1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ایران

نگرانی از تعیین و اعلام رسمی خط فقر

دولت نهم ماه‌های پایانی عمر خود را می‌گذراند، اما همچنان از اعلام خط فقر خودداری می‌کند. براساس آخرین برآوردها، در سال ۱۳۸۸ هزینه‌ی متوسط یک خانواده‌ی شهری برای رهایی از فقر بیش از یک میلیون تومان خواهد بود.

دستفروشی در کنار خیابان موردی است آشکار از پدیده‌ی فقر در ایران، در باره‌ی موارد پنهان آن آماری وجود ندارد

دستفروشی در کنار خیابان موردی است آشکار از پدیده‌ی فقر در ایران، در این باره و نیز باره‌ی موارد پنهان آن آماری وجود ندارد

قانون برنامه‌ی چهارم توسعه دولت را موظف می­کند خط فقر را تعیین کند. منظور از این کار در قانون «تبیین برنامه‌های توانمندسازی متناسب و ساماندهی نظام خدمات حمايت­های اجتماعی، برای پوشش كامل جمعيت زير خط فقر مطلق» اعلام شده است. ظاهرا وزارت رفاه و تامین اجتماعی به خاطر گستره­ی فعالیت­ها و وظائفش، مسئول تعیین و اعلام خط فقر است.

اما وزیر رفاه، عبدالرضا مصری، از این کار طفره می­رود. او ابتدای سال گذشته اعلام خط فقر را بی­فایده خواند و گفت وزارتخانه­ی متبوعش مسئولیتی در این زمینه برعهده ندارد.

فقر نسبی، فقر مطلق

فقر نسبی به شرایطی گفته می­شود که درآمد یک خانواده برای تامین نیازهای متفاوت آن کافی نباشد. فقر شدید یا مطلق موقعیتی است که شهروندان از تامین ابتدایی­ترین نیازها، و حتی سیرکردن شکم خود عاجز باشند. نهادهای بین­المللی چند سال پیش برای به دست دادن یک تعریف عام و جهانشمول کسانی را که در روز کمتر از یک دلار در اختیار داشته باشند، در فقر مطلق به شمار آوردند. با این حساب، ادعای وزیر رفاه که زمانی گفته است در ایران هیچ کس در فقر مطلق نیست، درست از آب درمی­آید. حتا با افزایش این رقم به دو دلار نیز شاید کمتر کسی در ایران در فقر شدید باشد.

کارشناسان معتقدند، تعیین خط فقر به این شیوه برای تسهیل برآوردها در سطح جهان است و مشخص‌کننده‌ی وضعیت مردم همه­ی کشورها، از جمله ایران، نیست. عده­ای نیز بر این اعتقادند که دسترسی نداشتن به حداقل دو هزار کالری انرژی در روز می­تواند مبنای علمی­تری برای سنجش فقر شدید باشد. در حالی که تعریف دقیق فقر شدید کار ساده­ای نیست، شناخت افرادی که در فقر نسبی به سر می­برند نسبتا راحت­تر است. اطلاعات مرکز آمار ایران و شاخص کالاها و خدمات که بانک مرکزی اعلام می­کند، در قیاس با درآمد قشرهای مختلف، بیانگر موقعیت اقتصادی آنهاست.

فراخواندن وزیر رفاه به مجلس

حسین راغفر، یکی از کارشناسان اقتصادی است که پژوهش‌های گسترده­ای در مورد فقر انجام داده است. از او به عنوان تدوین‌گر نقشه­ی جغرافیایی فقر کشور نام می­برند که بسیار مورد استناد قرار می­گیرد. راغفر اسفند ماه سال ۸۷، با توجه به اطلاعات مرکز آمار ایران، خط فقر نسبی در تهران را ۷۸۰ هزار تومان در ماه اعلام کرد. او در گفتگو با سایت "جمهوریت" گفت، این اطلاعات از کیفیت لازم برخوردار نیست و با توجه به افزایش تورم رقم واقعی بسیار بیشتر است. برخی از منابع خط فقر سال ۸۷ در تهران را ۸۵۰ هزار تومان اعلام کرده­اند. جواد زمانی، عضو كمیسیون اجتماعی مجلس در روز ۱۲ اردیبهشت ماه گفت، این مبلغ برای تهران می­تواند درست باشد و در این صورت ۷۰ تا ۸۰ درصد مردم این شهر زیر خط فقر قرار دارند. وی زمانی در گفتگو با خبرگزاری مهر گفته بود، این موضوع را در كمیسیون اجتماعی مطرح خواهیم كرد تا وزیر رفاه هرچه زودتر نسبت به اعلا م خط فقر اقدام كند.

بیش از یک میلیون تومان برای رهایی از فقر

کودکان خیابانی، از مظاهر گستردگی فقر

کودکان خیابانی، از مظاهر گستردگی فقر

خبرگزاری کار ایران، ایلنا، در گزارشی که صبح سه شنبه، پنجم خرداد، منتشر کرد، با توجه به میزان تورم در سال‌های اخیر، خط فقر را رقمی بسیار بالاتر از آنچه تا کنون فرض شده محاسبه کرده است. در این گزارش مبنای محاسبه، اطلاعات اداره آمارهای اقتصادی بانک مرکزی از متوسط هزینه‌ی یک خانواده‌ی شهری در سال ۱۳۸۵ ذکر شده است. به نوشته­ی ایلنا، این رقم برای سال یاد شده ۶۶۴ هزار تومان بوده که با توجه به میزان تورم، در سال ۸۷ به ۹۰۰ هزار تومان می­رسد. بانک مرکزی میزان تورم در دوازده ماه منتهی به فروردین ۸۸، به نسبت مدت مشابه در سال قبل را ۲۵.۴ درصد اعلام کرد. ایلنا با استناد به این ارقام پیش بینی می­کند که در سال جاری هر خانواده‌ی پنج نفره در تهران برای رهایی از فقر باید ماهی یک میلیون و ۱۲۵ هزار تومان در اختیار داشته باشد.

نگرانی از مشخص شدن تعداد فقیران

جمعیت کارگران شاغل در ایران حدود ۶ میلیون نفر است که با حساب متوسط تعداد هر خانواده، نان‌آور بیش از ۲۵ میلیون نفر محسوب می­شوند. دریافتی رسمی کارگران ماهانه ۳۷۵ هزار تومان تعیین شده است. با این حقوق، این عده تقریبا در تمام استان­های کشور زیر خط فقر قرار می­گیرند. ایلنا با استناد به آمار کمیته­ی امداد گزارش می­دهد، بیش از ۷ میلیون نفر تحت حمایت این کمیته، و ۴ میلیون نیز مستمری‌بگیر دائم این نهاد هستند. این گزارش نتیجه می­گیرد که با توجه به این آمار و افراد بسیاری که زیر حمایت نهادهایی چون بهزیستی و دیگر مراکز حمایتی قرار دارند، علت طفره رفتن وزارت رفاه از اعلام خط فقر، نگرانی از مشخص شدن تعداد واقعی فقیران در کشور است. شاید به همین علت باشد که نهادهای رسمی و غیر رسمی آمار متفاوت و گاه متناقضی از جمعیت زیر خط فقر شدید و نسبی در ایران منتشر می­کنند که بین چند تا چند ده میلیون نفر در نوسان است.

نویسنده: بهزاد کشمیری‌پور

تحریریه: کیواندخت قهاری

در همین زمینه: