1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

AVRUPA

Kıbrıs'ın dönem başkanlığı ne getirir?

Büyük malî ve ekonomik problemlerle boğuşan küçük ada devleti Kıbrıs, Avrupa Birliği (AB) Konsey dönem başkanlığını Danimarka’dan devraldı.

The European flag with the yellow stars waves in the wind at the German Parliament building, in Berlin, Tuesday, May 18, 2010. Germany's governing parties called for the introduction of a tax in Europe and beyond on financial markets, though they left details of the plan open. The call came before the German parliament on Wednesday, May 19, 2010 will start considering the 750 billion Euro (US dlrs 1 trillion) rescue package to help eurozone nations avoid default. (ddp images/AP Photo/Markus Schreiber)

Flagge Fahne der EU Europäischen UNION

Kıbrıs, ortaklarının yardımına muhtaç duruma düşen ilk AB Konsey dönem başkanı oldu. İspanya gibi, haziranın son haftasında Euro İstikrar Mekanizması’ndan yardım isteyen Kıbrıs’ın sorunu da bankalar.

Kıbrıs bankaları gırtlağına kadar borçlu. Brüksel’deki European Policy Centre Enstitüsü’nün Kıbrıs ve Yunanistan uzmanı Yanis Emmanouilidis, öncelikle bankacılık branşında Rum kesimi ile Yunanistan arasında son derece sıkı bağların bulunduğunu ve Yunanistan’a uygulanan kısmî borç affının Kıbrıs bankalarına çok para kaybettirdiğini söylüyor.

'Ekonomik çıkar ilişkisi'

Kıbrıs bundan birkaç ay önce Rusya’dan düşük faizle 2,5 milyar euroluk kredi almıştı. Ortakları, tek taraflı bağımlılığa sürüklenebileceği endişesiyle Rum yönetiminin Rusya ile kredi sözleşmesi imzalamasını hoş karşılamamıştı. Avrupa Parlamentosu’nun Kıbrıslı üyesi ve eski Kıbrıs devlet başkanı adayı Yoannis Kasoulides ise bu kredinin karşılıksız verilmiş olamayacağı görüşüne katılmadığını, söylüyor. Emmanouilidis Kıbrıs ile Rusya arasında Ortodoksluktan kaynaklanan yüzlerce yıllık tarihî ve kültürel dostluk bağları bulunduğunu ancak Moskova’nın jestinin ilk planda ekonomik çıkarlara dayandığını belirtiyor: “Kıbrıs’ta yatırımı olan ve parasını Kıbrıs bankalarında tutan çok sayıda Rus yatırımcı var. Moskova’nın Kıbrıs’a yardım etmesinin asıl nedeni, bence budur.”

Zypern EU Türkei Grenze zu Nordzypern Flagge

Adanın kuzeyi, sadece Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adını taşıyor.

Kıbrıs aynı zamanda komünist devlet başkanlı tek konsey dönem başkanı da olacak. Bir diğer özelliği bölünmüş durumdaki tek AB üyesi olması. Hukukî bakımdan bütün Kıbrıs 2004 yılından bu yana AB üyesi. Ama üyelik sadece Rum kesimi için geçerli. Adanın kuzeyi, sadece Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adını taşıyor. Adanın kuzey kesimi Rum bölgesini tanımıyor, gümrük birliğini tanımıyor, hava ve deniz limanlarını Rumlara açmıyor. Bu statükonun Kıbrıs’ın Konsey dönem başkanlığı üzerinde de doğrudan etkileri var. Türkiye Rum yönetiminin başkanlığındaki üyelik görüşmelerini boykot edeceğini duyurmuştu.

'Türkiye zarar görür'

Avrupa Parlamentosu Başkanı Martin Schulz bunun kabul edilemez bir tutum olduğunu söylüyor: “AB üyesi olmak isteyen bir devletin bir AB üyesini tanımadığını ve dönem başkanlığı sırasında da işbirliğini askıya alacağını söylemesi olacak şey değil." Ancak AB’nin Türkiye’yi buna zorlaması da mümkün değil. Avrupa Milletvekili Kasoulides, “Bu onların bileceği şey. Kendileri zarar görür. Ama karar onların", diyor.

Scholz Europaparlament Debatte vor EU Gipfel

Avrupa Parlamentosu Başkanı Martin

Bu kilitlenmenin dönem başkanlığına gölge düşürebileceğini düşünen Devlet Başkanı Dimitris Hristofyas kısa süre önce Brüksel’e yaptığı ziyaret sırasında, “Kıbrıs ihtilafına çözüm bulma amaçlı diyaloğu Konsey dönem başkanlığımız sırasında da sürdürmeye hazırız. Tabii, karşı tarafın da buna razı olması şartıyla”, demişti.

'AB Kıbrıs'ın yanında'

Parlamento Başkanı Schulz krizin tırmanması durumunda kendilerine yardımcı olacakları hususunda Rum devlet başkanına teminat verdi: “Türkiye bu dönemde farklı aktiviteler geliştirir ve şimdiden kestiremeyeceğimiz tedbirlere başvurursa, AB Kıbrıs’ın yanında olacaktır. Ancak abartmamak da gerekir. Türkiye ile makul işbirliğini sürdürmek bizim de menfaatimizedir.”

Kıbrıs’ın bölünmüşlüğüne son verilmesi için son kez 2004 yılında Annan Planı’yla ele geçen fırsat, Kıbrıs Rumlarının planı reddetmesi yüzünden boşa harcanmıştı. Bu sonuç AP Milletvekili Kasoulides’i de hayal kırıklığına uğratmış: “Plan sayesinde birleşme şansının artmış olmasından mutluluk duyan biri olarak büyük hayal kırıklığına uğradım. Mevcut şartlar altında adanın yeniden birleşmesinin çok uzak bir ihtimal olduğunu söyleyebilirim.”

Dimitris Christofias Präsident Zypern

Devlet Başkanı Dimitris Hristofyas

Kasoulides Annan Planı’nın çoğunluk tarafından reddedilmesine Kıbrıs Rumlarının, Türklerin taahhütlere uymayacağından duyduğu korkuyu gerekçe gösteriyor: “Türkiye ihtilafın giderildiğini kabul ettikleri takdirde, statükonun değiştirilmesine razı oluruz. Bu durumda Türk askerleri adadan çekilir ve Kıbrıs’ın bağımsız ve egemen bir devlet olması sağlanır.”

Bütün bunlar şimdilik hayal. Kıbrıs’ın dönem başkanlığı sırasında çözüm arayışı hemen hemen durma noktasına gelecek ve Türkiye ile Kıbrıs Rum yönetimi arasındaki temaslar askıda tutulacak.

© Deutsche Welle Türkçe

Christoph Hasselbach / A. Günaltay

Editör: Ercan Coşkun