1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

فرهنگ و هنر

نمایشگاه کتاب تهران، کودک بیست و دوساله

بیست و دومین نمایشگاه کتاب تهران کار خود را روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۸۸ آغاز کرد. در روز افتتاح هنوز غرفه­ها برای بازدید آماده نبودند. برخی ناظران وجود نمایشگاه تهران را در رکوردی بازار کتاب‌فروشان بی­تاثیر نمی­دانند.

default

همه­ی دست اندرکاران نشر و کتاب معتقدند بخش بزرگی از فروش سالانه­ی کتاب در ده روز نمایشگاه تهران انجام می‌شود

گرچه این روزها مسئله انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری بر همه چیز سایه افکنده، کتاب و کتاب­خوانی تا ده روز دیگر محور اتفاق­های بخش بزرگی از پایتخت خواهد بود. نه تیراژ کتاب در ایران چشمگیر است نه سرانه مطالعه­ی ایرانیان. با این همه نمایشگاه کتاب تهران، به حق، مهمترین واقعه­ی فرهنگی هر سال خوانده می­شود؛ نمایشگاهی که گرچه بیست و دو سال از عمرش می­گذرد، هر سال مانند کودکی نو­پا به راه می­افتد و افتان و خیزان پیش می­رود.

مشکلات و ادعاهای تکراری

بی اعتقادی و بی­اعتمادی مسئولان به مدیران قبل از خود از جمله دلایلی است که باعث می­شود نمایشگاه کتاب تهران همواره با معضلات مشابهی برگزار شود. به نظر می­رسد تجربه­های گذشته جایی ثبت نشده و کسی به آنها رجوع نمی­کند. نمایشگاه امسال نیز در حالی کار خود را رسما آغاز کرده که هنوز تکلیف برخی از ناشران نامعلوم است و همه­ی غرفه­ها آماده نیستند. سازمان دادن حدود ۳۵۰۰ ناشر داخلی و خارجی در مکانی که اصلا برای این کار ساخته نشده، دشوار است. اما از سویی اصرار مسئولان دولت نمایشگاه را به مصلا کشاند، از سوی دیگر انتظار می­رود پس از دو دهه، ابتدایی‌ترین و مبرم­ترین نیازهای نمایشگاهی در این ابعاد، مانند یافتن آسان غرفه­ی هر ناشر، سامان بهتری داشته باشد. این سومین بار است که نمایشگاه در مصلای تهران برگزار می­شود. این بنای غول آسا در اصل برای برگزاری مراسمی چون نماز جمعه طراحی شده و کارهای ساختمانی بخشی از آن هنوز به پایان نرسیده است.

Buchmesse in Teheran

مصلای تهران، محل کنونی برگزاری نمایشگاه، در اصل برای برگزاری مراسمی چون نماز جمعه طراحی شده است

رئیس جمهور محمود احمدی­نژاد در مراسم گشایش بیست و دومین نمایشگاه کتاب تهران سرعت رشد فعالیت‌های فرهنگی در ایران را «بسیار بالا، افتخارآفرین و افتخار‌آمیز» توصیف کرد. او همچنین گرایش به کتاب­خوانی در جامعه را روزافزون و ارزشمند خواند و توصیه کرد «باید كتاب خواندن را از دبستان، حتا پیش از دبستان آغاز كرد.» پس از رئیس جمهور نوبت به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی محمد حسین صفار هرندی رسید تا با مقایسه­ی وضعیت کتاب و کتاب­خوانی امروز و گذشته، رشد آن را «چشمگیر» عنوان کند. وزیر ارشاد با اشاره به ۵۵ هزار عنوان کتابی که در سال گذشته منتشر شده گفت این تعداد ۶۰ برابر بیشتر از تعداد عنوان­هایی است که سی سال پیش منتشر می­شد. صفار هرندی از آماری سخن گفت که به ادعای او نشان می­دهد سرانه کتاب­خوانی ایرانیان نیز «رشدی چشمگیر» داشته و به ۲۰ دقیقه رسیده است.

تعداد کتاب­فروشی­ها رو به کاهش است

آمار و ادعاهای اغراق­آمیز وزیر ارشاد از سوی دیگر مسئولان دولتی و حتا در گزارش­های همین وزارتخانه نیز نفی می­شود. رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی بهمن ماه سال پیش گفته است «حدود ۹۵ درصد مردم جامعه ایران کتاب­خوان نیستند و تمایلی هم به خرید کتاب ندارند.» علی اکبر اشعری رئیس کتاب­خانه ملی می­گوید متاسفانه بر اساس آماری که در اختیار ماست تعداد کتاب­روشی­ها در کشور ما از تعداد ناشران کمتر است. بررسی­های وزارت ارشاد که نتایج آن آذر ماه ۸۷ از سوی خبرگزاری فارس منتشر شد نشان می­دهد «از تعداد کتاب­فروشی‌های مستقل به علت مشکلات اقتصادی به طور مستمر کاسته می‌شود.» سعید جلالی رییس اتحادیه ناشران و کتاب­فروشان تبریز در دومین نشست فصلی سراسری این صنف گفته است «در سال ۱۳۳۵ تعداد كتاب­فروشی‌های تبریز ۳۳ بود و اكنون با گذشت بیش از ۴۰ سال و حضور بیش از ۶۵ هزار دانشجو در این شهر، این تعداد به ۲۷ کتاب­فروشی کاهش یافته است.» در بسیاری از شهرستان­ها و برخی از استان­های کشور اصلا کتاب­فروشی مستقل وجود ندارد.

آمار متفاوت در مورد سرانه مطالعه

در مورد سرانه مطالعه ایرانیان نیز آمار فراوانی وجود دارد که با آمار وزیر ارشاد متفاوت است. بررسی­های این وزارت­خانه در سال ۸۱ این میزان را ۷ دقیقه برآورد می­کند. بسیاری از دست اندرکاران در درستی همین آمار نیز تردید دارند. اردیبهشت سال ۸۷ رئیس کتابخانه ملی در مشهد گفت اگر مطالعه کتاب‌های درسی را نیز حساب کنیم سرانه مطالعه شش دقیقه در شبانه­روز بیشتر نیست. این سخنان از سوی وزیر ارشاد تکذیب شد. او چند روز بعد گفته بود آمار مشخصی در این زمینه در اختیار نداریم. صفار هرندی بهمن ماه سال ۸۷ با استناد به بررسی­هایی که توسط نهاد کتاب­خانه­های عمومی انجام داده سرانه مطالعه را ۱۸ دقیقه اعلام کرد.

Deutschland Frankfurt Buchmesse 2008 Bücher

در مورد سرانه مطالعه ایرانیان آمار فراوانی وجود دارد. بررسی­های این وزارت­ ارشاد در سال ۸۱ این میزان را ۷ دقیقه برآورد می­کند

کفش راحت و مناسب بپوشید

مهترین فعالیتی که در نمایشگاه کتاب انجام می­شود خرید و فروش است. این ده روز فرصتی است تا شهروندان بتوانند کتاب­های مورد نیاز خود را با تخفیف تهیه کنند. در این زمینه آمار دقیقی در دست نیست اما همه­ی دست اندرکاران نشر و کتاب معتقدند بخش بزرگی از فروش سالانه­ی کتاب در همین ده روز انجام می­شود. توجه اغلب ناشران در نمایشگاه نیز به فروش محصولاتشان معطوف است. مشکلات دریافت مجوز نشر و نامشخص بودن وضعیت بسیاری از کتاب­ها تا آخرین دقایق در کنار ازدحام خریداران کتاب فرصت و امکانی برای سازماندهی برنامه­های جنبی مانند رویارویی نویسندگان با خوانندگانشان باقی نمی­گذارد. برخی از ناظران وجود نمایشگاه تهران و نمایشگاه­های استانی کتاب را در رکوردی بازار کتاب­فروشان بی­تاثیر نمی­دانند.

روابط عمومی نمایشگاه در «ده توصیه اساسی» خود به بازدید کنندگان از جمله تذکر می­دهد کفش راحت و مناسب بپوشند و اگر قصد طولانی ماندن در نمایشگاه را دارند غذا و مواد خوراکی هم همراه بیاورند. ستاد برگزاری نمایشگاه همچنین خبر می­دهد تمام غرفه­ها به دستگاه کارت خوان مجهزند تا خریداران بتوانند بهای کتاب‌ها را با کارت بانکی بپردازند. نمایشگاه کتاب تهران بیست و ششم اردیبهشت به کار خود پایان می­دهد.

نویسنده: بهزاد کشمیری‌پور

تحریریه: مصطفی ملکان

در همین زمینه:

مطالب مرتبط