1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ایران

یچیدگی‌های تقابل سی ساله ایران و آمریکا · مصاحبه

وزیر خارجه ایران اعلام کرد که در حاشیه نشست امنیتی مونیخ، دیداری با جو بایدن معاون رییس جمهوری آمریکا نخواهد داشت. پاره‌ای ناظران اما لحن ملایم ایران نسبت به آمریکا در دوران اخیر را نشانی از دگرگونی‌های در راه می‌‌بینند.

default

دکتر منصور فرهنگ، کارشناس روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با دویچه‌وله از صداهای متضاد در ایران در بحث مذاکره با آمریکا و از شعارهایی می‌گوید که خوراک داخلی دارند.

دویچه وله: کنفرانس امنیتی مونیخ در راه است و از هم اینک پیش‌بینی‌‌ها در باره ملاقات‌های احتمالی میان نمایندگان آمریکا و ایران با وجود انکار مقامات ایرانی، شروع شده‌اند. شما فضای کنونی را برای این گمانه‌زنی‌ها مثبت می‌بینید؟

منصور فرهنگ: تقابل سی ساله ایران و آمریکا به قدری پیچیده شده و به مسائل داخلی و منطقه‌ای گره خورده که دیگرمدت‌هاست، بحث مذاکره دو کشور، در دو سطح دیپلماسی عمومی و دپیلماسی محرمانه صورت می‌گیرد. هیچ تردیدی نیست که بین دو طرف تماس‌هایی هست. اما آقای اوباما در نظر دارد دایره نحس این تقابل را بشکند و بدون پیش شرط و محدودیت، با ایران وارد مذاکره شود. درآمریکا دست‌کم در بعد داخلی، این موضوع حل شده و موضع آقای اوباما، مورد اجماع کارشناسان سیاست خارجی آمریکا و موضع هر دو حزب است. در حالی‌که در ایران صداهای متفاوت و متضادی شنیده می‌شود و ایران در روند تصمیم‌گیری مانده است.

دویچه وله: به نظر می‌رسد مقامات ایرانی نیز تلاش می‌کنند در این زمینه شفاف‌تر باشند. آقای متکی در اجلاس داوس، با لحنی ملایم‌تر از همیشه، آمریکا را خطاب قرار داد و خبر دیدار مشاور ارشد اقای احمدی نژاد با ویلیام پری وزیر سابق دفاع آمریکا هم، از سوی وزیر اطلاعات کتمان نشد. شما ارتباط منطقی میان این نکات می‌بینید؟

منصور فرهنگ: مشکل در درون حاکمیت است نه جامعه ایران.

منصور فرهنگ: مشکل در درون حاکمیت است نه جامعه ایران.

منصور فرهنگ: کاملا! تردیدی نیست که این ملاقات بدون اجازه آقای خامنه‌ای نبوده است. نگرانی مقامات ایرانی، بیشتر از نظر داخلی و منطقه‌ای است. حاکمیت ایران باید برای شروع مذاکره با آمریکا، شعارهای ضدآمریکایی را به حال تعلیق درآورد. اما این در سطح داخلی پس از سی سال پرخاشگری و اتهام‌زنی، کار ساده‌ای نیست. طنز تاریخ این است که ایران و آمریکا با وجود تقابل سی ‌ساله خود، در عراق و افغانستان منافع مشترک دارند. هیچکدام خواهان جنگ داخلی بین شیعه و سنی در عراق و روی کار آمدن طالبان نیستند. مشکل اصلی حاکمیت ایران با وجود این اشتراک منافع با آمریکا در منطقه، این است که سی سال با تنش و شعار زندگی کرده و نمی‌تواند بدون دشمن خارجی و انداختن مشکلات بر سر این دشمن، ادامه زندگی بدهد.

دویچه وله: در عین حال، آقای احمدی‌نژاد در پاسخ به گفته‌های خانم کلینتون و آقای اوباما، خواسته‌ که آمریکا از ملت ایران عذر خواهی کند. در زمان کلینتون و هنگامی که خانم آلبرایت وزیر خارجه وقت آمریکا بود، چنین شد. آیا برای دولت کنونی آمریکا تکرار چنین چیزی، خیلی پرهزینه خواهد بود؟

منصور فرهنگ: کار خانم آلبرایت بسیار جالب بود و پاسخی بود به اعلام آمادگی آقای خاتمی. آن موقع نخواستند که آقای خاتمی از این ماجرا سود ببرد و اجازه ندادند. در عین حال، شرایط آن دوران فرق می‌کرد. دورانی بود قبل از ۱۱ سپتامبر و جنگ عراق و افغانستان و امروز دیگر این حرف معنا ندارد. الان سوال اساسی این است که آیا ایران می‌خواهد با آمریکا وارد مذاکره بشود و مسائل سیاسی، امنیتی، اقتصادی و نظامی را روی میز بریزد یا نه. این شعارهای معذر‌ت‌خواهی، بیشتر خوراک داخلی دارد.

دویچه وله: با این‌همه، آیا به عقیده شما دولت اوباما برای اثبات حسن نیت خود، پای چنین موضوعی نخواهد رفت؟

منصور فرهنگ: طبق نظرسنجی‌ها، بیش از ۸۰ درصد مردم ایران خواستار رابطه با آمریکا هستند و موضوع عذرخواهی، به جامعه ایران ربط ندارد. برای حاکمیت ایران نیز، افکار عمومی جامعه بی‌اهمیت است. مشکل، به سپاه پاسداران، کسانی که مردم را در خیابان ضرب و شتم می‌کنند، کسانی که به سفارت مصر حمله می‌کنند و امثال این‌ها باز می‌گردد. این بخش از جامعه، تحت تاثیر تبلیغات سی ساله حاکمیت، رفتار می‌کند و با تعصب و جهالت خود، متقابلا برای حاکمیت ایجاد مشکل می‌کند. ما روزنامه کیهان را که می‌خوانیم، صحبت‌های آقای جنتی را که می‌شنویم و حتی موضع‌گیری‌های آقای رفسنجانیِ ِ به اصطلاح میانه‌رو را که می‌بینیم، متوجه می‌شویم که ایشان هم با اکراه و ایما و اشاره در مورد آمریکا حرف می‌زند. مشکل در درون حاکمیت است نه جامعه ایران.

دویچه وله: اما آیا زمان آن نرسیده که مقامات درون حاکمیت، برای حفظ خودشان هم که شده، تصمیمی جدی بگیرند؟

منصور فرهنگ: دقیقا! اصلا به همین دلیل است که در میان مقامات شکاف جدی وجود دارد. بسیاری می‌گویند به نفع ماست که پاسخ آقای اوباما را بدهیم و بهترین پاسخ این است که به جای آقای متکی یا احمدی‌نژاد، آقای خامنه‌ای موضع‌گیری کند. آقای خامنه‌ای باید بگوید که ما از پیشنهاد آقای اوباما استقبال می‌کنیم و بیایید مکان و زمان گفت‌وگو را تعیین کنیم. این جواب می‌تواند جو را به کلی عوض کند.

در همین زمینه:

مطالب صوتی و تصویری مرتبط