1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

افغانستان

د ايراني موادو پر وارداتو د بنديز په اړه اندېښنې

افغان چارواکي وایي، چې ایران افغانستان ته د ۵۰ ډوله بېلابېلو سوداګريزو توکو پر صاداراتو باندي بندیز لګولی دی. دې موضوع د افغانستان پر مارکیټونو باندي اغیزه کړې ده.

د افغانستان د سوداګرۍ وزارت ویاند وحید غازي خیل، دویچه ویله ته وویل، چې ایران د لوېدیځو هیوادونو د بندیزونو له کبله په خپل کورني مارکیټ کې له ستونزو سره مخامخ شوی دی او د دې په خاطر چې په خپلو مارکیټونو کې د موادو له کمښت سره مخامخ نه شي، افغانستان ته یې پر۵۰ ډوله بېلابېلو سوداګريزو موادو پر صادراتو باندي بندیز لګولی دی.

د هغو موادو په ډله کې چې تر دې وروسته به له ایران څخه افغانستان ته وارد نه شي خوراکي، پتروشیمي او پلاستیکي مواد شامل دي. پر دې سربیره د فابریکو له پاره اومه مواد او پترول هم د هغو موادو په نوم لړ کې دي چې ایران یې افغانستان ته پر صادراتو باندې بندیز لګولی دی. خو له ایران څخه افغانستان ته اوس هم د دیزلو او ګازو صادرات دوام لري.

افغانستان په خاصه توګه د خوراکي موادو په برخه کې له ګاونډیو هیوادونو څخه په وارداتو پوري تړلی دی. که ایران افغانستان ته د خوراکي توکو پر وارداتو باندي خپل بندیز دوامداره کړي ښايي افغانستان له دې کبله له ستونزو سره مخامخ شي.

په افغانستان کي پرته له دې چي پر خوراکي موادو بنديز ولگيږي په ژمي کي د موادو بيي لوړيږي

په افغانستان کي پرته له دې چي پر خوراکي موادو بنديز ولگيږي په ژمي کي د موادو بيي لوړيږي

د افغانستان په لوېدیځ هرات ولایت کې د یو شمیر تولیدي فابریکو مالکان وایي چې له ایران څخه د اومو موادو پر وارداتو باندې بندیزونو د هغوی د تولید بهير له ستونزو سره مخامخ کړی دی.

د افغانستان د سوداګرۍ خونو مرستیال خان جان الکوزی، دغه ستونزي مني او وایي: «رښتیا خبره دا ده چې د دغو موادو پر صادراتو باندي د ایران له خوا بندیز، زموږ مارکیټ له کړکېچ سره مخامخ کړی دی.»

تر دې مخکې هم وخت نا وخته د افغانستان ګاونډیو هیوادونو دې هیواد ته د خپلو یو شمیر تجارتي توکو پر صادراتو باندي بندیزونه لګولي ول چې له کبله یې په مارکیټونو کې د هغوی بیې ډیري لوړي شوي وې.

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان د سوداګرۍ وزارت وایي چې د ایران دې پریکړې پر افغانستان باندي ډیره اغیزه نه ده اچولې. وحید غازي خیل وویل: «دا طبیعي خبره ده چې د ایران د صادراتو دریدل یو څه تأثیرات لري، خو دا تأثیرات دومره نه دي چې د افغانستان خلک تر خپلي اغیزې لاندي راولي.»

د افغانستان د سوداګرۍ وزارت وایي چې افغان سوداګر ډیر وخت، غوړي او اوړه چې د دې هیواد تر ټولو لومړني ضروري خوراکي توکي دي له قزاقستان څخه را واردوي. د دې وزارت په وینا افغانستان له روسیې، اوکراین، مالیزیا او دوبي څخه هم خپل نور ضروري مواد را وردوي.

افغانان په ژمي کي د خوراکي او سونگ موادو د بييو لوړېدو په تنگ کړي وي

افغانان په ژمي کي د خوراکي او سونگ موادو د بييو لوړېدو په تنگ کړي وي

افغانستان د بل هر هیواد په پرتله له پاکستان سره پراخي تجارتي اړیکي لري. دغه دواړه هیوادونه هر کال په خپل منځ کې د دوه نیم میلیارده ډالرو په ارزښت سوداګري معاملې کوي. دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان او ایران تر منځ تجارتي اړیکې هر کال ۱.۳ میلیارده ډالرو ته رسیږي. افغانستان تر پاکستان وروسته له چین او روسیې سره تر ټولو پراخي سوداګريزي اړيکي لري.

د افغانستان د سوداګرۍ خونو چارواکي وایي چې افغان سوداګر اوس غواړي د منځنۍ اسیا له هیوادونو سره خپلي اړیکې لا پسې پراخي کړي. ښاغلی الکوزی وایي: «موږ هڅه کوو چې له نورو هیوادونو څخه، په خاصه توګه د منځنۍ اسیاه له هیوادونو، چین، هندوستان او روسیې څخه دغه مواد را وارد کړو.»

خو الکوزی دا خبره هم کوی چې له نورو هیوادونو څخه د دغو توکو واردول ښایي د افغانستان له پاره یو څه ګران تمام شي. ځکه د هغه په خبره له ایران څخه د تجارتي توکو پر را واردولو باندي لږ ترانسپورتي لګښت راځي.

الکوزی وایي چې افغان سوداګر ایران ته د پیسو د لیږدولو په برخه کې هم ستونزي لري، ځکه پر ایراني بانکونو باندي لوېديځي نړۍ بنديزونو له گولي دي او افغانان نشي کولای، چي دغو بانکونو ته پيسې ولېږي.

عارف فرهمند/ مسعود جهش
نجیب الله زیارمل