1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

DÜNYA

İran gerilimi savaşa yol açar mı?

Berlin Bilim ve Siyaset Vakfı Yöneticisi Volker Perthes'e göre İran lideri Ahmedinejad nükleer müzakerelerde uzlaşmaktan yana, ancak aynı zamanda İran kamuoyuna katı bir çizgi izlediği görüntüsünü vermek istiyor.

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad

Nükleer faaliyetlerinin “barışçıl” olduğunu savunan İran'ın uranyumu yüzde 20 oranında zenginleştirme işlemlerine başlaması, Batı’da “İran’ın nükleer silah peşinde olduğu” şüphelerini daha da artırdı. BM Güvenlik Konseyi’nde Tahran’a yönelik yeni yaptırımlar için diplomasi trafiği hızlanırken, İran’ın için de tansiyon yükseliyor. İslam Devrimi’nin yıldönümünü kutlamaya hazırlanan ülkede muhalefet değişim çağırılarını gün geçtikçe daha gür bir sesle dile getiriyor.

Tüm bu gelişmeler, gerilimin kontrolden çıkmasını beraberinde getirip yeni bir savaşa yol açabilir mi? Son gelişmeler hakkında, Almanya'nın önde gelen düşünce kuruluşlarından Berlin Bilim ve Siyaset Vakfı’nın yöneticisi Volker Perthes’in değerlendirmelerini aldık.

Berlin Bilim ve Siyaset Vakfı Yöneticisi Volker Perthes

Berlin Bilim ve Siyaset Vakfı Yöneticisi Volker Perthes



Soru: Tartışmalı nükleer programı nedeniyle İran üzerinde diplomatik baskı giderek artıyor. Y eni yaptırımlardan söz ediliyor. Size göre bunlar İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad a geri adım attırabilir mi?


Perthes: " Ben ülkenin , ekonomik ve mali y aptırımlardan etkilenebileceğini düşünüyorum. Zira bu yaptırımlar ülkeyi daha fazla izole edecek, zarar verecektir. Ancak yeni yaptırımların , rejimin karar alıcılarının hesaplarını çok da etkileyeceğine ihtimal vermiyorum.


Soru: ABD'li senatör Joseph Lieberman , İran 'a yönelik ağır ekonomik yaptırımların da sonuç vermemesi halinde, geriye kalan tek seçeneğin askeri yol olduğunu söyledi. Bu gerçekten de bir seçenek mi ve bu size göre ne zaman devreye sokulur?

Perthes: " Ben bu ihtimale çok uzak olduğumuza inanıyorum. Sayın Lieberman, Amerikan yönetimi adına konuşmuyor ve daha çok bir ‘loose gun' yani ‘kontrolsüz bir silah' gibi tehdit etmekten hoşlanıyor. Amerikan yönetimi Ortadoğu ' da, bir savaş daha istemediğini gayet iyi biliyor. Bu nedenle, daha çok mali baskıya ağırlık verilirken aynı zamanda müzakere kapısının da açık tutulduğu görülecektir. Diplomasi ve yaptırımlar , sağlam bir diplomasinin araçlarıdır.

Symbolbild Iran und Atomkraft

Soru: Bazı gözlemciler şu anda tırmanan gerilimin daha çok İran ın iç siyasetiyle ilgili olduğunu söylüyor. Bu görüşü haklı buluyor musunuz?


Perthes: " Ahmedinejad, geçtiğimiz yaz yapılan seçimlerden sonra çok büyük bir meşruiyet sorunu ile karşı karşı ya. Sonuçlara itirazların güçle bastırılmasının ardından İran dış politikasının yüzde 50 ' si, iç siyasete dönük olmaya başladı. Ahmedinejad aslında uluslar arası toplumla anlaşmak istediği için , içeriye, katı bir çizgi izlediği görüntüsünü vermek zorunda. Bu aslında bizim açımızdan provokatif olarak görül se de, İran ' ın çelişkili açıklamalarının bir çoğunun nedenlerini açıklıyor."


Soru: İran ' ın nükleer programında attığı son adımlar gerilimi tırmandırdı. Gerçekten de İran ın nükleer programı hangi aşamada?

Perthes: " Özetle olay şu: Şimdi İran uranyumu yüzde 20 oranında zenginleştirmek istiyor. Ama Tahran' daki araştırma reaktöründe elde edilecek bu zenginleştirilmiş uranyum kullanılamayacak. Zira bir yakıt fabrikasına ihtiyaçları olacak. Yani uranyumu zenginleştirmek ayrı , yakıt çubuğu üretmek ayrı konular. Bu nedenle 1967 yılında Amerikalılar tarafından inşa edilen araştırma reaktörünü çalıştırabilmek için Fransa' nın, Rusya ' nın, Arjantin ' in ya da başka ülkelerin yardımı gerekli.”


© Deutsche Welle Türkçe


Cherno Jobatey / Çeviren: Değer Akal

Editör: Ayhan Şimşek

Konuyla ilgili ses ve video dosyalarımız