1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Politika

Marka (nije) pomogla Istoku

Pre tačno dvadeset godina Istočna Nemačka je uvela zapadnonemačku marku što je bio korak monetarnog ujedinjenja Nemačke. Dve decenije kasnije, istočni deo SR Nemačke je i dalje slabije razvijen.

Čuvena novčanica od 20 nemačkih maraka

Čuvena novčanica od 20 nemačkih maraka

Prvog jula 1990 bivša Nemačka Demokratska Republika, koja je već bila poodmakla na putu nestanka, uvela je zapadnonemačku marku. „Monetarna unija, uvođenje zapadnonemačke marke, trebalo je da usledi na kraju procesa ujedinjenja i bilo ih je koji su se zalagali za to. Sa naučno-teorijskog aspekta bio je to pravilan pristup. Sa političkog stanovišta i iz današnje perspektive, monetarna unija 1. jula pre 20 godina je, međutim, bila neizbežna“, kaže ekonomista Rudolf Hikel iz Bremena.

Ratne reparacije

„Ako marka ne dođe nama, doći ćemo mi njoj“ – skandirali su istočnonemački građani uoči uvođenja zapadne marke. Nisu želeli ponovo da ostanu kraćih rukava. Naime, posle rata kada je zapadni deo Nemačke dobijao veliku pomoć na osnovu Maršalovog plana, istočnonemačka država plaćala je ratne reparacije Sovjetskom Savezu.

Istočna Nemačka bila prinuđena da plaća odštete Sovjetskom Savezu

Istočna Nemačka bila prinuđena da plaća odštete Sovjetskom Savezu

Do 1953. Moskva je iz istočne zone, kasnije Nemačke Demokratske Republike, uzela reparacije u visini od 70 milijardi maraka – cele fabrike, železničke šine, žito i robu. S druge strane, zapadni saveznici obustavili su delimično reparacije već 1946. godine, konačno 1949. godine. Zapadna Nemačka platila je sve u svemu dve milijarde maraka.

„Bile su to sasvim različite polazne pozicije. Kako je DDR, sa osnovnom infrastrukturom kao nakon Drugog svetskog rata, mogla da uđe u trku sa Zapadnom Nemačkom?“, pita se Hikel.

Dug nikada izmiren

Bremenski istoričar Arno Peters izračunao je osamdesetih godina da Zapadna Nemačka duguje Istočnoj na ime ujednačavanja troškova reparacija 722 milijarde maraka, ali savezna vlada nije imala razumevanja za tu ogromnu sumu. Međutim, do danas su troškovi ujedinjenja dostigli bilion i po evra – to je višestruko više od onog što je izračunao Peters.

Uprkos tim ogromnim izdacima ujednačavanje stepena razvoja zapinje kaže Hikel: „Postoje zaboravljeni regioni na istoku u kojima se više ništa ne dešava. Ima regiona koji su imali ogromnu korist, a ima ih koji su u veoma, veoma lošoj situaciji.“

Autori: Godehard Vejerer / Nenad Briski

Odg. urednik: Nemanja Rujević

  • Datum 01.07.2010
  • Podelite sa Pošaljite Fejsbuk gugl+
  • Štampaj Odštampaj stranicu
  • Trajni link http://p.dw.com/p/O8Cw
  • Datum 01.07.2010
  • Podelite sa Pošaljite Fejsbuk gugl+
  • Štampaj Odštampaj stranicu
  • Trajni link http://p.dw.com/p/O8Cw