1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

فرهنگ و هنر

پایان بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر

شامگاه سه شنبه ۲۲ بهمن، بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر به کار خود پایان داد. فیلم "درباره الی" که حتا با آغاز جشنواره وضعیت نمایش­اش نامشخص بود، جایزه‌ی بهترین کارگردان و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را نصیب خود کرد.

default

در مراسمی که در تالار بزرگ وزارت کشور برگزار شد، برگزیدگان این دوره معرفی، و ۲۷ سیمرغ بلورین میان آنها تقسیم شد.

فیلمسازان ایران با وسواس فیلم می­سازند، با تردید و نگرانی واکنش و تصمیم­های سیاست‌گذاران فرهنگی را دنبال می­کنند، و اغلب تا آخرین لحظات هم سرنوشت آثارشان ناروشن است. این وضعیت کار فیلم­سازی در جمهوری اسلامی را، برای بسیاری از اهل فن به راه رفتن روی بند شبیه کرده است.

پایه­های لرزان سینما

لرزان بودن پایه­های سینما را در حواشی نمایش فیلم "درباره الی" می­توان دید. این فیلم به دلیل بازی یکی از بازیگرانش، گلشیفته فراهانی، در یک فیلم آمریکایی و حضور بدون روسری او در مراسمی در هالیوود از فهرست فیلم­های بخش مسابقه کنار گذاشته شده بود و سرانجام با دخالت برخی مقام­های دولتی اجازه‌ی نمایش یافت.

اصغر فرهادی، کارگردان "درباره الی" پس از رفع مشکل پیش‌آمده، مدعی شد که این مشکل را مطبوعات دامن زده­اند. به گزارش خبرگزاری مهر، فراهانی هم که در مراسم نمایش این فیلم در برلین با روسری حضور پیدا کرد، همین ادعا را تکرار کرده است. شاید این سخنان بیش از آنکه گواه عدم صداقت باشد، حکایت از ملاحظاتی دارد که بدون آن ادامه‌ی کار در جمهوری اسلامی آسان نیست. فرهادی در گفت‌وگویی با دویچه وله می­گوید: «صداقت همیشه راست گفتن نیست.» به هر حال "درباره الی" نامش در فهرست رسمی اولیه‌ی فیلم­های مسابقه وجود نداشت، اما پس از نمایش، جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را به خود اختصاص داد.

سینمای فلسطین، یکی از سینماهای نمایش‌دهنده‌ی فیلم‌های جشنواره

سینمای فلسطین، یکی از سینماهای نمایش‌دهنده‌ی فیلم‌های جشنواره

حذف و سانسور

اغلب منتقدان داوری­های بخش اصلی جشنواره را قابل دفاع می­دانند. حضور سینماگران با سابقه­ای چون مجيد مجيدی، رسول صدرعاملی، ابراهيم حاتمی‌كيا و داوود رشيدی در میان این هیات به آن اعتباری داد که انتخاب­های نهایی نیز در مجموع آن را تایید کرد. گرچه انتخاب چنین هیاتی برای داوری فیلم­های جشنواره با استقبال زیادی روبرو شد، بسیاری از تصمیم­های وزارت ارشاد و مسئولان سینمایی دولت اعتراض­های شدیدی به دنبال داشته است. سال گذشته حدود ۶۰ کارگردان به شیوه­ی بازبینی و انتخاب فیلم­ها اعتراض داشتند و امسال بعضی از تهیه‌کنندگان در فکر پس گرفتن فیلم­های خود از جشنواره بودند. فیلم­هایی چون "آتشکار" به رغم داشتن پروانه‌ی نمایش و تن دادن به سانسور مانند سال گذشته از جشنواره حذف شدند و فیلم "خاک آشنا"ی بهمن فرمان­آرا، گرچه جایزه­ی خانه‌ی سینما را برد، به دلیل تن ندادن به سانسور در جشنواره شرکت نداشت. بابک حمیدیان یکی از بازیگران فیلم "بی­پولی" در نشست خبری این فیلم با اشاره به سکانس­های حذف‌شده­ی بازی خود می­گوید: «وقتی براي اولين بار "بی­پولی" را در جشنواره ديدم، متوجه شدم كه سينما واقعا بی‌رحم است و از فرط ناراحتی تا صبح در خيابان‌ها قدم زدم.»

نظر داوران، نظر تماشاگران

جشنواره فجر را ویترین دار و ندار یک سال سینمای ایران می­خوانند. معمولا استقبال داوران، منتقدان و تماشاگران از آنچه در این ویترین عرضه می­شود با هم تفاوت دارد. فیلم "بی­پولی" که در فهرست پنج نامزد نهایی حضور نداشت، از نگاه تماشاگران، همراه با "درباره الی"، به عنوان بهترین فیلم برگزیده شد. اما تازه­ترین ساخته‌ی بهرام بیضایی "وقتی همه خوابیم" گرچه یکی از پنج نامزد نهایی بود و از سوی تماشاگران در بخش بین­الملل بهترین فیلم شناخته شد، چندان مورد توجه منتقدان قرار نگرفت. این فیلم در شش رشته نامزد دریافت سیمرغ بلورین بود، اما در قضاوت نهایی داوران، تنها دو سیمرغ بلورین برای بهترین چهره­پردازی و بهترین طراحی لباس و صحنه نصیبش شد.

پلاکارد تبلیغاتی جشنواره فیلم فجر در خیابان ولی عصر

پلاکارد تبلیغاتی جشنواره فیلم فجر در خیابان ولی عصر

تفاوت بزرگ میان نظر تماشاگران و داوران شاید در مورد "تردید" باشد که عنوان بهترین فیلم امسال را از آن خود کرد، اما در میان پنج انتخاب نخست تماشاگران جایی نداشت. "تردید" کار واروژ کریم مسیحی است که نزدیک به دو دهه فیلمی نساخته بود. این فیلم در ده رشته نامزد دریافت سیمرغ بلورین بود. جایزه‌ی بهترین بازیگر مرد امسال نصیب شهاب حسینی به خاطر بازی در فیلم "سوپر استار" ساخته‌ی تهمینه میلانی شد، و جایزه­ی بهترین­های نقش مکمل هم به مهتاب کرامتی و علیرضا خمسه برای بازی در فیلم "بیست" رسید.

آخرین جشنواره­ی دولت نهم؟

جشنواره‌ی بیست و هفتم به هر ترتیب به کار خود پایان داد و اگر محمود احمدی­نژاد در انتخابات سال آینده‌ی ریاست جمهوری پیروز نشود، این آخرین جشنواره­ای بود که در دولت نهم برگزار شد. به اعتقاد بسیاری از صاحب­نظران، کیفیت فیلم­ها و مسائل حاشیه­ای این جشنواره، نشانگر گوشه­هایی از تاثیر سیاست­های سختگیرانه­ی دولت در مورد فعالیت­های سینمایی است؛ دوری از مضمون­های اجتماعی و انتقادی، گرایش بسیاری از فیلمسازان به فرم و پرداختن بسیاری از فیلم­ها به موضوع خود سینما، در نظر منتقدان نوعی خودسانسوری تلقی می­شود که ظاهرا بدون آن فیلمسازی در شرایط حاضر کار آسانی نیست.