1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Bota

NATO forcon sistemin e mburojёs raketore nё Europёn Lindore

Nё Poloni nisёn punimet pёr ndёrtimin e njё baze tjetёr tё SHBA-sё si mburojё ndaj sulmeve me raketa. Pak para samitit tё NATO-s nё Varshavё ky projekt fiton mё shumё peshё nga sa ka nё tё vёrtetё.

Ushtarakё tё ftuar nga bota e jashtme si dhe ministri i Jashtёm polak morёn pjesё nё vendosjen e gurit themeltar pёr njё sistem tё ri tё NATO-s pёr mbrojtjen nga raketat nёn drejtimin e SHBA-sё nё fushёn pranё Słupskit. Deri tani kёtu ndodhet vetёm gardhi qё ka kushtuar dhjetё milionё Euro.

Protesta e popullsisё sё zonёs

Ka gardh izolon nga bota pёrreth edhe delegacionin e nivelit tё lartё. Vetёm tek porta tё ftuarit nga SHBA-ja, Rumania dhe Spanja e kuptojnё se jo tё gjithё gёzohen pёr rёndёsinё e nivvelit botёror tё kёsaj fushase tё Pomeranisё. Disa qindra vetё protesojnё kundёr dislokimit tё sistemit ёt raketave mbrojtёse nё rajonin e tyre – kryesisht pёr arsyen, sepse ata ndihen tё mashtruar lidhur me zhdёmtimin.

Sistemi i mbrojtjs nga raketat do tё ndёrtohet vetёm 3,5 km larg bashkisё. "Pёr ne kjo ёshtё njё katastrofё", thote Robert Biedroń, i cili ёshtё qё prej njё viti krytear bashkie nё qytetin me rreth 90 mijё banorё. "Nё njё distancё prej 15 km pёrreth kёsaj zone kёtej e tutje nuk lejohet tё ndёrtohet mё asgjё, pa miratimin nga State Department amerikan", ankohet ai. "Madje asnjё repart prodhimi nuk lejohemi tё ndёrtojmё." Kёsisoj sistemi i raketave vёrtetё ka shkaktuar njё efekt tё madh frike ende pa u ndёrtuar, thotё ai - "e nё radhё tё parё pёr investitorёt". Ndonёse janё bёrё premtime pёr zhdёmtim, banorёt ndihen tё zhgёnjyer, thotё kryetari i bashkisё.

Njё mini mburojё me efekt tё madh

Por politika nuk i merr parasysh shqetёsime tё tilla. Ndёtimi i mburojёs nga raketat po ecёn me intensitet. Krahas Polonisё nё kёtё system bёn pjesё edhe njё impiant nё Deveselu nё jug tё Rumanisё. Qё nga fundi i vitit 2015 ai ёshtё i gatshёm pёr pёrdorim dhe tё enjten (12.05) u vu zyrtarisht nё funksionim. Ky system ёshtё “njё pёrforcim i rёndёsishёm” i kapaciteteve tё aleatёve pёr mbrojtjen nga raketat tha Sekretari i Pёrgjithshёm i NATO-s Jens Stoltenberg gjatё inagurimit nё Rumani.

Tё dy komplekset nё Europёn Lindore janё pjesё e njё sistemi mbrojtёs Aegis, qё synon tё mbrojё partnerёt europianё nga sulmet me raketa nga Lindja e Mesme. Nё kёtё system mburojё bёn pjesё krahas dy baza tё vogla mbrojtёse nё Poloni e Rumani edhe njё impant i madh radarёsh nё Turqi dhe katёr anije tё SHBA-sё me raketa mbrojtёse tё ankoruara nё jug tё Spanjёs. Qendra e komandёs ndodhet nё Gjermani – nё bazёn e aviacionit luftarak tё SHBA-sё Rammstein. Nё samitin e NATO-s nё fillim tё korrikut nё Varshavё ky system do tё vihet nёn kontrollin e NATO-s.

Ideja pёr kёtё lindi mё 2007. Ish-presidenti George W. Bush deklaroi ndёrtimin e njё sistemi kombёtar tё mbrojtjes nga raketat nё Europёn Lindore duke indinuar me kёtё Moskёn. Kur uzgjodh president Barack Obama, e pezulloi pёrkohёsisht kёtё projekt, gjё qё i irritoi europiano-lindorёt. "Obama me kёtё vendim i lёshoi pe Moskёs pёr tё pёrmirёsuar marrёdhёniet", thotё Gustav Gressel nga think tank-u ndёrkombёtar "European Council on Foreign Relations" nё Berlin. "Nё vend tё mburojёs sё SHBA-sё tё planifikuar nga Bushi, me njё rreze tё gjerё veprimi dhe raketa tё mёdha, Obama vendosi pёr njё variant mё tё zbehtё."

Rusia ndihet e kёrcёnuar

Por kjo nuk ndihmoi shumё. Pak javё para samitit simbolik tё NATO-s nё Varshavё ky sistem do tё shndёrrohet sёrish nё politikё tё madhe. Rusia ndihet e provokuar dhe bёn fjalё pёr kёrcёnim ndaj sigurisё sё saj. Ky kompleks tek e fundit ka kapacitet edhe tё hedhё raketa dhe pёrbёn kёsisoj njё rrezik pёr ekuilibrin strategjik – argumenton Ministria e Jashtme ruse. Presidenti Vladimir Putin pas vёnies nё funksionim tё mburojёs sё re tё SHBA-sё nё Europёn Lindore sheh shkas pёr tё marrё masa kundёr. Pёrshtatja e shpenzimeve shtetёrore ёshtё e domosdoshme pёr tё neutralizuar kёrcёnimin e ri, sikurse formuloi ai.

"E gjitha vetёm propagandё"

Qendrimi rus nuk ёshtё asgjё tjetёr veҁse propagandё, mendon eksperti i mbrojtjes Gustav Gressel nga Berlini. "Pёrpjekja e Obamas pёr ta orientur pozitivisht Rusinё, ka dёshtuar, sepse Rusia pёr arsye tё politikёs sё brendёshme ka nevojё pёr armikun e urryer NATO-n dhe Amerikёn."

Edhe politologu rumun Radu Magdin beson, se reagimi i ashpёr nga Moska ka mё shumё domethёnie simbolike, sepse „Moska ёshtё e indinjuar qё po e humbet qartё luftёn pёr dominancё gjeopolitke nё Europёn Lindore", thekson Magdin.

Wolfgang Richter nga fondacioni Shkenca dhe Politika nё tё kundёrt, thotё, se projekti duhet tё ketё nё thelb bashkёpunimi e nuk duhet tё kuptohet si kёrcёnim ndaj Rusisё.

Vendosja e gurit tё themelit nё Słupsk pak para samitit tё NATO-s megjithatё shёrben pёr vendet e Europёs Lindore si njё sinjal i rёndёsishёm.