دامريکا او انګلستان دپاره به پريمن باندي حمله خراب عواقب ولري | افغانستان | DW | 04.01.2010
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

افغانستان

دامريکا او انګلستان دپاره به پريمن باندي حمله خراب عواقب ولري

په ديترايت کي د يوه امريکايي هوايي شرکت پر مسافر وړونکې الوتکه باندي شنډه شوې حمله کيدای شي وروسته تر دې ځيني عواقب ولري . جمهور رييس اوباما ، که څه هم اوس په رسمي ډول اراده نه لري يمن ته سرتيري واستوي

په يمن کښي د امريکا سفارت

په يمن کښي د امريکا سفارت

خو ژمنه يې کړې ده چي د حملي عاملينوته به قانوني سزا ته ورکړي . ټيک همدا ښايي په يودام بدل شي، که چيري سړی د يوې نه غوښتل شوي فاجعې عواقبو ته په ځير کتنه وکړي، هغه دا چي : يمن تر اوسه پوري خپله توان نه درلود چي د تروريستي ډلو د فعاليتونو مخه ونيسي . د سپيني ماڼي يو څو پريکړني خبري هم ښايي په دې لاره کي چندان زياته ګټه ونه وکړي، نه يواځي دسپيني ماڼي ، بلکه د صدراعظم ګوردان براون اقدام هم چي غواړي د جنورۍ په پای کي د يمن په اړه يو نړيوال کنفرانس راوبلي .

ددباندنی نړی د يوې مستقيمي مرستي څخه پرته ښايي يمن په نژدې راتلونکي کي په يواځيتوب سره ونسي کولای ، دندي دعمل په ډګر کي پلي کړي . په همدې وجه متحده ايالاتو لا مخکي يمن ته د همکاری لاس وراوږد کړی دی : امريکايان د څه مودي را په دې خوا يمني امنيتي ځواکونو ته رزونه ورکوي او دغه پروګرام بايد نور هم پراخ کړای شي . که چيري دغه امريکايي روزونکي له ستونزو سره مخامخ شي، نو د يوې مستقيمي او بربڼدي پوځي حملې پر مخ به دراوزه پرانيستې پاته وي .

د ټولو وعدو سره سره چي يمن ته به پوځي قطعات نه استول کيږي او په کوم پوځي اقدام به لاس نه پوري کيږي، د عربي ټاپو وزمي د جنوب په پای کي امريکا او د هغې متحدين د يوه نوي کړکيچ سره مخامخ دي، داسي يو کړکيچ چي مخ ورڅخه اړولی نسي . که چيري سړی نه غواړي چي د تروريزم پر ضد د مبارزې څخه په بشپړه توګه لاس واخلي . د يمن په اړه هماغه منطق څخه کار اخيستل کيږي چي جارج دبيلو بوش د افغانستان په اړه ترې کار واخيست، چيري چي په لومړي سر کي په حمله لاس پوري شو او بيا د يوې پراخي جګړي په ډګر بدل شو . په مؤقتي ډول يمن هم کيدای شي چي د يو داسي نړيوال اخ او ډب ډګر وګرځي .

د وروستي تحول څخه مخکي هم يمن د يو ډول سيمه ايزي جګړې ميدان ؤ او دی : د دغه هيواد په شمال او جنوب کي بغاوتونو ، تروريسي ډلو او ناراضي قبايلو د يمن حکومت له يوې بې ثباتۍ سره مخامخ کړی دی .

د تعجب خبره دا ده چي خارجي نړۍ دا وضعه په خپلو سترګو ليدله، خو مخ يې ورڅخه اړاوه ، لکه داچي ترې خبره نه وي، تر هغو پوري چي خپله ورڅخه اغيزمنه شوه . د امريکا په ديترايت کي شنډه شوي حملې دغي بي تفاوتۍ ته يو وار بدلون ورکړ، لکه چي د سپمتبر د 11 نيټې پيښي د افغانستان په وړاندي دريځ ته بنسټيز بدلون ورکړ، که څه هم له هغه مخکي ټولو ته معلومه وه چي اسامه بن لادن او د هغه پلويانو د هندوکش دغرو په لمنو کي ځان ته ځالي جوړي کړي وې .

د جرمني د دفاع يو پخواني وزير، پيتر شتروک يو وخت ويلي وه چي د لويديځي ديموکراسي څخه د هندوکش په غرو کي دفاع کيږي . دغسي يو نظر اوس هم په آلمان کي ډير لږ خلک مني . باالمقابل د دې لپاره هم چمتووالي نسته چي په افغانستان ، يمن او يا بل هر ځای کي خطر پر ځان ومنل شي، تر څو د تروريستي حملو عاملين عدالت ته کش کړای شي .د انساني لحاظه داسي يو دريځ د تفاهم وړ دی، خو له سياسي او پوځي لحاظه ډير خطرناکه، او لکه څنګه چي د تروريزم پر ضد تر اوسه پوري دتيرو کلونو مبارزې وښودله .

تر ټولو سخته دا ده چي ښايي بل الترناتيف هم وجود ونه لري . د دباندنی نړۍ له بې تفاوتۍ څخه القاعده استفاده کوي ، هغه يې د کمزورتيا نخښه بولي او د خپلو نورو حملو لپاره ترې کار اخلي . نو په دې وجه ددغسي يوې افراطي ډلي سره يو شی ښه جوړيږي : چي هغه د دباندنی نړي کلک سوک او ګذار دي . او بهرني نړي ددې لپاره لاره لټوي، که څه هم ښايي خپله يې اصلاً ونه وغواړي .

فليپ/ باري حکيم

کتونکی : محمد قاسم نوري