1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Marrëdhëniet Holandë - Gjermani

Presidenti gjerman Joachim Gauck kujton në Kishën e Madhe në Breda të Hollandës njëqindmijë hebrejtë e vrarë nga nazizmi. Raporti mes gjermanëve dhe holandezëve është fushë me mina, shkruante një gazetar në vitet 50-të.

Sachsen-Anhalt/ Die Niederlaendische Koenigin Beatrix (2.v.l.), unterhaelt sich am Mittwoch (25.04.12) in Schloss Oranienbaum in Oranienbaum mit Bundespraesident Joachim Gauck (l.), waehrend Sachsen-Anhalts Ministerpraesident Reiner Haseloff (CDU, 3.v.r.) und dessen Frau Gabriele (2.v.r.) daneben sitzen. Anlass des Besuchs ist die Eroeffnung der Ausstellung Dutch Design der Kulturstiftung DessauWoerlitz. Bis zum 30. September werden in 50 Raeumen des Schlosses insgesamt mehr als 400 Arbeiten zeitgenoessischer hollaendischer Kuenstler gezeigt. Es ist der zweite Besuch der Koenigin in der Stadt, die von ihren Ahnen mit gepraegt wurde. (zu dapd-Text) Foto: Norman Rembarz/dapd

Mbretëresha Beatrix e Holandës dhe presidenti gjerman Joachim Gauck

Holanda neutrale kujtonte se do të shpëtonte. Por më 10 mars 1940, Gjermania naziste e sulmoi shtetin e vogël fqinj në Veriperëndim. Rreth 230 mijë holandezë u vranë në Luftën e Dytë Botërore në Holandën 9 milionëshe. Ata që i mbijetuan luftës vuajtën nga uria, varfëria dhe mbetën në rrugë.

***Achtung: Nur zur Berichterstattung über diese Ausstellung verwenden!*** Mutter und Sohn Erwtenman in ihrer Küche mit getrennten Einrichtungen für Milch- und Fleischküche, ca. 1988 (Raum 2: Gesetz) Ausstellung im Jüdischen Museum in Berlin, Eröffnung der Ausstellung:Wann: 8. Oktober 2009, 19 Uhr Wo: Glashof, Berlin Wann: 9. Oktober 2009 bis 7. Februar 2010 Eine Ausstellung bittet zu Tisch! Und der ist im Jüdischen Museum Berlin reich gedeckt: »Koscher & Co. Über Essen und Religion« spannt den Bogen von den uralten Kulturen Mesopotamiens bis in die unmittelbare Gegenwart der jüdischen Küche. Die kaschrut, das jüdische Speisegesetz, und alles, was mit Essen im Judentum bis zum heutigen Tag zu tun hat, ist Thema der Ausstellung.

Përndjekja e hebrejve në Holandë

Tre të katërtat e hebrenjve holandezë, saktësisht 110 mijë vetë u vranë. Në përndjekjen e hebrejve, Holanda mbajti qëndrim relativisht pasiv, thotë Friso Wielenga, drejtor i Qendrës për studimet holandeze në Universitetin e Mynsterit. Mbas luftës kolaboracionistët u dënuan juridikisht.

Rrugë e vështirë drejt normalitetit

"Moffen" i quanin holandezët gjermanët në Luftën e Dytë Botërore, një epitet zhvleftësues që vjen nga fjalët "myk dhe erë e keqe". Shumë antigjermane atmosfera në Holandë ka qenë në fillim të viteve 50-të, por jo vetëm në atë kohë, thotë Friso Wielenga.

Prof. Dr. Friso Wielenga, Direktor des Zentrums für Niederlande-Studien in Münster. Foto: Zentrum für Niederlande-Studien

Prof. Dr. Friso Wielenga

Ai tregon se pjesë të caktuara të popullsisë së dy vendeve janë afruar që më parë. Në vitin 1947 u krijua Komisioni për koordinimin e marrëdhënieve kulturore me Gjermaninë.

Ndryshime ka patur edhe në nivel rajonal. Në Amsterdam ku janë vrarë shumë hebrej, armiqësia ndaj gjermanëve ka qenë shumë e ndjeshme. Kurse në Roterdam, rajon që bashkëpunon ekonomikisht me zonën e Rinit në Gjermani, "hapja ndaj Gjermanisë ka qenë më e madhe se në Amsterdam", raporton në vitin 1953 ambasadori gjerman në Holandë, Hans Mühlenfeld.

Rruga drejt normalizimit të marrëdhënieve midis Gjermanisë dhe Holandës u hap ngadalë deri në vitet 60-të, megjithë martesën e princesësh holandeze, sot mbretëreshë, Beatrix me gjermanin Claus von Amsberg. Lufta e Dytë Botërore u aktualizua shpesh me proceset kundër kriminelëve të luftës, ai ajo kundër Eichmann-it. Holanda e ndoqi me kujdes procesin e zbardhjes së luftës. Holanda priste gjenste morale nga Gjermania, që tregonte se Gjermanisë i vinte keq për krimet e së kaluarës, thotë Friso Wielenga.

Gjesti i Gustav Heinemann-it

(L-r) Der persönliche Referent des Bundespräsidenten, Johann Sebastian Buhrow, Hilda Heinemann und Bundespräsident Gustav Heinemann stehen am 24.11.1969 in stillem Gedenken vor dem Obelisken in der jüdischen Gedenkstätte Hollandse Schouwburg. Heinemann war am Morgen in Amsterdam eingetroffen. Es ist seine erste Auslandsreise und zugleich der erste Staatsbesuch eines deutschen Staatsoberhauptes in den Niederlanden seit 78 Jahren.

Gustav Heinemann vizita në Holandë, 1969

Ky gjest erdhi nga Gustav Heinemann, presidenti i parë gjerman i cili vizitoi më nëntor 1969 Holandën, pas L2B. Ai vizitoi ndër të tjera Memorialin e hebrejve në Hollandse Schouwburg në Amsterdam, një teatër i cili shërbeu gjatë luftës si vend për grumbullimin e hebrejve në rrugën drejt kampeve të shfarosjes.

Edhe kancelari Willi Brandts ka qenë një nga personat që ka ndikuar në çtensionimin e marrëdhënieve midis Gjermanisë dhe Holandës. Gjunjëzimi i tij simbolik në Varshavë, bindi edhe holandezët për rrugën e re që kishte nisur Gjermania.

Kohë të trazuara në vitet 90-të

Një fazë e re në marrëdhëniet holandë- gjermani pasoi në vitet 1990. Gjermania u ribashkua dhe shumë vende së bashku me Holandën, pyesnin cila do të ishte e ardhmja e Gjermanisë kaq të madhe. Kohët ishin të trazuara. Si reaksion ndaj një zjarri të vënë me motive ksenofobe në Solingen, si pasojë e të cilës humbën jetën pesë vetë, 1,2 milionë holandezë i dërguan një kartolinë kancelarit gjerman në të cilën shkruhej "Unë jam i indinjuar".

Edhe marrëdhëniet ndërshtetërore morën një goditje kur kancelari Helmut Kohl, pengoi në vitin 1994, kryeministrin disavjeçar holandez Ruud Lubbers, të merrte postin e kryetarit të Komisionit Evropian. Edhe në marrëdhëniet ekonomike pati incidente. DASA gjermane bleu prodhuesin holandez të avionëve, Fokker.

Erdhi koha për të vepruar. Në nivele të larta politike u organizuan projekte të përbashkëta, konferenca dhe programe afrimi. Po ashtu u bë përpunimi i librave të historisë. Deri në mes viteve 90-të, historia e Gjermanisë në librat e shkollës në Holandë merrte fund me vitin 1945. Ndërkohë pjesë e librave të historisë është bërë edhe zhvillimi i Gjermanisë së pasluftës.

"Në futboll mund të fitojë edhe më i vogli"

German Rudi Voeller, right, charges past falling Dutch player Adrie van Tingelen as Dutch player Ronald Koemann keeps track of Voeller. The Netherlands beat West Germany 2-1 in the semi finals of the European Soccer Championships in Hamburg, West Germany, Tuesday June 21, 1988. (ddp images/AP Photo/Stf)

Ndeshja Gjermani-Holandë, 1988

Ndërkohë marrëdhëniet midis Holandës dhe Gjermanisë nuk shënojnë ngjarje të mëdha, megjithëse fqinji i vogël është i prirur të kërkojë ruajë identitetin e vet në raportet me fqinjin e madh. Holandezët tremben se mos kthehen në landin e 17-të të Gjermanisë.

Por ndeshjet e futbollit midis Gjermanisë dhe Hollandës janë gjithnjë ngjarje të mëdha, megjithëse nuk janë aq interesante sa në vitet 80-të. Kur Holanda mundi 1988 Gjermaninë në gjysmëfinalen e kampionatit evropian, fitorja ishte më e rëndësishme se kupa. "Futbolli është luftë", thoshte trajneri i kombëtares holandeze, Rinus Michels.