1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Bota

Paralajmërim prej digave të mëdha

Digat e lumejve mund të parandalojnë përmbytjet, të ndihmojnë që bujqësia të mos vuajë nga thatësirat dhe të ndihmojnë për prodhimin e energjisë ekologjikisht të pastër. Por ato shkaktojnë dhe dëme mjedisore.

Das Bild hat uns unser Korrespondent Mojtaba Mohammadi am 25.07.2011 aus Helmand geschickt. Alle Rechte gehören der DW.

Kërkesa në rritje për energji dhe furnizimi i pasigurt i bujqësisë me ujë ka bërë që në mbarë botën të ngrihen diga. Sipas Komisionit Ndërkombëtar për Digat e mëdha, ICOLD, me seli në Paris, tani në botë ka më shumë se 45.000 projekte për ndërtim digash nëpër lumenj, gati gjysma e tyre në Kinë.

Diga e tri grykave është shembulli më i qartë për projektet e mëdha kineze për ndërtimin e digave. Ajo u ndërtua pas një pune 17 vjeçare. Argumenti kryesor për ndërtimin e kësaj dige ishin përmbytjet e shekullit me mijëra viktimat që shkaktonte rregullisht lumi Jangce. Asokohe thuhej se furnizimin me energji elektrike vinte në vend të dytë. Por sot shihet se maksimizimi i mundësive për prodhimin e energjisë është prioritar në krahasim me mbrojtjen nga përmbytjet. Hidrocentrali që lidhet me këtë digë ka një kapacitet prej 18.200 Megawatt. Fuqia e ujit prodhon çdo vit aq energji elektrike sa rreth 9 centrale bërthamore së bashku dhe kursen rreth 160 milionë tonë qymyr në vit pra edhe emisionet përkatëse të CO2. Liqeni i hidrocentralit shtrihet në mbi 600 kilometra.

Probleme të paparashikuara

Por ndër anët negative të bilancit bëjnë pjesë rreth 1.3 deri 2 milionë vetë që janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre për të ndërtuar liqenin artificial. Të kërcënuar nga humbja e mjedisit të tyre natyror janë më shumë se 2500 specie bimore dhe 330 lloje peshqish, plus 22 lloje që janë tashmë në Listën e Kuqe. Dëmi mjedisor nuk dihet se deri ku mund të shkojë. Kjo do të bëhet e qartë në rrjedhën e viteve. Sot për sot askush nuk e di nëse sedimentet e lumit që dikur përmbytnin fushat nuk do të mungojnë, sepse ato shërbenin edhe si pleh natyror. Po ashtu probleme do të ketë edhe me vetëpastrimin e ujit të lumit që bëhej për shkak të niveleve të ndryshme të ujit.

Luftaufnahme vom März 1995 zeigt den Atatürk-Staudamm am Euphrat in der Provinz Sanliurfa (Archivbild). Die Zeichen stehen gut, dass sich die Türkei, Syrien und Irak innerhalb der nächsten Monate auf ein Abkommen für eine gerechter Verteilung der Wasservorräte einigen werden. dpa ( zu dpa-Korr.-Bericht: Das Wasserproblem lässt in Nahost selbst die Feinde zusammenrücken am 17.07.2001)

Një problem tjetër që nuk u mor në konsideratë janë plehrat, të cilat përbëjnë një tjetër problem për digën. Rreth 150 milionë njerëz i hedhin një pjesë të madhe të mbeturinave në lumë, sepse nuk kanë alternativa tjetër. Po ashtu edhe fabrikat e sapokrijuara i derdhin një pjesë të mbeturinave toksike në lumë. Qeveria kineze ka pranuar tani që planifikuesit dhe konstruktorët nuk kanë marrë sa duhet parasysh problemet që i shkaktohen mjedisit dhe ekonomisë.

Probleme të ngjashme ka edhe në Egjipt me digën e Asuanit. Për këtë euforia e dikurshme për digat e mëdha që lidhej me prodhimin e pastër të energjsë dhe me sigurimin e rezervave ujore është flashkur. Në shumë vende banorët protestojnë kundër projektesh të tilla dhe një sërë qeverish kanë hequr dorë prej planeve të tyre për ndërtimin e digave gjigante.

Autor: Helle Jeppesen / Pandeli Pani
Redaktoi: E. Xhani