1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

فرهنگ و هنر

فرخنده مدرس/تكاپوى فرهنگى در عصر رضاشاهى

نشريه "تلاش" اخيرا دو شماره به دوران ناروشن حكومت رضاشاه اختصاص داده است. در شماره ويژه رضاشاه اين نشريه نگاهى داشته است به تحولات سياسى ايران پس از انقلاب مشروطيت و سالهاى حكومت رضاشاه. شماره اخير "تلاش" بيشتر تحولات فرهنگى و فكرى دوران رضاشاهى را در كانون توجه خود قرار داده است. در همين رابطه، گفتگويى داشته‌ايم با خانم فرخنده مدرس، سردبير و مسئول نشريه تلاش.

default

مصاحبه گر: جمشید فاروقی

دویچه وله: خانم مدرس شماره ۲۳ نشریه «تلاش» نگاهی دارد تاریخی به تکاپوی فرهنگی در دوره ی رضاشاهی، یعنی در فاصله ی سالهای ۱۳۰۰تا ۱۳۲۰. کمی اگر ممکن است پیرامون محتویات این شماره اطلاعاتی در اختيار شنوندگان ما قرار بدهید.

فرخنده مدرس: این شماره ويژه در حقیقت از چارچوب ويژه نامه هایی ست که در آن «تلاش» به گذشته ی نزدیک تاریخ معاصر ایران می پردازد. و پرداختی ست که سعی می کند از دل آن رابطه و نسبت امروزمان را با دیروز توضیح بدهد، بخصوص رابطه میان آنچه امروز می گوییم و ارزشهایی را که امروز از آنها دفاع می کنیم با این گذشته روشن بکند و احیانا جای پای مطالبات و خواسته های امروز را در آن دوره ها جستجو و شناسایی بکند. این شماره در حقیقت دفتر دوم یا مکمل «تلاش» شماره ۲۰ یا «ويژه نامه ی رضاشاه» است. اگر ما در آن شماره نتایج انقلاب مشروطه و سرنوشت سیاسی آن را تا مرحله کودتای ۱۲۹۹ و شرایط اجتماعی ـ سیاسی جهانی که ایران در آن سالها داشت را در دست بررسی قرار دادیم، در این شماره آنچه پی گرفته ایم سرنوشت آن ایده های فرهنگی و اجتماعی ای بود که نطفه های آن از آغاز جنبش مشروطه آشکار شده بود و این ایده ها و آماج های فرهنگی، ادبی، تاریخی و سیاسی توانست به محض استقرار امنیت و آرامش در ایران بتوسط گروه قابل توجهی از روشنفکران جامعه در عرصه های مختلف متحقق بشود و ما در این شماره ويژه به دستاوردهای فرهنگی ـ اجتماعی این گروه بزرگ از روشنفکران پرداخته ایم و سعی کرده ایم مضمون نشریه را در سه عرصه ی‌ ادبیات، هنر، تاریخنگاری و اندیشه ی سیاسی البته بطور بسیار مختصر و فشرده بدست بررسی بسپاریم.

دویچه وله: خانم مدرس، در همین رابطه ای که گفتید، اینکه می شود به این شماره بعنوان یک شماره ی مکمل در ارتباط با آن شماره ی ويژه ای که برای رضاشاه داشتید نگاه بشود، آیا قصد خاصی در انتخاب رضاشاه داشته اید یا اینکه این یک بخش از پروژه ای بزرگتر است؟

فرخنده مدرس: همانطور که گفتم، در واقع دوران رضاشاه در دوره ی کل تاریخ معاصر ایران برای خودش یک مشخصات و ويژگی هایی دارد و باید بررسی های دقیقتری روی آن انجام بگیرد. ما در آن شماره ويژه ی رضاشاه بیشتر مسئله را متمرکز کرده بودیم روی مسایل سیاسی و اقتدار سیاسی و شرایط اجتماعی ای که به این اقتدار سیاسی ختم شد. ولی در حین بررسی این دوره ما با چهره های بسیار پراهمیتی در عرصه ی اجتماعی و روشنفکری، در بدنه ی روشنفکری و جامعه مواجه شدیم و دیدیم که تحولات این دوره خیلی وسیعتر از عرصه ی سیاست است و نمی شود همه را فقط در عرصه ی حکومت،‌ سیاست و اقتداری که در واقع نمادش رضاشاه بود، خلاصه کرد و از انصاف بدور است. به همین خاطر به این نتیجه رسیدیم که این دوره اولا احتیاج به بررسی های خیلی گسترده تری دارد در زمینه های گوناگون و بعد هم،‌ باید مرکز توجه را در یک شماره ی ويژه روی جریان روشنفکری ای که اینبار شاید از دوره های استثنایی تاریخ ایران هست، اینبار در جهت و همسوی اقتدار سیاسی، با توجه به نوگرایی و حرکت بسمت آینده که جزو مشخصات این مجموعه بود و در واقع جامعه را بحرکتهای عمیقی، به مسیر حرکتهای عمیقی انداخت. به همین خاطر ما تصمیم گرفتیم که در این شماره ی ويژه این روشنفکران و حاصل و دستاوردها و تاثیرات عمیقی که روی جامعه ایرانی به لحاظ فرهنگی، سیاسی و اساسا هویتی گذاشتند را بررسی کنیم. و فکر می کنم که هنوز این دوره برای بررسی جای بسیاری دارد و ما تازه توانسته ایم یک سرتیترهایی را نسبت به این دوره مطرح بکنیم.

دويچه وله: با سپاس از شما كه وقتتان را در اختيار شنوندگان دويچه وله قرار داديد.

  • تاریخ 22.08.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A6Gi
  • تاریخ 22.08.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A6Gi