1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

آلمان او نړۍ

ايا داعش اوس سني مسلمانان هم وژني؟

ویل کیږي چې توندلارې وسله والې ډلې «اسلامي دولت» د عراق په انبار ولايت کي د يوې سني مذهبه قبيلې څه نا څه ۳۰۰ غړي وژلي دي. له بلې خوا فبیلې اوس هم د دغې ډلې پر وړاندې مبارزه کې د بغداد د ملاتړ په اړه بیلابیل نظرونه لري.

د «اسلامي دولت» جنګياليو د عراق د البو نمر قبيلې يو شمیر غړي چي پکښي نارينه، ښځي او ماشومانو هم شامل ول په يوه قطار کي ودرول او وروسته يې په ډزو ووژل. ياده قبيله د الفرات پر سند د تړل سوي اوبو د بند په سيمه حدیثه کي میشته ده. ويل کيږي چي د «اسلامي دولت» جنګياليو د دغې قبيلې تر ۳۰۰ څخه زيات غړي په دې دليل وژلي دي چي د دوی د خلافت او د هغه د قواعدو د منلو څخه يې انکار کاوه.

ويل کيږي چي د «اسلامي دولت» ډله نه شعيه ګان پرېږدي، نه مسيحيان، نه يزيدان، نه ترکمنان او نه هم شبک پرېږدي. په عراق کي ګڼ شمیر ديني او مذهبي ډلې د دغو وسله والو څخه زيانمني سوي دي. خو ايا اوس «اسلامي دولت» د خپلو ديني او مذهبي ورونو يعني سنيانو په وژنه هم لاس پوري کړی دی؟ د عراق د انبار ولايت څخه د پورته سوو ادعاو څخه همدغه څرګنديږي.

د انبار ولايت چي د مساحت له مخي د عراق تر ټولو لوی ولايت دی، ورڅخه په ډېر مشکل سره خبرونه دباندي رارسيږي. په بغداد کي د نوري الماليکي د لومړي وزارت پر وخت هغه د انبار څخه د خبر پر خپرولو بنديز لګولی وو. يادي سيمي ته د ژورنالستانو پر ورتګ هم بنديز دی. د نوري الماليکي وروسته چي کله حيدر العبادي لومړی وزير سو، نو هغه هم د انبار څخه پر خبر خپرېدو بنديز قايم وساته.

په انبار کي د «اسلامي دولت» د جنګياليو له خوا د سني مسلمانانو د ادعا سويو وژنو خبر په بغداد کي د حکومت له خوا په رابلل سوې يوه ناسته کي ورکړل سو. په دغه غونډه کي د پلازمیني په شمال کي د پرتو ولايتونو څخه قومي مشرانو ګډون کړی وو. دغه غونډې ته بلنه د بغداد حکومت ورکړې وه. په غونډه کي پر دې د نظرونو تبادله وسوه، چي د «اسلامي دولت» پر ضد څه ډول مبارزه تر سره کیدلای سي. داسي يوه مبارزه چي پر یوې مشترکې ستراتیژي ولاړه وي.

خو اوس هم يو شمیر قبيلې سته چي د «اسلامي دولت» پر ضد د بغداد د حکومت سره همکاري او ګډ کار ته چمتو نه دي. البو نمر هغه قبيله ده چي په ښکاره او قاطع توګه يې د «اسلامي دولت» پر ضد د بغداد سره ملاتړ اعلان کړی وو. خو دغه ملاتړ هغوی ته د ګڼ شمیر انسانانو په ژوند تمام سو. په ټوليزه توګه د قبيلو دننه د غېر يقينۍ حالت ادامه لري.

په ياده غونډه کي د «عراق د ملتپالو قبايلو» د ډلې مشر شيخ مطلب الميساري هم ګډون کړی وو. نوموړی د فلوجې د يوې سني مذهبه قبيلې مشر دی او ويې ويل چي ده ته ګواښونه سوي دي. خو دغه ګواښونه د شعيه مذهبه لومړي وزير نوري الماليکي په دوره کي ورته د حکومتي کسانو له خوا سوي ول. نوري الماليکي په دې تورنيږي چي د عراق د اوسني مذهبي بحران په رامنځ ته کولو کي يې لوی لاس درلود ولي چي د ادعاو له مخي نوموړي د سني مذهبو پر ضد سخت تبعيض کاوه.

شيخ مطلب الميساري وايي چي د شعيه لومړي وزير شعيه عسکر يې د قبيلې کورونو ته ور واوښتل او ټولي وسلې يې ورڅخه واخيستې. د نوموړي د ادعا له مخي دغو شعيه عسکرو د دغي قبيلې يو شمېر نارينه او ښځي د ترهګرۍ په تور ونيولې. دی وايي چي شعيه مذهبه قبيلو ته بيا برعکس حکومت هم وسلې ورکړې او هم نور مهمات. د نوموړي په وينا دا چي د المالکي حکومت د دوی څخه وسلې اخيستي وې، نو کله چي داعش يا د «اسلامي دولت» جنګيالي د دوی سيمي ته راغلل، دوی د ځان څخه دفاع نه سوای کولای. د شيخ الميساري په وينا دا چي د فلوجې خلک د المالکي د حکومت له خوا ډېر زهير کړل سوي ول، نو د «اسلامي دولت» له پاره په فلوجه او په مجموع کي د انبار په ولايت کي پښه ځايول ډېر آسانه کار وو.

په غونډه کي راغلو استازو په انبار کي د آسمان سره د خبري کونکو لوړو قيمتونو څخه شکايت درلود. د فلوجه يو بل کس شيخ عبدالله ابو طارق وويل چي د پخلي له پاره د استعمالېدونکي ګاز قيمت ۹ چنده جګ سوی دی.

سني مذهبه قبيلو د «اسلامي» دولت پر ضد د بغداد د حکومت سره د ملګرتیا له پاره څو شرايط ايښي دي چي د شيخ الميساري په وينا تر اوسه يو يې لا هم نه دی پوره سوی. د دغو شرطونو څخه يو دا هم دی چي د عراق حکومت په فلوجه او نورو سيمو کي پر ولسي خلکو روانه بمباري ودروي. خو شيځ الميساري وايي چي همدا اوس ورته د تليفون له لاري معلومات ورکړل سول چي بمباري لا ادامه لري.

DW.COM