1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

فرهنگ و هنر

هنرمندان پس از انتخابات ریاست جمهوری

بحران اخیر در ایران بر فعالیت­های هنری هم سایه افکنده است. محمد رضا شجریان می­کوشد جلوی پخش آثارش را از رادیو و تلویزیون دولتی بگیرد، رهبر ارکستر ملی از اجرای کنسرت سرباز می­زند و محسن نامجو به پنج سال حبس محکوم شده است.

محمدرضا شجریان: «صدای من صدای خس و خاشاک است و همیشه هم برای خس و خاشاک خواهد بود.»

محمدرضا شجریان: «صدای من صدای خس و خاشاک است و همیشه هم برای خس و خاشاک خواهد بود.»

شمار زیادی از هنرمندان ایران در جریان انتخابات دهمین دوره‌ی ریاست جمهوری از میرحسین موسوی حمایت کردند. اغلب این هنرمندان همصدا با میلیون‌ها طرفدار موسوی معتقدند نتایجی که رسما اعلام شد و به تایید رهبر جمهوری اسلامی و شورای نگهبان نیز رسید، ارتباطی با آرای ریخته شده در صندوق‌ها ندارد و مخدوش است. اجرای برنامه‌های برخی از هنرمندان سرشناس ایران در روزهای گذشته با مشکلاتی همراه بوده و عده‌ای دیگر در اعتراض به سرکوب خشونت‌بار تظاهرکنندگان از اجرای برنامه خودداری کرده‌اند.

هنرمندان و «خس و خاشاک»ها

محمود احمدی­نژاد در مراسمی که دو روز بعد از انتخابات به عنوان جشن پیروزی او برگزار شد، معترضان به نتایج اعلام شده را «خس و خاشاک» خواند. پایگاه رسمی اطلاع رسانی دولت مدعی است سخنان رئیس دولت نهم تحریف شده اما روایتی که از گفته­های احمدی­نژاد نقل می­کند تفاوت چندانی با برداشت معترضان ندارد. به گزارش این پایگاه رئیس دولت نهم معترضان را به هواداران «عصبانی» یک تیم فوتبال بازنده تشبیه می­کند و می ­ گوید «۴ تا خس و خاشاک [ی که] در این گوشه‌ها یک کاری می‌کنند. بدانند که این رودخانه زلال ملت جایی برای خودنمایی آنها نخواهد گذاشت.» این سخنان واکنش ­ های فراوانی را، از جمله از سوی برخی از مشهورترین خوانندگان ایرانی، در پی داشت.

شجریان و اعتراض به رادیو و تلویزیون

محمدرضا شجریان چند روز بعد از اعلام نتایج انتخابات، از رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی خواست تصنیف ­ ها و ترانه­های انقلابی او را پخش نکنند. او ۲۷ خرداد ماه به "بی بی سی" گفت «صدای من صدای خس و خاشاک است و همیشه هم برای خس و خاشاک خواهد بود.» شجریان قرار بود همراه با گروه شهناز در نیمه­ی دوم تیرماه چند کنسرت در تالار برج میلاد تهران برگزار کند. اول تیرماه خبر رسید همه­ی کنسرت­های تابستانی شجریان در داخل کشور لغو شده است. مدیر برنامه­های شجریان می­گوید «فضای ناآرام و ملتهب کنونی موقعیت مناسبی برای اجرای برنامه موسیقی نیست.»

ظاهرا این خواننده در صدد است از طریق شکایت به قوه­ی قضاییه جلوی پخش آثارش در صدا و سیما را بگیرد. این خبر روز دوشنبه ۲۲ تیرماه منتشر شد. این اقدام در پی آن صورت می­گیرد که به رغم اعتراض­های مکرر شجریان، صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنان برخی از تصنیف ­ های انقلابی او را پخش می­کند. شجریان پیشتر در نامه­ای خطاب به عزت الله ضرغامی، رئیس سازمان صدا و سیما، خواهان جلوگیری از پخش آثارش در رسانه­های وابسته به این سازمان شده بود. ظاهرا شجریان به دلیل بی توجهی مسئولان صدا و سیما به این درخواست، قصد دارد موضوع را از طریق مجاری قانونی پیگیری کند.

« مالک این خاک منم »

حامد نیک پی یکی از خوانندگان ایرانی مقیم آمریکاست که در زمینه ی موسیقی تلفیقی فعال است. او شعری را که با دستکاری یکی از اشعار مشهور مولوی ساخته شده و « مالک این خاک » نام گرفته اجرا کرده است. در این ترانه بیت ­ هایی از مولوی اینگونه تغییر داده شده :

« آن خس و خاشاک تویی / دشمن این خاک تویی

شور منم، نور منم / عاشق رنجور منم

زور تویی، کور تویی / هاله‌ی بی‌نور تویی

دلیر بی‌باک منم / مالک این خاک منم »

دو خواننده‌ی دیگر، پرناز و اشکان هم این شعر را به گونه ­ ای دیگر اجرا کرده ­ اند. هجدهم تیرماه نیز تصنیفی با صدای شهرام ناظری و با شعری قدیمی از فریدون مشیری منتشر شد که معترضان به نتایج اعلام شده انتخابات آن را در ارتباط با این اعتراض ­ ها می ­ دانند. ویدئو کلیپ این آهنگ که « ایران کهن » نام دارد با استفاده از تصویرها و فیلم­هایی از حوادث چند هفته­ی گذشته ساخته شده.

رهبر ارکستر ملی؛ بیمار یا معترض؟

یک هفته پیش دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد با انتشار اطلاعیه­ای خبر از لغو کنسرت­های ارکستر ملی داد و دلیل آن را بیماری رهبر ارکستر، فرهاد فخرالدینی عنوان کرد. فخرالدینی می­گوید «بیماری من به خاطر مشاهده وقایع دل ­ خراش اخیر بوده و در واقع علت اصلی لغو کنسرت ارکستر ملی به همین موضوع برمی ­ گردد.»

او می­افزاید پیشتر کیوان ساکت، تکنواز این ارکستر، به دلیل آنچه «اعتراض به اتفاقات اخیر» خوانده شده از همکاری با ارکستر ملی انصراف داده است. بسیاری از هنرمندان رفتار نیروهای انتظامی و امنیتی با معترضان به نتایج اعلام شده ­ ی انتخابات را خشونت ­ آمیز می­دانند و به شیوه ­ های گوناگون به حوادث اخیر اعتراض می­کنند.

محسن نامجو

محسن نامجو

شکایت از محسن نامجو

یکی دیگر از خوانندگان مطرحی که با انتشار اطلاعیه­ای دلایل حمایت از موسوی را تشریح کرد محسن نامجوست. نامجو تابستان سال ۱۳۸۷ برای ادامه­ی تحصیل در رشته موسیقی ایران را ترک کرد و به اتریش رفت. شهریور سال گذشته عباس سلیمی، یکی از قاریان قرآن به دلیل آنچه «اجرای تمسخرآمیز آیات قرآن و بی‌حرمتی به کتاب مقدس مسلمانان» ادعا شده از محسن نامجو شکایت کرد. خبرگزاری قرآنی ایران، ایکنا، با انتشار گزارشی در مورد این شکایت نوشت «به نظر می‌رسد ضرورت دارد تا خواننده قطعات موهن یاد شده در اسرع وقت نسبت به عذرخواهی از مسلمانان و پیروان کتاب مقدس و آسمانی قرآن کریم و نیز جبران شایسته اشتباهات خویش اقدام نماید.»

پوزشی که پذیرفته نشد

در پی این ماجرا محسن نامجو با انتشار نامه­ی سرگشاده ­ ای که در سایت شخصی او منتشر شد «رسما از تمام مراجع عظام و بزرگان دینی کشور» و «همه­ی ملت مسلمان» پوزش خواست. ( «از بدعت تا ندامت» : گزارش دویچه‌وله در این باره) ظاهرا این عذرخواهی گرچه انتقادهایی را نیز متوجه ­ ی نامجو کرد، پذیرفته نشد. این هنرمند شاکیان دیگری هم داشت که «شورای عالی قرآن سازمان بهزيستی كشور» از جمله­ی آنهاست.

روز دوشنبه ۲۲ تیرماه، خبرگزاری ایکنا از قول سلیمی گزارش داد محسن نامجو «به خاطر استفاده از آیات قران در ترانه ­ هایش» به 5 سال زندان محکوم شده است. به گزارش سایت «فرهنگ انقلاب اسلامی» جلسات دادگاه در خرداد ماه و بدون حضور متهم برگزار شد و رونوشت حکم صادره سیزدهم تیرماه برای شاکی ارسال شده است. تاکنون در مورد ارتباط احتمالی صدور این حکم در چنین شرایطی با حمایت نامجو از موسوی خبری انتشار نیافته است. شکایت از نامجو ده ماه پیش انجام شده بود.

حامیان دولت و حکومت، معترضان به نتایج اعلام شده ­ ی انتخابات را اغتشاش­گرانی می ­ خوانند که به وسیله­ی بیگانگان تحریک شده­اند. عده­ای از اصولگرایان می­گویند کسانی که نتایج اعلام شده را مخدوش و دولت برآمده از آن را نامشروع می­دانند از خط اسلام و انقلاب خارج هستند.

BK/BM