1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

فرهنگ و هنر

فرانسوا ساگان

اغلب اهل کتاب، بويژه كتاب‌خوانهاى دهه های ۴۰ و ۵۰ با شنيدن خبر مرگ فرانسوا ساگان، تصور می کنند نويسنده ی کهنسالی که سالهاست ۸۰ سالگی را پشت سر گذاشته است، در گذشته. در حالیکه نويسنده ی فرانسوی هنگام مرگ ۶۹ سال بيشتر نداشت. نيم قرن از انتشار »سلام بر غم« اولين و مشهورترين اثر ساگان می گذرد. اين رمان در سال ۱۹۵۴ منتشر و در مدت کمی به زبانهای بسيار ترجمه شد و شهرت عالمگير نصيب نويسنده ی ۱۹ ساله اش کرد.

default

ظاهرا اين اثر و ۲ رمان بعدی ساگان »يک نوع لبخند« و »در يکماه، در يکسال« که سالهای ۱۹۵۵ و ۱۹۵۶ در فرانسه منتشر شده اند، در دهه ی ۴۰ ترجمه و انتشار يافته اند. اما شهرت فراگير ساگان در ايران چندان نپاييد و نام آثارش امروز به گذشته تعلق دارد. گرچه زبان آثار ساگان را در اصل فرانسه، زبانی شيوا و روان توصيف می کنند، کتابخانه های ايرانی که خاطره ی مبهمی از آثار او دارند، ترجمه ی آنها را کاری شتابزده و ناموفق بياد می آورند که بيشتر سليقه ی خواننده ی عام را در نظر دارد و به سمت ادبيات بازاری می گرايد.

فرانسوا ساگان با گذشت زمان در فرانسه نيز هرگز از اقبال و شهرت سالهای نخست کارش برخوردار نبود. اما با نوشتن دهها رمان و نمايشنامه و فيلمنامه همواره حضوری مشخص داشت. شايد افول شهرت او در ايران، گذشته از نامطلوب بودن ترجمه ها دلايل ديگری نيز داشته باشد. بخشی از شهرت ساگان در زادگاهش به فيلمهايی مربوط می شود که از روی آثارش ساخته شده يا فيلمنامه اش به قلم اوست. بخش ديگر به جنجالهايی مربوط می شود که از ابتدای کار نوشتن همواره اين نويسنده را همراهی می کرده است.

ساگان بارها به دليل استفاده از مواد مخدر و جرايم مالياتی به دادگاه کشيده شد و سفرهايش به کوبا و دوستی با فيدل کاسترو از جمله مسايلی بودند که او را به شخصيتی بحث برانگيز و جنجالی مبدل می کرد. کتابخوانهای ما در ايران چندان در جريان اين جنجالها نبوده اند و فيلمهای ساخته شده از آثار او نيز بندرت در ايران به نمايش درآمده است. همچنين آثار او نيز در سالهای گذشته تجديد چاپ نشده است.

از اين ها گذشته، چند دهه است که ادبيات انگليسی زبان، همانگونه که زبان انگليسی، جای ادبيات به زبان فرانسه را در ايران گرفته است. شايد این ها از جمله دلايلی باشند که امروز فرانسوا ساگان در ميان خوانندگان ايرانی به خاطره ای از دوران گذشته مبدل شده است.

بهزاد کشميری پور

  • تاریخ 27.09.2004
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A65T
  • تاریخ 27.09.2004
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A65T