1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

جهان

پیروز کیست؛ هاشمی، معین یا تحریم‌کنندگان؟

نزدیک به ۴۷ میلیون (۴۶ میلیون و ۷۸۶ هزار و ۴۱۸ نفر) ایرانی حق دارند در انتخاب رییس جمهور آینده سهیم باشند. اگر حامیان اصلاحات پای صندوقهای رای بروند انتخاب معین قطعی می‌نماید. اما بی‌علاقگی و بی‌اعتمادی مردم، در چند انتخاباتی که اخیرا انجام شده، از جمله انتخابات مجلس هفتم و انتخابات شورای شهر، راه را برای دیگران و به‌ویژه برای هاشمی رفسنجانی باز گذاشته است.

default

شعارهای انتخابات و حتا روشهای تبلیغ نشانه‌ای از خواست و پسند مردم است که کاندیداها سعی در جلب نظر و رایشان دارند. در این انتخابات «ایران» و «ایرانیت» سرلوحه‌ی اغلب شعارهاست و توجه به جوانان و زنان که اکثریت رای‌دهندگان را تشکیل می‌دهند (تنها یک میلیون و ۷۵۰ هزار نوجوان می‌توانند برای بار نخست رای بدهند) همه‌جا محسوس است.

طرفداران رفسنجانی در بسیاری از ستادهای انتخاباتی از دختران و پسران جوان و موسیقی جوان‌پسند برای جلب نظر جوانان استفاده می‌کنند. اغلب نامزدها از روشهایی بهره می‌گیرند و شکل و شمایلی از جوانان ارایه می‌دهند که از سویی با واقعیت امروز همخوان است و از سوی دیگر رفتاری است که مقامات دولتی خیلی وقتها جوانها را به خاطر آن تقبیح می‌کنند.

مسئول یکی از ستادهای انتخاباتی هاشمی رفسنجانی که مایل نیست نامش برده شود معتقد است راه‌اندازی کاروانهای ماشینهای آخرین مدل و دختران و پسرانی با آرایش و پوشش «غیر اسلامی» ممکن است به ضرر هاشمی تمام شود. او اشاره می‌کند «بسیار شنیده می‌شود که مردم این حرکات را ظاهر سازی قلمداد می‌کنند و اعتقاد دارند فقط برای جلب آراء جوانان است» او می‌گوید «با توجه به شایعاتی که در مورد آقای هاشمی و ثروت او وجود دارد، خیلیها در خودجوش بودن این حرکات تردید دارند و معتقدند در دوره‌ی هاشمی جوانانی را که با این سر و وضع در خیابانها می‌گشتند می‌گرفتند.»

رقیب اصلی هاشمی مصطفى معین است. در ضمن بسیاری از کسانی که معین می‌توانست نامزدشان باشد یا از تحریم‌کنندگان فعال انتخابات هستند یا علاقه‌ای به شرکت در انتخابات ندارند. اما نظرسنجیهای روزهای گذشته نشان می‌دهد که هر روز بر رای‌دهندگان معین افزوده می‌شود.

عباس نوربخش، ريیس سازمان ملی جوانان استان فارس و از مسئولان ستاد انتخاباتی مصطفى معین معتقد است: «ببینید، از اول هم یک جمله‌ای آقای معین و دوستان جبه‌ی مشارکت گفته بودند که مهمترین رقیب ما در این انتخابات طرفداران تحریم هستند. یعنی طرفداران رای ندادن. در واقع اهرم برنده‌ای که طرفداران آقای دکتر معین داشتند دوستان و همکاران و تیمی بود، تیم فکری‌ای بود که اطراف اقای دکتر معین بود سخنرانیهای زنجیره‌ای که در شهرستانها گذاشتند توانستند این جو تحریم را بشکنند. من فکر می‌کنم چون درصد رای‌دهندگان دارد بیشتر می‌شود اکثریت کسانی که توی این یکی دو هفته تصمیم گرفتن به جای رای ندادن توی انتخابات شرکت کنند و رای بدهند، اکثریت اعظم‌شان به آقای دکتر معین رای می‌دهند. و همین باعث شده که در واقع رفته رفته وزن طرفداران آقای دکتر معین بیشتر بشود. من فکر می‌کنم و با دوستان هم که صحبت می‌کردیم بر همین نظر بودند که اگر انتخابات یک هفته یا دو هفته دیرتر برگزار می‌شد قعطا آقای دکتر معین دور اول پیروز می‌شد.»

یکی از این سخنرانیهای زنجیره‌ای سخنرانی محمدرضا خاتمی، دبیرکل جبهه‌ی مشارکت، در حاجی‌آباد هرمزگان بود که در آن «نظارت استصوابی» را «توهین به شعور مردم» اعلام و گفته بود «بخش عمده‌ای از کشور جوان هستند و به نظام اعتماد ندارند».

چنین سخنانی که به مذاق تحریم‌کنندگان خوش می‌آید در ضمن بیانگر خط قرمزی است که دولت احتمالی آینده با آن روبروست. تضاد میان ارگانهای انتخابی و انتصابی یکی از معضلات جامعه و از موانع مهم رشد دموکراسی در ایران است.

رشید جلالی نماینده مردم کرج در مجلس که اکثریت آن را محافظه‌کاران تشکیل می‌دهند در اشاره به گفته‌های معین در مورد دعوت از برخی اعضاء «نهضت آزادی» به همکاری، در گفتگو با خبرگزاری ایلنا از جمله گفته است: «تعامل مجلس با دولت نمی‌تواند منجر به گرفتن رای اعتماد اعضای این گروه در قالب یک دولت اصلاح‌طلب از مجلس شود. زیرا که نامه‌ی حضرت امام به محتشمی‌پور تکلیف روشنی برای این گروهک ترسیم کرده است.» او عدم «وفاداری به قانون اساسی و احترام به ولایت فقیه» را مانع وزیر شدن اعضای نهضت آزادی اعلام کرده است.

غلامرضا مصباحی مقدم نماینده تهران نیز اعلام کرده است: «مجلس هفتم با دولت آینده همکاری می‌کند اما به هیچ عنوان به افراد ردصلاحیت شده شورای نگهبان برای حضور در دولت آینده رای اعتماد نخواهد داد.» او با اشاره به ادعاهای طرفداران اصلاحات که در صورت پیروزی اخیارات ولایت فقیه را محدود و نظارت شورای نگهبان را به حداقل خواهند رساند می‌گوید: «در صورت جدی بودن این ادعاها و شعارها ناسازگاری دولت آینده با شورای نگهبان، قوه قضاییه، نهاد رهبری و مجلس هفتم به حداکثر خواهد رسید و از هم‌اکنون می‌توان یک بحران را برای نظام پیش‌بینی کرد.»

این در حالی است که شورای نگهبان صلاحیت مصطفى معین را که ابتدا رد کرده بود به توصیه‌ی خامنه‌ای تایید کرد. نحوه‌ی تایید صلاحیت معین یکی از دلایل بی‌علاقگی طرفداران اصلاحات به شرکت در انتخابات بود.

عباس نوربخش در این مورد می‌گوید: «تحلیل شخصی من این است که بحث رد صلاحیت یک سناریو برای خراب کردن آقای دکتر معین بود. و برای این که به‌نوعی ایشان را توی یک پارادوکس قرار بدهند. ولی به‌نظر من با بیانیه‌ای که داده شد و با تاکیدی که آقای دکتر معین و طرفداران دکتر معین، مخصوصا در «گنگره‌ی حامیان» انجام دادند، و مخضوضا چیزی که خیلی اهمیت داشت با ایجاد «جبهه‌ی دموکراسی‌خواهی و حقوق بشر» من فکر می‌کنم وضعیت دکتر معین خیلی هم بهتر بشود. من فکر میکنم رای ایشان ابتدا بین ۵ تا ۱۰ درصد ریزش داشت ولی در واقع خیلی بیشتر از این افزایش آراء را داشتیم. عملکرد بعدی مخصوصا بیانیه و ایجاد جبهه‌ی دموکراسی و شکستن خط قرمزهایی که شاید اصلاح‌طلبانی که درون حکومت بودند، مثل جبهه ی مشتارکت، و«سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی» و دوستان دیگر که تا قبل از این خیلی شفاف وارد ائتلاف با نهضت آزادی و نیروهای ملی مذهبی نمی‌شدند، شکستن این خط قرمز و ائتلافی که پایه‌گذاری شد، من فکر می‌کنم در جلب آرای کسانی که تصمیم داشتند رای ندهند خیلی تاثیر داشت.»

اگر معین و حامیانش حتا به نیمی از شعارهای خود پایبند باشند، انتخاب او می‌تواند سرآغاز تحولات یا کشمکشهای بنیادی باشد. به هر حال برای آگاهی از نتیجه انتخابات باید تا روز شنبه منتظر ماند.

بهزاد کشمیری‌پور، گزارشگر صدای آلمان از شیراز

  • تاریخ 17.06.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A49J
  • تاریخ 17.06.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A49J