1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

اقتصاد

۲۶ آوریل، "روز مالکیت فکری و معنوی"

روز ۲۶ آوریل از سوی سازمان ملل روز "مالکیت فکری و معنوی" نام گرفته است. وضع قوانین سختگیرانه‌تر در حفاظت از این نوع مالکیت به یکی از مباحث حقوقی بحث‌انگیز در عرصه بین‌المللی بدل شده است.

یکی از علائم حفاظت از مالکیت فکری و معنوی در آلمان

روز ۲۶ آوریل از سوی سازمان ملل روز "مالکیت فکری و معنوی" نام گرفته است. انگیزه این نام‌گذاری، تشکیل "سازمان مالکیت فکری و معنوی" (WIPO ،وابسته به سازمان ملل) در روز۲۶ آوریل۱۹۷۰ است. برنامه‌های تبلیغی و آموزشی در این روز معطوف به افزایش آگاهی عمومی به جنبه‌های مختلف حق مالکیت در زمینه‌های مربوط ‌ به اختراعات و یافته‌های علمی و خلاقیت‌ها و نو‌‌آوری‌های هنری و فرهنگی است تا جامعه در محترم‌شمردن و رعایت این حق آگاه‌ و حساس‌تر شود.

فراخواندن دانش‌آموزان به مسابقه مقاله‌نویسی در زمینه مالکیت فکری و معنوی و توزیع بروشورها و برگه‌هایی حاوی اطلاعات در مورد جنبه‌های مختلف این نوع مالکیت در مراکز خرید و تجمع مردم از جمله اقداماتی است که WIPO امسال برای بزرگداشت روز مالکیت فکری و معنوی تدارک دیده است.

در آستانه روز مالکیت فکری و معنوی، پارلمان اروپا در جلسه ۲۵ آوریل خود تغییراتی در قانون مجازات‌های نقض مالکیت فکری و معنوی به عمل آورد. این تغییرات بیش از همه معطوف به حفاظت از این نوع مالکیت و هماهنگ‌سازی تعاریف و مجازات‌های نقض این مالکیت در کشورهای عضو اتحادیه اروپا است.

سختگیرانه‌تر و هماهنگ‌ترکردن قوانین مربوط به حفاظت از مالکیت‌های فکری و معنوی در سطح بین‌المللی یکی از موضوعات اجلاس رهبران هفت کشور بزرگ صعنتی و روسیه در ماه ژوئن است. شرکت‌ها و موسسات غربی در سال‌های اخیر بر انتقادات خود نسبت به نقض کپی‌رایت در کشورهایی مانند چین و روسیه افزوده‌اند و دولت‌های متبوع خود را برای در پیش‌گرفتن اقدامات بازدارنده بیشتری در این زمینه، زیر فشار قرار داده‌اند. این شرکت‌ها معتقدند که مشابه‌سازی ارزان محصولاتشان در کشورهای یادشده به امری رایج و فاقد پیگیری‌های حقوقی بدل شده و همین امر فروش کالاهای "اصلی" و آنها را در مقیاس بین‌المللی با مشکلات و محدودیت‌هایی مواجه کرده است. اختلاف میان شرکت‌هایی مانند مایکروسافت و زیمنس با چین و شکایت اخیر ایالات متحده از این کشور در برابر سازمان تجارت جهانی ، از نمونه‌های این جدال حقوقی است. این در حالی است که شرکت‌ها و کشورهای غربی معتقدند چین به اعتبار عضویتش در سازمان تجارت جهانی باید به لحاظ قانونی مانع نقض کپی رایت در قلمرو خود شود.

صرف‌نظر از کشمکش میان شرکت‌ و دولت‌های غربی با کشورهایی مانند چین، شماری از سازمان‌های مدنی و مدافع حقوق اجتماعی نیز با قوانین سختگیرانه مربوط به کپی رایت و حفاظت از مالکیت‌های فکری و معنوی مخالفند. آنها در این رابطه به این نکته اشاره می‌کنند که ممنوعیت تولید ژنریک و مشابه‌سازی بسیاری از داروها، برای بسیاری از مردم کشورهای در حال توسعه که دارای قدرت خرید نازلی هستند به مشکلی اساسی بدل شده و هر ساله نزدیک به بیست میلیون از این مردم به خاطر قیمت‌ بالای داروها از بیماری‌‌های قابل علاج مانند سل می‌میرند.

انتقاد دیگر به قوانین سخت و سفت در زمینه کپی‌رایت و حفاظت از مالکیت‌های معنوی و فکری این است که بنا به تجربه، نوآوری و اختراع و اکشتاف در زمینه‌های مختلف به صورت مجرد و تنها در محیط بسته این یا آن شرکت و آزمایشگاه‌های این یا آن کشور صورت نمی‌گیرد و از این رو، مخفی‌نگه داشتن اطلاعات و داده‌های علمی مانعی بزرگ در سر راه کشف‌ها و نوآوری‌های جدید است. ضمن این که یکی از پیامدهای قوانین یادشده و سخت‌شدن احتمالی آنها، همانا تشدید شکاف میان شمال و جنوب در عرصه‌های مربوط به علم و تکنولوژی است.

با این همه، ضرر و زیان‌های ناشی از تکثیر و استفاده غیرمجاز و سرقت‌گونه از یافته‌ها و نوآوری های علمی و هنری مسئله‌ای است که در همه کشورها امری حساس است و قسماً به حیات و ممات صاحبان و پدیدآورندگان این نوع آثار و امکان ادامه‌کاری آنها مربوط می‌شود. در ایران هم، چه نبود قانون مدون و جامع برای کپی‌رایت، چه عدم عضویت در سازمان تجارت جهانی و چه بی‌مبالاتی و بی‌تقاوتی دولت ، اوضاع هرج و مرج‌گونه‌ای پدیدآورده که راه را برای هرگونه سوء استفاده و سرقت آثار نو در زمینه‌های مختلف بازگذاشته است. این نقض فاحش حقوق، کار را قسماً به جایی رسانده که بسیاری از خالقان و پدیدآورندگان آثار علمی و ذوقی و هنری کمترین استفاده مالی را از آفرینش‌ها و یافته‌های خود می‌برند؛ امری که این گونه فعالیت‌ها را فاقد جذابیت و کشش می‌کند و علاقه برای پدیدآوردن آثار نو را به این یا آن میزان به افت و رکود می‌کشاند.

ح

  • تاریخ 26.04.2007
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/AJmZ

مطالب مرتبط

  • تاریخ 26.04.2007
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/AJmZ