1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

جهان

غربشناسى، كوششى تازه در جهان عرب براى شناخت بهتر اروپا و آمريكا

نفوذ غرب و بويژه آمريكا را مى توان در زندگى سياسى و فرهنگى همه ى كشورهاى عربى آشكارا و بى پرده به چشم ديد. با اين همه با آنكه اروپا و آمريكا در تك تك ياخته هاى ساختارى جوامع عرب رخنه كرده اند، آنها نزد مردم عرب هنوز به گونه اى مرموز و ناشناخته برداشت مى شوند. از اين روى براى شناخت بيشتر و بهتر اروپا و آمريكا به تازگى كوششهايى در جهان عرب انجام مى گيرد.

default

غرب شناسى در برابر شرق شناسى اروپاييان اكنون تازه ترين موجى ست كه جهان روشنفكران عرب را فرا گرفته است. چندى پيش در يك ميزگرد كه از فرستنده ى تلويزيونى الجزيره پخش شد به نفوذ آمريكا و اروپا پرداخته شد، كه سياست آمريكا عربها را حتا در خواب هم دنبال مى كند.

همچنين اين مسئله غم انگيز تلقى شده كه عربها از هيچ انجمن پژوهشى برخوردار نيستند تا درباره ى پديده هاى غرب به پژوهش بپردازند و دست كم براى مردم توضيح دهد، كه آمريكا چگونه در زمان به اين كوتاهى از چنين توانمندى برخوردار شده است، كه حتا در خواب آنها را پيگيرى مى كند.

اگرچه در بسيارى از دانشگاههاى كشورهاى عربى زبانهاى غربى آموزش داده مى شوند، اما همانگونه كه در اين روزگار بحرانى ديده مى شود، كمبود دانش عربها درباره ى پيوندهاى پيچيده ى اجتماعى، سياسى و فرهنگى مى تواند در آينده مشكل آفرين تر باشد.

«عمر كامل» جامعه شناس مصرى كه در انجمن «سيمون دوبنف» در لايپزيك به كارهاى پژوهشى سرگرم است، مى گويد، دانشگاهها ديگر جايگاه نوآورى و نوانديشى خود را از دست داده اند و بيشتر تبديل به ابزار تبليغات دولتها شده اند. عمر كامل برآن شده است تا در پايتخت يكى از كشورهاى عربى انجمنى براى مطالعات غرب شناسى بنيانگذارى كند.

«عبدل عزيز ساگر» نيز كه به تازگى يك انجمن پژوهشى غرب شناسى در دوبى بنيانگذارى كرده است، مى خواهد با همكارى گروهى از دانشمندان عرب درباره ى ساختار سياسى و فرهنگى جوامع غربى و تاثيرات آن بر روى منطقه پژوهش كند.

«محمد دنانى» استاد فلسطينى در رشته ى جامعه شناسى نيز در يك سال پيش نخستين رشته ى تحصيلى مطالعات آمريكاشناسى را در جهان عرب در دانشگاه القدس در اورشليم بنيانگذارى كرد.

اين گونه پژوهشها در جهان عرب يك پديده ى تازه اى هستند. براى اين كار حتا «وليد ابن طلال» شاهزاده اى از عربستان سعودى مبلغ ۱۰ ميليون دلار اختصاص داده است.

از ديدگاه بسيارى از روشنفكران عرب، پژوهيدن غرب تنها به پشتيبانى از گفتگوى فرهنگها، گسترش مردم سالارى و اصلاحات محدود نمى شود. آنها برآن هستند، كه پژوهش غرب، پژوهش دشمن است. بناى آن بر پايه ى دانش استراتژيكى در زمانهاى بحرانى نهاده شده است.

پرويز حمزوى

  • تاریخ 19.07.2004
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A4qS
  • تاریخ 19.07.2004
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A4qS