1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

جامعه

ناظران در باره كابينه جديد ايران چه ميگويند؟

آيا جامعه مدنى ايران و نيروهاى صاحب نفوذ آن به اين تركيب كه در صدد بازگرداندن اوضاع ايران به دوران قبل از دوم خرداد است، كنار خواهند آمد؟ آيا موفقيت نيروهاى اقتدارگرا در پيشبرد فرآيند يكپارچه سازى حاكميت به عرصه مقاومت يا همگرايى مخالفان و منتقدان نظام سرايت خواهد كرد؟

default

سرانجام كابينه محمود احمدى نژاد به مجلس معرفى شد. بيشتر افراد اين كابينه از نظر سابقه مديريت در نهادهاى رسمى و علنى همچون خود رييس جمهور،كارنامه نازكى دارند. آن عده كه شناخته شده تر هستند، سوابق خود را مديون فعاليت در نهاد هاى امنيتى يا نظامى هستند. به رغم وعده هاى مفصلى كه آقاى احمدى نژاد در تبليغات انتخاباتى و پيش از معرفى هيات وزرا پيرامون كابينه هفتاد ميليونى كرد، نام هيج زن، هيج جوان يا هيج فردى از اقليت هاى ملى و قومى در دولت ايشان به چشم نمى خورد. به گفته بسيارى، آرايش اين كابينه امنيتى نظامى است.

دكتر ملكى نخستين رييس دانشگاه تهران پس از انقلاب در مورد چشم انداز دولت آقاى احمدى نژاد ميگويد:

“ايشان از موقعى كه به اين سمت انتخاب يا در حقيقت منصوب شد، يكبار نشده درصحبت هايش حرف از جمهورى اسلامى بزند. هميشه ميگويد ” دولت اسلامى” يا ” حكومت اسلامى”. وقتى كسى كلمه ” جمهوريت” ، چيزى كه توده مردم درآن دخالت دارند را به زبان نمياورد، معلوم است تفكراتش چيست و چه برنامه هايى را اين آقايان ميخواهند پياده كنند”.

دكتر ملكى از جمله به راه ناهموارى كه با گزينش آقاى صفار هرندى به وزارت ارشاد در كمين اهل فرهنك و قلم است اشاره ميكند:

”يك نمونه مورد وزارت ارشاد است كه با فرهنگ جامعه سر و كار دارد. ما سابقه كار آقاى صفار هرندى را ميدانيم. او يكى از مقاله نويسان كيهان، از همكاران حسين شريعتمدارى و از واپسگرايان بسيار تند و تيز است. ايشان از آن تيپ هايى است كه اگر در كتابى نوشته شده باشند زنى از بغل مردى رد شد، بايد اين را سانسور كنيد. زن نبايد از بغل مرد رد شود. اين وضعى است كه در آينده پيش خواهد آمد. همين الان هم سختگيرى ها زياد است اما تصور كنيد وزير هم عوض شود و آقاى صفار هرندى با آن ديدگاههاى ارتجاعى خود در راس وزارت ارشاد اسلامى قرار گيرد، معلوم است با اهل قلم چه خواهد كرد”.

فاطمه حقيقت جو نماينده مجلس ششم، كابينه را مجموعه اى از شاگردان مدرسه حقانى مى بيند كه يكپارچگى فكرى و عملى دارند.

”اين دولت اساسا يك دولت نظامى امنيتى است و بيشترين كاركرد را هم همين حلقه مدرسه حقانى خواهد داشت چون بقيه افرادى كه بعنوان وزير معرفى شده اند سابقه مديريتى چندانى ندارند. نه وزير آموزشى عالى نه وزيربهداشت حتا رياست يك دانشگاه را بر عهده نداشته اند. پيش بينى ميشود استاندارها هم از تركيب نظامى امنيتى انتخاب شوند. درصد قابل توجهى از مجلس هم كه نظامى ها هستند. ميشود گفت دولت نيمه نظامى در ايران تشكيل شده است.”

محمد جواد روح نويسنده و همكار سرويس سياسى نشريه شرق نيز در همين راستا مى گويد:

”افرادى كه براى وزارت نيرو يا صنايع معرفى شده اند، بيشتر در سپاه فعاليت كرده اند. سپاه در دهه دوم انقلاب در حوزه هاى كلانى مثل راهسازى، سد سازى، مخابرات و حتى پزشكى فعال شده بود. پيمانكارانى كه در دولت هاشمى و خاتمى در سطح عملياتى اين حوزه ها فعاليت داشتند، الان با نظر احمدى نژاد كه خودش هم در اين دو دولت در همين سطح كارميكرد، به درجه وزارت رسيده اند. ”

”مهمترين تركيب كابينه جديد مثلت وزارتخانه هاى كشور،ارشاد و اطلاعات از آقايان محسنى اژه اى، پورمحمدى و صفار هرندى است كه همه شان در دوران آقاى فلاحيان از همكاران يا تئوريسين هاى وزارت اطلاعات وقت بودند وهمچنين مدتى در سپاه كار كرده اند. اينها بعد از روى كار امدن آقاى خاتمى به دستگاه قضايى و نهاد هاى تحت نظر رهبرى منتقل شدند. حضور اين افراد نگرانى هايى را براى اهالى فرهنگ و سياست به وجود آورده است. مخصوصا انتخاب آقاى پورمحمدى براى وزارت كشور خيلى غير مترقبه بود. در واقع با اين انتخاب جريان اقتدارگرا خواست خود را براى بازگشت به شرايط قبل از دوم خرداد در حوزه هاى فرهنگ وسياست علنى كرد.”

به اعتقاد محمد جواد روح اينكه اقتدارگرايان تا چه حد بتوانند اين خواست را عملى كنند، بستگى به ميزان مقاومت جامعه مدنى و نيز نوع عملگرد چهره هايى نظير خاتمى، هاشمى و كروبى دارد كه عليرغم صدمه هاى زياد در جريان انتخابات، هنوز هم درون حاكميت داراى نفوذ هستند. محمد جواد روح مى افزايد شرايط بين المللى نيز بسيار مهم است اما اگر مقاومت جامعه مدنى با حمايت چهره هاى نامبرده مواجه نشود، فشارهاى جهاني نيز چندان تاثيرى نخواهند داشت.

در كارزار انتخابات، تبليغات زيادى روى حقوق زنان و رسيدگى به مطالبات آنها صورت گرفت. حتىاز زنان و دختران به بارز ترين وجهى در تبليغات استفاده ابزارى بعمل آمد . البته گو اين كه آقاى احمدى نژاد به دليل ناشناخته بودن و تبليغات كمتر اصولا مانورى روى موضوع زنان نداده بود اما در گمانه زنى هاى اوليه، نام چند زن براى تصدى وزارت خانه هايى چون بهداشت يا آموزش و پرورش به چشم ميخورد. دكتر نيره توكلى جامعه شناس و استاد دانشگاه با نگاه ديگرى به موضوع حضور يا عدم حضور زنان در اين كابينه مينگرد.

” اگر در تركيب كابينه خانم هايى نيز دعوت شوند باز اين مسئله زنان را حل نميكند. ما دو دسته كسان داريم كه مدعى هستند در باره مسائل زنان حرف ميزنند. يك دسته كه معتقدند بايد عدالت جنسيتى برقرار شود و هر نوع تبعيضى براساس حقوق بشر در مورد زن و مرد از بين برود، بر اساس پيمان نامه هاي بين المللى و آن چيزي كه بين الملل در مورد حقوق زن توافق كرده است و دسته ديگرى كه معتقد به همان تبعيض ها هستند و فعاليت شان در جهت توجيه اين تبعيض هاست. الان مثلا نمايندگان فعلى زن كه در مجلس هفتم هستند در اين طيف قرار ميگيرند. اگر بنا باشد حتى زنى هم از اين طيف به كابينه راه پيدا كند، معلوم است قدم مثبتى در راه حقوق زنان و اين كه عدالت جنسيتى بر قرار شود، نخواهد بود.”

دكتر محمد ملكى پس از ابراز نگراني در مورد وضع روشنفكران و نويسندگان در باره ديدگاه دولت و مسئولان كنونى نسبت به حقوق و جايگاه زن در اجتماع ميگويد:

” امروز در كويت هم وقتى كابينه معرفى ميكنند، حداقل يكى دو خانم در آن ميگذارند. يعنى به اين نتيجه رسيده اند. اما ما اينهمه زن فرهيخته و تحصيلكرده داريم، اينها براى ظاهر سازي هم كه شده، يك زن در كابينه معرفى نكرده اند. اين نشاندهنده اين است كه اينها رفتارشان با خانمها چگونه خواهد بود. من فكر ميكنم سختگيرى نسبت به خانمها و تبعيض جنسيتى بسيار شديد خواهد شد.”

رييس جمهور و دولت اش بهرحال اداره امور را به دست ميگيرند. يكى از اساسى ترين سوال ها در اين شرايط اينست كه با تكميل شدن فرآيند يكپارچه سازى حاكميت، آيا ممكن است بستر مناسبى براى همكارى مشترك مخالفان و منتقدان فراهم ايد يا برعكس، فضاى سركوب يا سكوت غلبه كند؟

محمد جواد روح ميگويد:

“ آنهايى كه انتخابات را تحريم كردند يا باعث شدند براىشركت در انتخابات ترديد به وجود آيد، بايد پاسخگوى چنين سوال هايى باشند. در واقع آنها بودند كه فكر ميكردند جامعه مدنى ايران آنقدر قوى هست كه خارج از حاكميت ميتواند فعاليت كند و دمكراسى و اصلاحات را پيش ببرد. در هر حال اين وضعيتى است كه دچارش شده ايم. الان نبايد حريان گسترده ناراضيان و مخالفان دچار چند دستگى شوند. آنها بايد سعى كنند روى حداقل ها متمركز شوند و از همه ظرفيت ها استفاده كنند. اين ظرفيت ها ميتواند از دفتر تحكيم وحدت و دانشجويان گرفته تا آقايان هاشمى، خاتمي و كروبى را در بر بگيرد. بايد آن ائتلاف عجيب غريبى را كه در هفته دوم انتخابات شكل گرفت، تعميق كرد و حول حداقل ها متمركز شد. نبايد گذاشت فضا به عقب برگردد. راه دشواري در پيش است زيرا كه ما با يك سيستم يكپارچه و كاملا داراى نگاه امنيتى و قضايى به مسائل مواجهيم.”

  • تاریخ 25.08.2005
  • نویسنده مهيندخت مصباح
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A7RJ
  • تاریخ 25.08.2005
  • نویسنده مهيندخت مصباح
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A7RJ