪ አለ።የከተማይቱ ሆስፒታልም አሁንም በቁስለኞች እንደተሞላ ነዉ።የትግራይ ርዕሰ ከተማ የመቐለ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ የክርስትና አምነት ተከታዮች ደግሞ የትናንትናዉን ከተራም ሆነ የዛሬዉን ጥምቀትን በተለመደው መንፈሳዊ ስርዓት አላከበሩም።የመቀሌዉ ወኪላችን ሚሊዮን ኃይለ ስልሳሴ እንደዘገበዉ ትናንት በዋዜማዉ ምዕመኑ ታቦታትን አጅቦ ወደ ባህረ ጥምቀት አልሔደም።በዓሉ በየአብያተ ክርስቲያን ብቻ ተወስኖ ተከብሮ ውሏል። ትናት በዋዜማውም ከዚያ በፊት በነበሩት ዕለታት ወትሮ የነበረዉ የበዓል ግብይትና የበዓል ድባብ የለም።የጥምቀት በዓል የተባበሩት መንግሥታት የትምሕርት፣የሳይንስና የባሕል ድርጅት (UNESCO) በቅርስነት የመዘገበዉ በዓል ነዉ።

ጋዜጠኛ መዓዛ ተለቀቀች

ከአምስት ሳምንታት በፊት አዲስ አበባ ዉስጥ ታስራ የነበረችዉ ጋዜጠኛ መአዛ መሐመድ ትናንት አመሻሽ መለቀቋን ቤተሰቦችዋ አስታወቁ።በተለያዩ መገናኛ ዘዴዎች ትሰራ የነበረችዉ ጋዜጠኛ መአዛ ሲቢል በለበሱ ፖሊሶች ተወስዳ በልማዱ ማዕከላዊ በሚባለዉ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ቅጥር ግቢ በሚገኘዉ ፖሊስ ጣቢያ ከታሰራች ትንናት 39ኝ ቀኗ ነበር። የጋዜጠኛዋ ወንድም ዩሱፍ መሐመድ ለአዲስ አበባዉ ወኪላችን ለሰሎሞን ሙጬ እንደነገሩት ጋዜጠኛዋ የተለቀቀችዉ በመታወቂያዋ ዋስትና ነዉ።አቶ ይሱፍ አክለዉ እንዳሉት ጋዜጠኛ መአዛ የታሰረች ሰሞን «ፈርመሽ ወይም ይቅርታ ጠይቀሽ» እንልቀቅሽ የሚል ጥያቄ ቀርቦላት ነበር።ይሁንና ጋዜጠኛዋ «ያጠፋሁት ነገር ስለሌለ አልፈርምም» በማለቷ እስከ ትናንት መታሰሯን አስታዉቀዋል። በእስር ላይ በቆየችበት ወቅት ልጇን ለማግኘት ጠይቃ አንዳልተፈቀደላትም አቶ የሱፍ ተናግረዋል።መአዛ ሌሎች የታሰሩ ጋዜጠኞች እንዲለቀቁ መጠየቋን ወንድምዬዉ አስታዉቀዋል። የተራራ ኔትዎርክ ዋና አዘጋጅ ታምራት ነገራ እና የአሐዱ ራዲዮ ጣብያ ባልደረባ ክብሮም ወርቁ አሁንም እንደታሰሩ ነዉ።የዑቡንቱ ዩቲዩብ ባልደረባ ኢያስጴድ ተስፋዬ ግን ዛሬ ማምሻዉን መለቀቁ ተዘግቧል።

አደን-በአዉሮፕላን ድብደባ የሞቱት ሰዎች ከ20 በለጠ

የየመንን የሁቲ አማፂያን የሚወጋዉ ሳዑዲ አረቢያ መራሹ ጦር ትናንት ርዕሰ-ከተማ ሰነዓ ላይ በጣለዉ የአዉሮፕላን ቦምብ የገደላቸዉ ሰዎች ቁጥር ከ20 በለጠ። የተባባሪዎቹ ሐገራት የጦር ጄቶች በአንድ የሁቲ ከፍተኛ ባለሥልጣን መኖሪያ ቤት ላይ በጣሉት ቦምብ ከሞቱት 21 ሰዎች 14ቱ የሞቱት ወዲያ ነበር። ከሟቾቹ ሁለቱ የባለሥልጣኑ ባለቤትና ወንድ ልጅ ናቸዉ። ሳዑዲ አረቢያ መረሹ ጦር ርዕሠ-ከተማ ሰነዓ ዉስጥ በርካታ ሰላማዊ ሰዎችን በጦር ጄት ሲገድል በሦስት ዓመት ዉስጥ የትናንቱ ከፍተኛዉ ነዉ። ጦሩ የሰናዓን መኖሪያ አካባቢዎች ትናንት የደበደበዉ የሁቲ አማፂያን ባለፈዉ ሰኞ የተባበሩት አረብ ኤምሬቶችን በድሮንና በሚሳዬል መምታቱን ለመበቀል ነዉ።

ኬይቪ-ብሊከን የዩክሬን ጉብኝት

የዩናይትድ ስቴትስ የዉጪ ጉዳይ ሚንስትር አንቶኒ ብሊንከን ኪየቭ-ዩክሬን ዉስጥ ከዩክሬን ባለሥልጣናት ጋር እየተናጋገሩ ነዉ። የአሜሪካዉ ከፍተኛ ዲፕሎማት ከኪየቭ መሪዎች ጋር የሚያደርጉት ዉይይት ሩሲያ በዩክሬን ላይ ትሰነዝረዋለች የተባለዉን ጥቃትን ማስቀረት በሚቻልበት ሥልት ላይ ያተኩራል። የዩናይትድ ስቴትስና የሩሲያ ዲፕሎማቶች ባለፈዉ ሳምንት ያደረጉት ድርድር ያለዉጤት ካበቃ ወዲሕ ሩሲያ በየትኛዉም ጊዜ ዩክሬንን መዉረሯ አይቀርም የሚለዉ ስጋት እየናረ ነዉ።ስጋቱን ለማስቀረት የዩናይትድ ስቴትሱ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር አንቶኒ ብሊከንና የሩሲያዉ አቻቸዉ ሰርጌይ ላቭሮቭ የፊታችን ዓርብ ጄኔቭ-ስዊትሰርላድ ዉስጥ ይነጋገራሉ።ብሊንከን ከላቭሮቭ ጋር ከመነጋገራቸዉ በፊት የሐገራቸዉን ወዳጆች የጋራ አቋም ለማስያዝ በመሰለ የዲፕሎማሲ ዘመቻቸዉ ዛሬን ኪየቭ አምሽተዉ ነገ ከጀርመን፣ከፈረንሳይና ከብሪታንያ አቻዎቻቸዉ ጋር ለመነጋገር ወደ በርሊን ይበርራሉ። የጀርመንዋ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር አናሌና ቤርቦክ ትናንት ሞስኮ ዉስጥ ከላቭሮቭ ጋር ያደረጉት ዉይይት የሩሲያን አቋም ማስለወጥ አልቻለም።ላቭሮቭ ትናንት ለጋዜጠኞች እንደነገሩት ሞስኮ «የፀጥታ ዋስትና» እንዲሰጣት ያቀረበችዉን ጥያቄ ምዕራባዉያን እስኪቀበሉት ድረስ ዉይይት አይኖርም።NM/SL